آموزش خواندن داده‌های اقتصادی در فارکس؛ از Actual و Forecast تا واکنش بازار

خلاصه درس در یک دقیقه
برای تحلیل یک داده اقتصادی، ابتدا Actual را با Forecast مقایسه کنید تا میزان غافلگیری بازار مشخص شود. سپس ببینید Previous اصلاح شده است یا نه و داده به‌صورت ماهانه، فصلی یا سالانه منتشر شده است. در مرحله بعد، اجزای داخلی گزارش، روند چند دوره گذشته و شاخص‌های مرتبط را بررسی کنید.
در نهایت بسنجید نتیجه جدید چگونه می‌تواند انتظار بازار از نرخ بهره و تصمیم بانک مرکزی را تغییر دهد و چه اثری بر ارزش ارز داشته باشد. به یاد داشته باشید که هیچ عددی به‌تنهایی جهت بازار را قطعی نمی‌کند.

اعداد اصلی تقویم اقتصادی چه معنایی دارند؟

تقویم اقتصادی فارکس در رابطه با هر داده اقتصادی معمولا سه عدد واقعی، پیش بینی، و قبلی را ارائه می‌دهد. تریدرها با مقایسه این سه عدد بخشی از تحلیل خود نسبت به داده‌ها را ارائه می‌دهند. هر کدام از این اعداد معنای متفاوتی وجود دارد و تفسیر اشتباه می‌تواند نتیجه گیری نادرست درباره وضعیت اقتصاد یا جهت احتمالی ارز منجر شود.

در ادامه هر کدام از این اعداد را به صورت جداگانه معرفی خواهیم کرد.

1. Actual یا عدد واقعی چیست؟

عدد واقعی یا Actual در زمان انتشار رسمی گزارش اعلام می‌شود. برای مثال، گزارش‌های اشتغال نشان می‌دهد که ۲۵۰ هزار شغل جدید ایجاد شده است. این عدد در لحظه انتشار داده روی تقویم‌های اقتصادی به عنوان عدد Actual ثبت می‌شود.

2. Forecast یا پیش‌بینی چیست؟

عدد پیش بینی یا Forecast عددی است که اقتصاددانان، بانک‌ها و موسسات مالی مدت‌ها پیش از انتشار گزارش پیش بینی کرده‌اند. تقویم‌های اقتصادی معمولا میانگین یا میانه این پیش بینی‌ها را به عنوان اجماع بازار نمایش می‌دهند. اهمیت عدد پیش بینی جایی مشخص می‌شود که بسیاری از تریدرها از مدت‌ها قبل بر اساس آن به بازار جهت می‌دهند و پوزیشن‌های خود را باز می‌کنند.

3. Previous یا عدد قبلی چیست؟

عدد قبلی یا Previous مربوط به دوره قبل می‌شود. اگر داده‌ها ماهانه منتشر شوند، مربوط به ماه قبل و اگر فصلی منتشر شوند؛ مربوط به فصل قبلی هستند. این عدد ممکن است که دقیقا عدد دوره قبل نباشد و در دوره جدید با اصلاح منتشر شود.

برای مثال
تعداد شغل‌های جدید ایجاد شده در ماه پیش تا قبل از انتشار داده جدید ۲۰۰ هزار عدد اعلام شده بود؛ اما در گزارش جدید به ۱۵۰ هزار عدد اصلاح شده است. این مسئله باعث می‌شود تا افزایش تعداد شغل‌های جدید ایجاد شده در گزارش جدید تحت تاثیر قرار بگیرد و اثر خاصی بر بازار نداشته باشد. اما اگر عدد جدید هم پایین‌تر باشد؛ نوسان منفی شدیدی در بازار ایجاد می‌کند.

نکته مهم: برای تحلیل فاندامنتال باید اول عدد واقعی و پیش بینی را مقایسه کنید و سپس به سراغ مقایسه عدد واقعی و قبلی بروید. بازار ابتدا به تفاوت پیش بینی و انتظارات واکنش نشان می‌دهد.

