# حد سود و حد ضرر چیست؟ آشنایی با استاپ لاس و تیک پروفیت

> **Content Team & Meta Data**
> Author: حسین حیدری (تحلیل‌گر و کارشناس ارشد محتوا)
> Last Updated: ۱۴۰۴-۱۱-۲۵
> Source URL: https://iranrebate.com/academy/learn-forex/whats-stoploss-takeprofit/

---

حد سود و حد ضرر در بازارهای مالی مثل یک کشتی نجات برای فرد در حال غرق شدن است. این دو از مفاهیم بسیار مهمی هستند که هر تریدر باید کامل بلد باشد و در معاملات خود از آن‌ها استفاده کند. بسیاری از تریدرهای موفق نیز یکی از رازهای موفقیت‌شان را استفاده درست از استاپ لاس و تیک پروفیت عنوان کرده‌اند. ما هم در این مقاله سعی داریم به آموزش حد سود و حد ضرر در فارکس بپردازیم.

 

 چرا تعیین حد سود و ضرر مهم است؟

حد سود و حد ضرر از آن‌جایی اهمیت دارد که دربرابر نوسانات شدید بازار از سرمایه و سود شما محافظت می‌کند. تصور کنید یک راننده فرمول یک هستید که سال‌هاست در این مسابقات بارها قهرمان شده‌اید، اما یک روز در یک حادثه ناگهانی در همین مسابقات آسیب جدی می‌بینید؛ در حالی که اگر کمربند ایمنی، کلاه و لباس مخصوص خود را پوشیده بودید، چنین آسیبی به شما وارد نمی‌شد. این مثال دقیقا شبیه نقش حد سود و حد ضرر است. اگر تریدر نکات مهمی مثل حد سود و حد ضرر را جدی نگیرد، حتی اگر حرفه‌ای و باتجربه باشد، ممکن است تنها در یک نوسان غیرمنتظره تمام سرمایه خود را از دست بدهد.



 

 معنی حد ضرر در فارکس

حد ضرر یا استاپ لاس در فارکس به معنای جلوگیری از ضررهای بیشتر در معاملات است. به این صورت که حتی زمانی‌ که شما در معاملات دچار هیجانات کاذب می‌شوید، چون از قبل آن را تنظیم کرده‌اید، مانند یک ترمز اضطراری برای شما عمل می‌کند.

به مفهوم کلی، وقتی از استاپ لاس در فارکس استفاده می‌کنید، حتی اگر قیمت و ساختار بازار برخلاف تحلیل و پیش‌بینی شما حرکت کرد، معامله به‌صورت اتوماتیک و سریع بسته شود تا جلوی ضرر بیشتر گرفته شود. همین موضوع باعث می‌شود هیجانات لحظه‌ای بر شما غلبه نکند و برای جبران، بی‌هدف در معامله نمانید و شاهد پودر شدن سرمایه خود نباشید.



حد سود در معاملات چیست؟

حد سود یا تیک پروفیت (take profit) در فارکس به معنای مشخص‌کردن هدف اصلی شما در یک معامله است. حد سود برای تریدرها آن‌قدر اهمیت دارد که جلو طمع بی‌جای آن‌ها را می‌گیرد و اجازه نمی‌دهد با طمع بیش از اندازه، حتی بعد از رسیدن قیمت به هدف، همچنان در معامله بمانند.

شاید بارها زمانی‌که یک معامله سودده دارید، در ذهن‌تان تکرار شده باشد که بگذار کمی بیشتر با روند همراه شوم یا اگر تا فلان عدد برود سودم چند برابر می‌شود. دقیقا در همین لحظه نقش تیک پرافیت روشن می‌شود. چون شما قبل از ورود به معامله نقطه هدف را مشخص کرده‌اید، اما در زمان سود کردن وارد فاز هیجانی می‌شوید. اینجاست که حد سود به کمک شما می‌آید.



انواع روش های تعیین حد سود و ضرر

روش‌های مختلفی در بازار برای حد سود و ضرر اتوماتیک وجود دارد که تریدرها از آن استفاده می‌کنند. تمام این روش‌ها دقیقا روی یک موضوع تمرکز دارند؛ اتفاقاتی که قبلا در بازار رخ داده است و تریدرها براساس همان رفتارهای گذشته، تعیین حد سود و ضرر را انجام می‌دهند. در ادامه سعی کردیم به مهم‌ترین روش‌هایی که وجود دارد بپردازیم.

