# منظور از کد بورسی چیست؟

> **Content Team & Meta Data**
> Author: سارا فتحی (نویسنده و آپدیت‌کننده محتوا)
> Last Updated: ۱۴۰۵-۰۲-۲۴
> Source URL: https://iranrebate.com/article/bourse/boursecode/

---

کدبورسی اولین شناسه‌ای است که هر فرد برای ورود به بازار سرمایه به آن نیاز دارد و بدون آن هیچ معامله‌ای در بورس، فرابورس یا صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل انجام نیست. این کد یکتا، هویت رسمی سرمایه‌گذار را در تمام سامانه‌های بورسی مشخص می‌کند و مبنای ثبت و مدیریت دارایی‌های مالی او است. در این مطلب، ساختار کد بورسی، کاربردها، تفاوت آن با کد معاملاتی، مدارک لازم برای دریافت، نحوه صدور برای افراد زیر ۱۸ سال و اتباع، و همچنین روش اصلاح اطلاعات را به‌طور کامل بررسی می‌کنیم.

 

 خلاصه مقاله در یک دقیقه

کد بورسی شناسه یکتای سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه ایران است که از سه حرف و پنج عدد تشکیل می‌شود و برای شناسایی افراد در تمام سامانه‌های بورسی استفاده می‌شود. بدون این کد امکان خرید و فروش سهام، سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها یا انجام معاملات وجود ندارد. دریافت آن از طریق ثبت‌نام و احراز هویت در سامانه سجام انجام می‌شود.

کد بورسی چیست؟

کدبورسی یک شناسه یکتا در بازار سرمایه است که از ترکیب سه حرف و پنج عدد ساخته می‌شود و برای شناسایی هر سرمایه‌گذار در سامانه‌های معاملاتی و سیستم‌های ثبت دارایی به کار می‌رود. این کد در تمام زیرساخت‌های بازار سرمایه به‌عنوان شناسه رسمی فرد ثبت می‌شود و پایه مدیریت دارایی‌های بورسی او است.

در عمل، کدبورسی همان کد سهامداری است؛ یعنی همان شناسه‌ای که مالکیت سهام، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و سایر اوراق بهادار را به نام فرد ثبت می‌کند. به همین دلیل، دریافت کدبورسی اولین قدم برای ورود به بازار سرمایه و انجام هر نوع معامله محسوب می‌شود.

 

 اجزای کد بورسی چیست

کدبورسی از دو بخش تشکیل می‌شود: سه حرف ابتدایی و پنج رقم عددی. بخش حروفی معمولاً از سه حرف اول نام خانوادگی ساخته می‌شود، اما اگر این ترکیب تکراری باشد یا محدودیت سیستمی وجود داشته باشد، حروف دیگری انتخاب می‌شود. بخش عددی هم یک شناسه پنج‌رقمی است که توسط شرکت سپرده‌گذاری تولید می‌شود تا کد هر فرد در بازار سرمایه یکتا باشد.

ترکیب این دو بخش همان کدی است که با عنوان کد سهامداری هم شناخته می‌شود و در تمام کارگزاری های بورس ، سامانه سجام و سامانه‌های معاملاتی برای شناسایی سرمایه‌گذار استفاده می‌شود. بنابراین وقتی می‌پرسیم اجزای کدبورسی چیست، پاسخ این است که این کد از سه حرف و پنج عدد تشکیل شده و مبنای ثبت و مدیریت تمام دارایی‌های بورسی فرد محسوب می‌شود.



کاربرد کد بورسی چیست؟

کاربرد کدبورسی از آن جهت اهمیت دارد که تمام فعالیت‌های رسمی یک فرد در بازار سرمایه با همین شناسه ثبت و مدیریت می‌شود. این کد هویت معاملاتی سرمایه‌گذار را مشخص می‌کند و بدون آن امکان خرید و فروش سهام، معامله واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری، دریافت سهام ترجیحی، مشاهده دارایی‌ها در سامانه ذینفعان و انجام هیچ‌گونه تراکنش بورسی وجود ندارد. به بیان ساده، کدبورسی پیش‌نیاز استفاده از تمام خدمات بازار سرمایه است.