قبل از انتشار داده چه اطلاعاتی باید بررسی شود؟

تحلیل داده‌های اقتصادی از مدت‌ها قبل از انتشار داده آغاز می‌شود. پیش از اعلام عدد نهایی باید بدانید که گزارش ممکن است که چه اثری بر بازار بگذارد و در سناریوهای مختلف چه می‌شود. بدون آماده سازی قبلی مطالعه دقیق گزارش تنها به نتیجه‌ گیری‌های اشتباه منجر می‌شود.

در ادامه موارد مهم برای آماده سازی مطالعه داده را معرفی کرده‌ایم.

تمرکز فعلی بانک مرکزی را مشخص کنید

اهمیت هر داده به شرایط اقتصاد و اولویت فعلی بانک مرکزی بستگی دارد. در یک دوره تورم مهم‌ترین نگرانی سیاست گذاران است و در دوره دیگر ضعف بازار کار به دغدغه بانک مرکزی تبدیل می‌شود. در چنین شرایطی بازار بیشتر به داده‌هایی واکنش نشان می‌دهد که با نگرانی اصلی بانک مرکزی در ارتباط هستند.

مثال
با افزایش مستمر تورم، بانک مرکزی سعی می‌کند تا با سیاست گذاری تورم را کنترل کند و کاهش دهد. مهم‌ترین ابزار کنترل تورم در دست بانک مرکزی هم نرخ بهره است. بانک مرکزی تصمیم می‌گیرد تا نرخ بهره را بالا ببرد یا برای مدت بیشتری بالا نگه دارد. این کار باعث می‌شود تا ارز کشور تقویت شده و در بازار فارکس نوسان ایجاد کند.

پیش از انتشار داده‌ها بهتر است تا بیانیه اخیر بانک مرکزی، سخنرانی اعضا و صورت جلسه آخرین نشست را به صورت کامل بررسی کنید. این داده‌ها کمک می‌کنند تا متوجه شوید که بانک مرکزی کدام موضوع را دارای اولویت بالاتر و ریسک جدی‌تر می‌داند. یک داده زمانی بیشترین اثر را بر ارز دارد که بتواند ارزیابی بانک مرکزی را تغییر دهد.

انتظار بازار را شناسایی کنید

بازار به داده‌های منتشر شده واکنش نشان نمی‌دهد؛ بلکه به تفاوت میان نتیجه واقعی و چیزی که از پیش انتظارش را داشته واکنش می‌دهد. اثر داده‌های اقتصادی مدت‌ها قبل در ارز با توجه به پیش بینی‌ها لحاظ شده‌اند. در لحظه انتشار داده‌ها، اگر عدد بهتر یا بدتر از انتظارات بود؛ باید منتظر واکنش بازار باشیم.

سابقه داده را مشاهده کنید

عدد قبلی تنها وضعیت یک دوره را نشان می‌دهد. سعی کنید تا حداقل ۳ تا ۶ دوره قبلی را بررسی کرده و روند افزایش یا کاهش داده را مشاهده کنید. برای مثال، افزایش شاخص نسبت به ماه قبل ممکن است که مثبت به نظر برسد؛ اما اگر پس از چند ماه افت شدید آمده باشد،‌ دیگر اثر قوی بر بازار ندارد. معمولا بازار منتظر می‌ماند تا داده‌های بعدی یا بیانیه‌های بانک مرکزی را هم کنار این شاخص می‌گذارد.

پس از این بررسی‌ها، پیش از انتشار سه سناریو بسازید: نتیجه بهتر از انتظار، مطابق انتظار و بدتر از انتظار. برای هر سناریو مشخص کنید چه تغییری در انتظارات نرخ بهره و ارزش ارز ممکن است ایجاد شود.