انواع سفارشات  حد ضرر

در بازاری که هیچ قطعیتی در آن وجود ندارد و همیشه همه‌چیز براساس احتمالات جلو می‌رود، تریدرها باید برای محافظت از سرمایه خود کاری کنند که اگر قیمت برخلاف تحلیل آن‌ها حرکت کرد، سرمایه‌شان در خطر نیفتد. حال در ادامه، به انواع روش‌هایی که در استاپلاس وجود دارد اشاره می‌کنیم.

حد ضرر متحرک (Trailing Stop)
در حد ضرر متحرک تریدر با حرکت‌کردن قیمت به سمت اهدافش، برای امن‌تر شدن سود، مدام استاپ لاس را جابه‌جا می‌کند. این روند آن‌قدر ادامه پیدا می‌کند تا جایی که حتی حدضرر از نقطه ورود هم بالاتر می‌رود و به این شکل، هم سود حفظ می‌شود و هم اصل سرمایه امن می‌ماند.

اما نکته مهم این است که استفاده بدون دانش از تریدینگ استاپ باعث زیان شما خواهد شد. بهتر است زمانی حد ضرر را جابه‌جا کنید که یک لگ حرکتی کامل شکل گرفته باشد؛ یعنی اگر مثلا دارایی موردنظر روزانه ۵۰ پیپ نوسان می‌کند، بعد از رشد یا افتی هم‌اندازه همان مقدار، حد ضرر را به یک جای امن‌تر مثل یک سطح مینور در دل حرکت انتقال دهید.

سفارش Stop-Limit
سفارش حد ضرر از نوع Stop-Limit مخصوص زمان‌هایی است که بازار به شدت نوسانی می‌شود. معمولا وقتی خبر بسیار مهم یا اتفاق بزرگی در دنیا رخ می‌دهد، جفت ارزها یا دارایی‌ها دچار نوسان شدید می‌شوند و حتی ممکن است قیمت با اسلیپیج یا لغزش زیاد، پایین‌تر یا بالاتر از حدضررهای معمولی بسته شود و باعث ضرر بیشتر شما شود.

اما در Stop-Limit شما با تعیین دو قیمت، این مشکل را تا حد زیادی کنترل می‌کنید. در این نوع استاپ در فارکس ابتدا یک قیمت توقف یا Stop Price قرار می‌دهید که همان هشدار فعال شدن حدضرر است. سپس مقدار بعدی که Limit Price نام دارد، همان قیمتی است که حاضر هستید دارایی‌تان در آن فروخته شود.

به این صورت که اگر بازار شدیدا ریزشی باشد و ابتدا قیمت به سطح توقف برسد، حتی اگر در ادامه نقدینگی کم باشد یا خریدار وجود نداشته باشد، معامله در همان محدوده قیمتی که به‌عنوان حد مشخص کرده‌اید انجام می‌شود و این شانس را دارید که دارایی‌تان در قیمتی قابل‌قبول به فروش برسد.

حد ضرر معمولی
یکی از رایج‌ترین نوع حدضررها، استاپ مارکت یا همان حدضرر معمولی است. در این روش، تریدر یک حدضرر مشخص می‌کند؛ مثلا اگر حد ضرر شما روی 3,000 دلار باشد، وقتی قیمت به سطح تعیین‌شده برسد، سفارش پوزیشن شما به سفارش بازار تبدیل می‌شود و در همان لحظه دارایی‌ای که دارید فروخته می‌شود. البته ریسک‌هایی هم وجود دارد که در بخش قبلی اشاره کردیم، مثل اسلیپیج که ممکن است باعث شود معامله حتی پایین‌تر یا بالاتر از حدضرر بسته شود.

کدام سفارش حد ضرر بهتر است؟
اینکه کدام نوع استاپ لاس در فارکس را استفاده کنید کاملا به دیدگاه شخصی شما بستگی دارد؛ مخصوصا در استفاده از تریلینگ استاپ، چون خیلی از تریدرها با آن موافق نیستند و می‌گویند باعث می‌شود استاپ‌های الکی بخورد. اما در استفاده از حد ضرر Stop-Limit و حدضرر معمولی، می‌توانید بدون نیاز به استراتژی خاص از آن‌ها استفاده کنید.