علاوه بر معاملات سهام، داشتن کد بورسی برای فروش صندوق‌های ETF دولتی، سرمایه‌گذاری در برخی صندوق‌های قابل معامله، انتقال و دریافت دارایی‌های بورسی و حتی ثبت مالکیت سهام عدالت ضروری است. به همین دلیل، وقتی درباره «کاربرد کد بورسی چیست» یا «کد سهامداری چیست» صحبت می‌شود، منظور همان شناسه‌ای است که تمام دارایی‌های بورسی فرد را به نام او ثبت کرده و امکان فعالیت رسمی در بازار سرمایه را فراهم می‌کند.

تفاوت کد بورسی و کد سهامداری چیست

در ظاهر ممکن است تصور شود کدبورسی و کد سهامداری دو شناسه متفاوت هستند، اما در عمل هیچ تفاوتی میان آن‌ها وجود ندارد. هر دو اصطلاح به همان شناسه یکتای فرد در بازار سرمایه اشاره می‌کنند؛ همان ترکیب سه حرف و پنج عددی که توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی صادر می‌شود و مبنای تمام فعالیت‌های بورسی قرار می‌گیرد.

به همین دلیل، در پاسخ به پرسش‌هایی مانند «کد سهامداری چیست» یا «آیا کد سهامداری همان کد بورسی است»، پاسخ کاملاً روشن است: این دو عبارت یک مفهوم واحد را توصیف می‌کنند. در سامانه سجام نیز همین شناسه با عنوان کد سهامداری ثبت می‌شود و برای مدیریت اطلاعات هویتی و دارایی‌های بورسی افراد به کار می‌رود.

دریافت کد بورسی

دریافت کد بورسی اولین قدم برای شروع فعالیت در بازار سرمایه است و این فرایند به‌صورت کامل غیرحضوری انجام می‌شود. برای دریافت این کد، کافی است «ثبت نام در سامانه سجام» را انجام دهید، اطلاعات هویتی و بانکی خود را وارد کنید و مرحله احراز هویت سجام را تکمیل کنید. پس از تأیید اطلاعات، کدبورسی توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی صادر می‌شود و امکان ثبت‌نام در کارگزاری و شروع معاملات برای شما فراهم می‌شود.



مدارک لازم برای دریافت کد بورسی

برای دریافت کدبورسی، افراد باید مجموعه‌ای از مدارک هویتی و بانکی را ارائه کنند تا امکان ثبت اطلاعات در سامانه سجام و کارگزاری فراهم شود. این مدارک برای اشخاص حقیقی و اشخاص حقوقی متفاوت است، اما هدف آن‌ها یکسان است: تأیید هویت و اتصال اطلاعات مالی فرد به کد سهامداری.

مدارک لازم برای اشخاص حقیقی


کارت ملی (اصل و تصویر پشت و رو)

شناسنامه (اصل و تصویر صفحه اول و صفحه توضیحات)

اطلاعات بانکی شامل شماره حساب، شماره شبا، نام بانک و کد شعبه

شماره موبایل به نام فرد متقاضی

آدرس و کد پستی محل سکونت

برای افراد زیر ۱۸ سال: مدارک ولی یا قیم قانونی


مدارک لازم برای اشخاص حقوقی


روزنامه رسمی آگهی تأسیس شرکت

روزنامه رسمی آخرین تغییرات

اساسنامه شرکت

کارت ملی و شناسنامه اعضای هیئت‌مدیره

معرفی‌نامه رسمی نماینده شرکت

اطلاعات حساب بانکی شرکت


این مدارک برای تکمیل ثبت‌نام در سامانه سجام و سپس کارگزاری ضروری هستند و پس از تأیید، کدبورسی صادر می‌شود.