چه طور داده اقتصادی منتشر شده را بخوانیم؟

خواندن داده‌های اقتصادی مهارتی است که هر تریدر در مسیر یادگیری تحلیل فاندامنتال باید یاد بگیرد. این مهارت به شدت روی تصمیم گیری برای پوزیشن‌های کوتاه و بلند مدت اثر دارد. در ادامه به صورت مرحله به مرحله توضیح می‌دهیم که باید از ابتدا تا انتها چه کار کنید.

مرحله اول: اختلاف عدد واقعی و پیش بینی را محاسبه کنید

بازار در ابتدای کار به اختلاف میان عدد واقعی و پیش بینی واکنش نشان می‌دهد. باید بلافاصله پس از انتشار داده‌ها، اختلاف این دو عدد را محاسبه کرده که به آن سوپرایز اقتصادی هم گفته می‌شود. برای این که بتوانید میزان و نوع اثر گذاری سوپرایز را به درستی بررسی کنید؛ باید با ماهیت داده اقتصادی منتشر آشنا باشید.

در جدول زیر سعی کردیم اثرات مثبت و منفی بر اساس نوع داده و غافلگیری را بررسی کنیم:

برای مثال
البته که اندازه اختلاف هم بسیار مهم است. در داده‌های اشتغال اختلاف ۲ یا ۳ هزار نفری در آمار شغل‌های جدید ایجاد شده چندان به چشم نمی‌آید؛ اما اختلاف ۵۰ هزار نفری به بالا باعث نوسان شدیدی در بازار می‌شود. همواره باید از خود سوال کنید که این سوپرایز اقتصادی چه تغییری در ارزیابی اقتصاد و بانک مرکزی برای سیاست‌های پولی و مالی آینده ایجاد می‌کند.

مرحله دوم: اصلاح عدد قبلی را نادیده نگیرید

بسیاری از آمارها و جواب نظرسنجی‌ها با تاخیر به دست ناشر می‌رسد. از این رو، داده قبلی هنگام انتشار داده جدید اصلاح می‌شود و بر اساس آمارهای نهایی اعلام می‌شود.

به عنوان مثال
اداره تحلیل اقصادی آمریکا برای تولید ناخالص داخلی هر فصل سه برآورد منتشر می‌کند. برآورد نخست حدود یک ماه پس از پایان فصل منتشر می شود و بر اساس بهترین اطلاعات موجود اعلام می‌شود. در برآوردهای بعدی، داده‌های کامل‌تری درباره مصرف، تجارت، موجودی انبار و سایر اجزای اقتصاد وارد محاسبات می‌شوند؛ در نتیجه نرخ رشد GDP ممکن است افزایش یا کاهش پیدا کند.

پس از مشاهده عدد واقعی همیشه بررسی کنید که عدد قبلی اصلاح شده است یا نه و اگر اصلاح شده تا چه اندازه اصلاح شده است. تکرار اصلاحات منفی می‌تواند تصویر ضعیفی از روند اقتصاد نمایش دهد؛ حتی اگر عدد واقعی منتشر شده بهتر از انتظار بازار باشد.

مرحله سوم؛ واحد و نوع تغییر داده را بررسی کنید

پس از مقایسه اعداد در تقویم اقتصادی نیاز است تا واحد و نوع تغییر داده را مشخص کنید. تفاوت در دوره مقایسه، تعدیل فصلی، اثر تورم یا نوع واحد می‌تواند معنای داده را کاملاً تغییر دهد.

در ادامه هر کدام از این موارد را بررسی خواهیم کرد.

1. تفاوت m/m، q/q و y/y

داده m/m به معنای تغییرات ماهانه است. این معیار برای شناسایی تغییرات کوتاه مدت و شتاب گرفتن یا کاهش مومنتوم مناسب است. داده m/m به شدت تحت تاثیر نوسانات موقت است.