انواع سفارشات حد سود

همان‌طور که برای حد ضرر روش‌های مختلف وجود دارد، برای حد سود نیز می‌توانید از روش‌های متنوعی استفاده کنید تا سودهای خود را حفظ کنید. بعضی روش‌ها کمک می‌کنند تا حد ممکن همراه قیمت بمانید و از سود رشد بازار عقب نمانید. برخی روش‌های دیگر هم رایج‌تر هستند و تریدرها در آن‌ها به‌صورت یکجا از معامله خارج می‌شوند؛ اما چنین خروج یک‌مرحله‌ای نیاز به تاییدهای خاصی دارد که باید آن‌ها را نیز در نظر بگیرید. در ادامه به انواع روش‌های حد سود اشاره می‌کنیم.

حد ضرر متحرک (Trailing Stop)
شاید بگویید حدضرر متحرک چه ارتباطی با حد سود دارد؟ همان‌طور که توضیح دادیم، در تریلینگ استاپ زمان‌هایی ایجاد می‌شود که حدضرر شما حتی بالاتر از نقطه ورود قرار می‌گیرد. در این حالت اگر قیمت برگردد و تریلینگ استاپ شما فعال شود، با سود از معامله خارج می‌شوید. پس زمانی که حد ضررتان را بالاتر از ورود می‌آورید، اگر قیمت دوباره به آن برخورد کند، درواقع حد سود شما فعال شده و معامله بسته می‌شود. به همین دلیل در عمل تفاوتی با تریلینگ استاپی که قبلا توضیح دادیم ندارد.

مشاهده مقاله معاملات ریسک فری فارکس به شما کمک می کند تا با مفهوم ریسک فری کردن آشنا شوید.

سفارش حد سود پله ای
بعضی تریدرها برای خود سقف‌هایی تعیین می‌کنند. مثلا وقتی حساب بیش از یک درصد وارد سود شد، ۶۰ درصد حجم معامله را خارج و ذخیره می‌کنند. همین خروج‌ها را می‌توان به چند بخش تقسیم کرد و براساس میزان ریسک معامله تغییرشان داد. مثلا در یک معامله کم‌ریسک، در اولین تارگت با مقدار کمی از سرمایه خارج می‌شوید و سپس در سطوح بعدی براساس درصد مشخصی ادامه خروج‌ها انجام می‌شود.

سفارش حد سود ثابت
در سفارش حد سود ثابت، تریدر یک نقطه مشخص را از قبل تعیین می‌کند. مثلا از قیمت 1000 دلار وارد معامله می‌شود و حد سود خود را روی 1500 دلار می‌گذارد. اگر قیمت به این حد سود برسد، بدون هیچ تقسیم‌بندی، کل حجم معامله از پوزیشن خارج می‌شود و در همان سطح مشخص به‌طور کامل بسته خواهد شد.

کدام سفارش حد سود بهتر است؟
بهترین روش محاسبه حد سود که تریدرهای حرفه‌ای امروزه استفاده می‌کنند همان سفارش پله‌ای است. چون هم فرصت می‌دهید سودهای بیشتری از رشد بازار بگیرید و هم در کل مسیر با روند همراه می‌مانید. این‌طوری دیگر حسرت نمی‌خورید که چرا زودتر از روند خارج شدید. بنابراین می‌توان گفت حد سود پله‌ای بهترین روش قابل استفاده است.

 

 عوامل مهم هنگام محاسبه حد سود و حد ضرر

اینکه هرجا دلمان خواست حد سود و حدضرر بگذاریم کاملا اشتباه است. اگر دست خودمان باشد دوست داریم حد سود را خیلی بالا و حدضرر را خیلی کوچک بگذاریم، اما این کار در عمل باعث از بین رفتن سرمایه می‌شود. بر اساس تجربه، مهم‌ترین عوامل در تعیین حد سود و ضرر عبارتند از:


نسبت ریسک به ریوارد: وارد هر معامله‌ای نشوید؛ مخصوصا زمانی که با رسیدن قیمت به حد ضرر، میزان ضررتان از سود احتمالی بیشتر می‌شود. نسبت ریسک همیشه باید منطقی باشد.

ساختار بازار: گذاشتن حد ضرر در ترید بدون قانون اشتباه است. حتما باید استاپ را پشت یک سطح مینور حمایتی یا مقاومتی قرار دهید.

شخصیت نماد مورد نظر: هر نماد نوسان خاص خودش را دارد؛ مثلا طلا روزانه ممکن است ۷۰ پیپ حرکت کند، اما در eurusd حتی ۴۰ پیپ هم زیاد است. استاپ را براساس شخصیت نماد در فارکس تنظیم کنید.