آیا کد بورسی برای بورس، فرابورس و اوراق بهادار یکسان است؟

بله، کدبورسی برای بازار بورس ، فرابورس و تمام انواع اوراق بهادار یکسان است. این کد یک شناسه یکتا است که توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی صادر می‌شود و در تمام بخش‌های بازار سرمایه کاربرد دارد. بنابراین برای خرید سهام در بورس، معامله در فرابورس یا سرمایه‌گذاری در ابزارهایی مانند صندوق‌های ETF، اوراق بدهی و حق‌تقدم‌ها، همیشه از همان کدبورسی استفاده می‌شود.

یکسان بودن کدبورسی باعث می‌شود تمام دارایی‌های بورسی شما در یک پروفایل واحد ثبت شود و در سامانه‌هایی مانند سجام و ذینفعان بازار سرمایه قابل مشاهده باشد. به همین دلیل، اگر بپرسیم «آیا کد بورسی برای همه بازارها فرق می‌کند»، پاسخ مشخص است: کدبورسی فقط یک‌بار صادر می‌شود و در تمام بازارهای مالی زیرمجموعه بورس تهران و فرابورس ایران معتبر است.

 

 آیا کد بورسی و کد معاملاتی یکسان است؟

کد بورسی و کد معاملاتی یکسان نیستند و هرکدام کاربرد متفاوتی دارند، هرچند بسیاری از افراد این دو اصطلاح را به‌جای هم استفاده می‌کنند. کد بورسی یک شناسه یکتا و دائمی است که فقط یک‌بار توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی صادر می‌شود و هویت شما را در کل بازار سرمایه مشخص می‌کند. اما کد معاملاتی، نام کاربری و رمز ورود شما به سامانه معاملات هر کارگزاری است و برای هر کارگزاری به‌صورت جداگانه صادر می‌شود.

به همین دلیل، ممکن است تنها یک کد بورسی داشته باشید اما در چند کارگزاری مختلف، کد معاملاتی متفاوت دریافت کنید. با درک بهتر این موضوع، می‌توان تفاوت کد معاملاتی و کد بورسی را واضح‌تر شناخت و نقش هرکدام را در بازار سرمایه تشخیص داد.

اصلاح اطلاعات کد بورسی

اصلاح اطلاعات کدبورسی زمانی انجام می‌شود که بخشی از اطلاعات هویتی، بانکی یا ارتباطی فرد در سامانه‌های بورسی تغییر کرده باشد. از آن‌جایی که کدبورسی یک شناسه دائمی و غیرقابل‌تغییر است، تنها اطلاعات ثبت‌شده در سجام و کارگزاری قابل ویرایش هستند. بنابراین اگر شماره موبایل، شماره شبا، آدرس، نام خانوادگی یا سایر اطلاعات شما تغییر کرده باشد، باید این موارد را در سامانه سجام و در صورت نیاز در کارگزاری به‌روزرسانی کنید.

فرایند اصلاح اطلاعات از طریق بخش «ویرایش اطلاعات» در سامانه سجام انجام می‌شود. پس از ثبت تغییرات، لازم است دوباره احراز هویت سجام را انجام دهید تا اطلاعات جدید تأیید و در سیستم‌های بازار سرمایه ثبت شود. بعد از تأیید نهایی، کارگزاری‌ها نیز به‌صورت خودکار اطلاعات به‌روزشده را دریافت می‌کنند. به این ترتیب، بدون تغییر در کد سهامداری، تمام اطلاعات مرتبط با کدبورسی شما اصلاح و قابل استفاده خواهد بود.