داده q/q به معنای تغییراتی فصلی است و بیشتر در گزارش GDP دیده می‌شود. داده y/y هم تغییرات سالیانه را بررسی می‌کند.
برای مثال، CPI سالانه ماه ژوئن با CPI ماه ژوئن سال قبل مقایسه می‌شود. تغییرات سالانه تصویر با ثبات‌تری از وضعیت اقتصاد نشان می‌دهند.

2. نرخ سالانه

نرخ سالانه نشان می‌دهد که اگر سرعت رشد یک ماه یا فصل برای یک سال ادامه پیدا کند؛ تغییرات سالانه چه قدر خواهد شد. برای مثال، BEA نرخ رشد فصلی GDP آمریکا را به صورت سالانه شده منتشر می‌کند. این نهاد نرخ رشد یک فصل را با فرض ادامه همان سرعت برای چهار فصل ترکیب می‌کند. بنابراین رشد سالانه‌شده ۴ درصدی GDP به معنای رشد واقعی ۴ درصدی اقتصاد در همان سه ماه نیست.

3. داده تعدیل‌شده فصلی

فعالیت‌های اقتصادی در برخی ماه‌ها یا فصل‌ها به صورت طبیعی افزایش یا کاهش پیدا می‌کنند. تعطیلات، فروش‌های مناسبتی، تغییرات آب و هوایی، آغاز سال تحصیلی، فصل برداشت محصول و چرخه‌های تولید نمونه‌هایی از این الگوهای تکرار شونده هستند.

داده تعدیل فصلی تلاش می‌کند تا اثر این الگوهای قابل پیش بینی را کاهش دهد تا تغییر واقعی‌تر روند کوتاه مدت مشخص شود.

برای مثال
افزایش فروش در آستانه تعطیلات لزوماً به معنای افزایش پایدار تقاضا نیست. BLS نیز برای بررسی حرکت کوتاه‌مدت قیمت‌ها معمولاً داده تعدیل‌شده فصلی را مناسب‌تر می‌داند؛ هرچند عوامل تعدیل می‌توانند با دریافت اطلاعات جدید دوباره محاسبه شوند.

4. تفاوت داده اسمی و واقعی

داده اسمی یا Nominal با قیمت‌های جاری محاسبه می‌شود و اثر افزایش یا کاهش قیمت‌ها را در خود دارد. در مقابل، داده واقعی یا Real برای حذف اثر تغییر قیمت‌ها تعدیل می‌شود.

یک مثال
ممکن است مخارج مصرف‌کنندگان به‌صورت اسمی ۵ درصد افزایش یابد؛ اما اگر قیمت‌ها نیز تقریباً ۴ درصد رشد کرده باشند، افزایش واقعی مصرف بسیار محدودتر خواهد بود. BEA مقادیر واقعی را برآوردهایی معرفی می‌کند که اثر تغییرات قیمت از آن‌ها حذف شده است.

5. سطح شاخص و نرخ تغییر

عدد شاخص با درصد تغییر آن یکسان نیست. اگر سطح CPI برابر با ۳۲۰ باشد، این عدد به‌تنهایی به معنای تورم ۳۲۰ درصدی نیست. سطح شاخص نسبت قیمت‌ها را در مقایسه با یک دوره پایه نشان می‌دهد؛ تورم از درصد تغییر این شاخص میان دو دوره محاسبه می‌شود.

6. تفاوت درصد و واحد درصد

افزایش نرخ بیکاری از ۴ به ۵ درصد برابر با یک واحد درصد افزایش است؛ اما نرخ جدید نسبت به نرخ قبلی ۲۵ درصد افزایش پیدا کرده. استفاده نادرست از «درصد» به جای‌ «واحد درصد» می‌تواند شدت تغییر را بیش از حد بزرگ یا کوچک نشان دهد.