افق زمانی تریدر: سبک معاملاتی در تعیین استاپ لاس بسیار موثر است. اسکالپرها حد سود و ضرر نزدیک می‌گذارند، اما معامله‌گران بلندمدت فاصله بیشتری برای حد سود و حد ضرر تعیین می‌کنند.

تحمل روانی تریدر: میزان ریسک باید با سرمایه و توان روانی شما هماهنگ باشد. مثلا اگر ۱۰,۰۰۰ دلار سرمایه دارید و ۱درصد ریسک کنید، باید ببینید تحمل ۱۰۰ دلار ضرر در یک معامله را دارید یا نه.


همان‌طور که دیدید برای تنظیم استاپ لاس و تیک پروفیت باید اصول را رعایت کرد؛ معامله‌کردن بدون قانون فقط باعث ضررهای پشت‌سرهم می‌شود.

اصول مهم تعیین حد سود و حد ضرر

از مهم‌ترین اصولی که تریدرهای حرفه‌ای در معاملات خود رعایت می‌کنند موارد زیر است:


بر اساس سلیقه یا علاقه شخصی، حد سود و حد ضرر در فارکس را تعیین نمی‌کنند؛ بلکه برای این کار اصول مشخصی دارند. همان‌طور که گفتیم باید تمام جوانب را در نظر بگیرید؛ اینکه نقطه ورودمان کجاست و آیا جایی که حد سود و زیان را مشخص می‌کنیم پشت سطحی قرار دارد که قبلا نقش حمایت یا مقاومت مهمی داشته باشد. معمولا برای این کار از سطوح مینور و ماژور کمک می‌گیرند.

همچنین باید توجه داشته باشید که در تعیین استاپ‌لاس و تیک‌پروفیت، حتما قبل از انجام معامله آن‌ها را مشخص کنید؛ نه اینکه بعد از ورود به معامله به فکر تنظیم آن‌ها باشید. چون زمان انجام معامله ممکن است تصمیم‌گیری‌های شما هیجانی شود، اما قبل از معامله هیچ عامل هیجانی وجود ندارد که بخواهد روی انتخاب حد سود و حد ضرر تاثیر بگذارد.




 

جمع‌بندی

در مجموع، برای اینکه معاملاتمون نتیجه منطقی‌تری داشته باشد باید حد سود و حد ضرر را بر پایه اصول مشخص تعیین کنیم، نه براساس حس و حال لحظه‌ای. همواره قبل از اینکه وارد معامله شویم باید نقطه ورود، سطوح مهم مینور و ماژور و جایگاه حمایت و مقاومت را بررسی کنیم تا دقیقا بدانیم استاپ‌لاس و تیک‌پروفیت کجا باید قرار بگیرد. این کار باعث می‌شود تصمیمات ما از روی هیجان نباشد و مدیریت ریسک به بهترین شکل انجام شود. درواقع هرچقدر این مراحل را اصولی‌تر طی کنیم، کنترل بیشتری روی معاملات داریم و نتایج قابل‌اعتماد‌تری به دست می‌آوریم.

## Frequently Asked Questions (FAQ)

### Q: بهترین نسبت حد سود به حد ضرر برای تریدر مبتدی چیست؟
> A: معمولا نسبت ۱ به ۲ بهترین گزینه است، چون هم ریسک کنترل می‌شود و هم معامله‌ها منطق بیشتری پیدا می‌کنند.

### Q: تفاوت حد ضرر در بازارهای فارکس، ارز دیجیتال و بورس چیست؟
> A: به‌طور کلی مفهوم حد ضرر در همه بازارها یکیه، اما نوع نوسان، سرعت حرکت قیمت و هزینه‌های معاملاتی باعث تفاوت میشه. در فارکس به‌خاطر نقدشوندگی بالا استاپ‌ها دقیق‌تر عمل می‌کنند، در ارز دیجیتال به‌خاطر نوسان شدید معمولا باید فاصله استاپ کمی بیشتر باشد و در بورس ایران چون دامنه نوسان داریم، استاپ بیشتر جنبه خروج به‌موقع از سهم را دارد.

### Q: آیا می‌توان بدون حد ضرر معامله کرد؟
> A: از نظر تکنیکی بله، اما از نظر اصول حرفه‌ای اصلا توصیه نمی‌شود. معامله بدون حد ضرر یعنی معامله‌کردن با احساسات و همین باعث می‌شود کنترل موقعیت از دست برود. همیشه قبل از ورود به معامله باید استاپ‌لاس مشخص شده باشد تا هیجان روی تصمیم شما تاثیر نگذارد.