کد بورسی برای افراد زیر سن قانونی

افراد زیر ۱۸ سال نیز می‌توانند کدبورسی دریافت کنند و روند ثبت‌نام آن‌ها با بزرگسالان تفاوت‌هایی دارد. کد بورسی برای این افراد به نام خودِ فرزند صادر می‌شود، اما تمام مراحل ثبت‌نام و احراز هویت باید توسط ولی یا قیم قانونی انجام شود. این موضوع باعث می‌شود مالکیت دارایی‌های بورسی از ابتدا به نام فرزند ثبت شود و در آینده بدون نیاز به انتقال، قابل استفاده باشد.

برای دریافت کدبورسی افراد زیر سن قانونی، داشتن شماره حساب بانکی به نام خود فرد و شماره موبایل به نام ولی یا قیم ضروری است. ثبت‌نام در سامانه سجام توسط ولی انجام می‌شود و بسته به سال تولد، ممکن است احراز هویت نیاز به مراجعه حضوری داشته باشد. پس از تأیید اطلاعات، کدبورسی صادر می‌شود و امکان انجام معاملات آفلاین یا آنلاین (با تکمیل تعهدنامه توسط ولی) از طریق کارگزاری فراهم خواهد شد.

کد بورسی برای اتباع

اتباع خارجی نیز می‌توانند مانند شهروندان ایرانی کدبورسی دریافت کرده و در بازار سرمایه ایران فعالیت کنند. روند ثبت‌نام برای اتباع تقریباً مشابه افراد ایرانی است، اما برای احراز هویت به چند مدرک اضافی نیاز است. مهم‌ترین الزامات، داشتن پاسپورت معتبر و حساب بانکی فعال در ایران است؛ زیرا اطلاعات هویتی و بانکی اتباع باید در سامانه سجام ثبت و تأیید شود.

پس از ثبت‌نام در سامانه سجام و انجام احراز هویت حضوری در دفاتر منتخب، کدبورسی برای فرد صادر می‌شود. این کد همان نقش کد سهامداری را دارد و برای خرید و فروش سهام، سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها و استفاده از تمام خدمات بازار سرمایه مورد استفاده قرار می‌گیرد. پس از صدور کد، فرد می‌تواند در یک کارگزاری ثبت‌نام کرده و معاملات خود را آغاز کند.

نتیجه گیری

کدبورسی پایه تمام فعالیت‌های رسمی در بازار سرمایه است و بدون آن هیچ معامله‌ای در بورس، فرابورس یا سایر بازارهای مالی قابل انجام نیست. این شناسه یکتا که از سه حرف و پنج عدد تشکیل می‌شود، هویت معاملاتی هر فرد را مشخص می‌کند و امکان خرید و فروش سهام، سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها، دریافت سهام ترجیحی، مشاهده دارایی‌ها و استفاده از سامانه‌های بورسی را فراهم می‌سازد.

چه برای شروع سرمایه‌گذاری، چه برای فروش صندوق‌های ETF دولتی، مدیریت سهام عدالت یا ثبت مالکیت دارایی‌های بورسی، داشتن کد بورسی ضروری است. روند دریافت آن نیز کاملاً غیرحضوری است و با ثبت‌نام در سجام و انجام احراز هویت تکمیل می‌شود. در نهایت، کدبورسی همان کد سهامداری است؛ شناسه‌ای دائمی که تمام دارایی‌های بورسی شما با آن ثبت می‌شود و نقطه آغاز هر نوع فعالیت در بازار سرمایه محسوب می‌شود.

## Specifications & Data

- **Topic Category:** کد بورسی

## Frequently Asked Questions (FAQ)

### Q: آیا کد بورسی دائمی است؟
> A: بله، کدبورسی دائمی است و پس از صدور هیچ‌وقت تغییر نمی‌کند.

### Q: آیا داشتن چند کد بورسی امکان‌پذیر است؟
> A: خیر، هر فرد فقط یک کدبورسی دارد و امکان صدور کد دوم وجود ندارد.

### Q: بدون کدبورسی می‌توان سهام خرید؟
> A: خیر، خرید و فروش سهام و اوراق بهادار بدون داشتن کدبورسی امکان‌پذیر نیست.