مرحله چهارم؛ اجزای داخلی گزارش را بخوانید

هر یک از داده‌های اقتصادی دارای اجزای داخلی مختلفی هستند که گاهی اوقات از عدد اصلی داده مهم‌تر هستند. به همین دلیل، پس از بررسی تیتر اصلی باید مشخص شود کدام بخش‌ها نتیجه را ساخته‌اند و آیا جزئیات گزارش با عدد اصلی هماهنگ هستند یا خیر.

در جدول زیر اجزای مهم برای بررسی داده‌های اقتصادی مختلف را مشاهده می‌کنید و در درس‌های بعدی به صورت تخصصی درباره هر کدام از گزارش‌ها به صورت جداگانه صحبت خواهیم کرد.

مرحله پنجم؛ داده را با روند دوره‌های قبل مقایسه کنید

یک گزارش به‌تنهایی برای تشخیص مسیر اقتصاد کافی نیست. نتیجه هر ماه یا فصل ممکن است تحت تأثیر نوسان‌های موقت قرار گیرد؛ بنابراین پس از مقایسه Actual با Forecast، داده جدید را در کنار نتایج دوره‌های گذشته بررسی کنید.

برای شروع، بهتر است حداقل سه دوره اخیر را مشاهده کنید. اگر یک شاخص در چند دوره متوالی بهتر یا ضعیف‌تر شده باشد، احتمال شکل‌گیری یک روند بیشتر است. در مقابل، تغییر فقط یک دوره ممکن است موقتی باشد و برای نتیجه‌گیری قطعی کافی نباشد.

به طور مثال
انتشار یک گزارش اشتغال ضعیف می‌تواند نگران‌کننده به نظر برسد؛ اما اگر داده‌های ماه‌های قبل همچنان قوی باشند، نمی‌توان تنها براساس یک گزارش گفت که روند بازار کار کاملاً تغییر کرده است. بهتر است منتظر تکرار نتیجه یا تأیید آن توسط سایر داده‌های اقتصادی بمانید.

همچنین میان «کاهش شاخص» و «کاهش سرعت رشد» تفاوت وجود دارد. فرض کنید اقتصاد در سه ماه متوالی به‌ترتیب ۳۰۰ هزار، ۲۵۰ هزار و ۲۰۰ هزار شغل ایجاد کرده است. در هر سه ماه اشتغال افزایش یافته، اما تعداد مشاغل جدید به‌تدریج کمتر شده است. این وضعیت به معنای کاهش اشتغال نیست؛ بلکه نشان می‌دهد سرعت رشد بازار کار در حال کم شدن است. هنگام بررسی روند، از خود بپرسید:

• آیا تغییر جدید در چند دوره گذشته نیز دیده شده است؟
• آیا سرعت رشد شاخص بیشتر شده یا کاهش یافته است؟
• آیا داده‌های مرتبط نیز همین پیام را تأیید می‌کنند؟

هرچه یک تغییر در چند گزارش متوالی و در داده‌های مرتبط تکرار شود، اطمینان بیشتری وجود دارد که با یک روند واقعی روبه‌رو هستید، نه یک نوسان کوتاه‌مدت.

مرحله ششم؛ گزارش را با داده‌های مرتبط تطبیق دهید

هیچ داده اقتصادی نباید به‌تنهایی تحلیل شود. هر گزارش فقط بخشی از وضعیت اقتصاد را نشان می‌دهد و ممکن است تحت تأثیر عوامل موقت قرار گرفته باشد. به همین دلیل، پس از بررسی عدد اصلی، آن را با شاخص‌های مرتبط مقایسه کنید.

برای مثال
در گزارش اشتغال NFP فقط تعداد مشاغل ایجادشده اهمیت ندارد. نرخ بیکاری، رشد دستمزدها و آمار درخواست بیمه بیکاری نیز باید بررسی شوند. اگر اشتغال افزایش یافته باشد، اما نرخ بیکاری و درخواست‌های بیمه نیز بالا رفته باشند، پیام گزارش کاملاً مثبت نیست.

مرحله هفتم؛ اثر داده بر بانک مرکزی را تحلیل کنید

هدف نهایی از بررسی داده‌های اقتصادی در فارکس این است که بفهمید نتیجه جدید چه اثری بر سیاست بانک مرکزی و ارزش ارز دارد. یک گزارش زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بتواند انتظار بازار از افزایش، کاهش یا تثبیت نرخ بهره را تغییر دهد.

ابتدا مشخص کنید بانک مرکزی در شرایط فعلی بیشتر نگران کدام موضوع است. ممکن است تورم بالا دغدغه اصلی سیاست‌گذاران باشد یا ضعف رشد و بازار کار توجه بیشتری دریافت کند. سپس بررسی کنید داده منتشرشده این نگرانی را تشدید کرده یا کاهش داده است.

برای مثال، اگر تورم بالاتر از انتظار باشد و اقتصاد نیز رشد مناسبی داشته باشد، احتمال حفظ نرخ بهره در سطح بالا یا اجرای سیاست پولی انقباضی بیشتر می‌شود. چنین تغییری معمولاً می‌تواند تقاضا برای ارز را افزایش دهد. در مقابل، کاهش تورم همراه با ضعیف شدن بازار کار ممکن است احتمال کاهش نرخ بهره را بیشتر کند و به تضعیف ارز منجر شود.

برای تحلیل، این زنجیره را دنبال کنید:

داده جدید ← تغییر ارزیابی اقتصاد ← تغییر انتظار نرخ بهره ← تغییر تقاضا برای ارز

این رابطه قطعی نیست. واکنش ارز به انتظارات قبلی بازار، شرایط اقتصادهای دیگر، فضای ریسک و اهمیت همان داده برای بانک مرکزی نیز بستگی دارد.

تمرین عملی
فرض کنید در روز انتشار گزارش NFP آمریکا، تعداد شغل‌های ایجادشده بسیار بالاتر از پیش‌بینی‌ها اعلام می‌شود، اما هم‌زمان آمار دستمزدها افت چشمگیری ثبت می‌کند و گزارش‌های ماه‌های قبل به شدت به سمت پایین اصلاح می‌شوند.
با توجه به اهمیت داده‌های بازار کار برای فدرال رزرو، به نظر شما بازار به کدام بخش این پازل واکنش نشان می‌دهد و دلار چه مسیری را طی خواهد کرد؟
دیدگاه خود را در کامنت‌ها بنویسید.

آنچه در این درس یاد گرفتیم

خواندن داده‌های اقتصادی فقط به مشاهده سبز یا قرمز بودن عدد تقویم محدود نمی‌شود. برای تحلیل درست، ابتدا باید انتظار بازار و دغدغه فعلی بانک مرکزی را بشناسید؛ سپس Actual را با Forecast مقایسه کرده و اصلاح Previous، نوع داده و اجزای داخلی گزارش را بررسی کنید. نتیجه جدید نیز باید در کنار روند دوره‌های گذشته و سایر شاخص‌های مرتبط قرار گیرد.

در نهایت، مهم‌ترین سؤال این است که داده منتشرشده چگونه می‌تواند انتظار بازار از افزایش، کاهش یا تثبیت نرخ بهره را تغییر دهد. بااین‌حال، هیچ داده‌ای به‌تنهایی جهت ارز را قطعی نمی‌کند؛ زیرا قیمت‌گذاری قبلی، شرایط جهانی، موقعیت معامله‌گران و واکنش بازار اوراق نیز بر حرکت قیمت اثر می‌گذارند.

حالا که بر شاخص‌ها و اخبار مهم بر بازار فارکس مسلط هستید و می‌دانید چگونه باید آن را تحلیل کنید، در درس بعدی به عنوان آخرین درس از بخش اصول پایه اقتصاد، به سراغ معرفی وب سایت فارکس فکتوری خواهیم رفت و به شما آموزش خواهیم داد که چگونه از این ابزار استفاده کنید.