شاخص داوجونز (DJI) چیست؟

شاخص داوجونز در تاریخ ۲۶ مه سال ۱۸۹۶ توسط چارلز داو تاسیس شد. این شاخص که میانگین کلی‌ای از بازار سهام به تریدرها می‌داد، باعث می‌شد معامله‌گران بتوانند با بررسی شاخص داوجونز، یک دید کلی از وضعیت بازار سهام داشته باشند. در شاخص داوجونز، ترکیبی از شرکت‌ها در تمامی صنایع وجود دارد و این شرکت‌ها در حوزه‌های مختلفی مانند فناوری، خدمات مالی، بهداشت و درمان، خورده‌فروشی و… فعالیت می‌کنند. عنوان میانگین صنعتی داو جونز نیز به دلیل سابقه تاریخی آن انتخاب شده است؛ چراکه در گذشته بیشتر شرکت‌های بزرگ و صنعتی در این شاخص حضور داشتند، اما امروزه دامنه‌ی صنعت‌های این شاخص گسترش یافته است.
 در زمان تاسیس این شاخص، چون فقط قیمت ۱۲ شرکت محاسبه می‌شد، با یک جمع ساده و تقسیم، میانگین صنعتی داو جونز به دست می‌آمد. اما امروز برای محاسبه‌ی قیمت شاخص داوجونز از روش وزنی قیمتی استفاده می‌شود. یعنی تنها ملاک ارزش‌گذاری این شاخص، قیمت سهم است و ارزش بازار شرکت‌ها هیچ نقشی در محاسبه‌ی آن ندارد.

تاریخچه شاخص داوجونز

می‌توان گفت تاریخچه نماد داو جونز بازتابی از اقتصاد آمریکا در طی این سال‌ها بوده است. در اواخر قرن نوزدهم، به دلیل اینکه معیار مشخصی برای سنجش بازارهای مالی وجود نداشت و همین موضوع باعث عدم شفافیت شده بود، شاخص داوجونز شکل گرفت تا ارزیابی نسبی از وضعیت کلی بازار وجود داشته باشد.
 این شاخص ابتدا در سال ۱۸۸۴ با نام میانگین حمل‌ونقل داوجونز معرفی شد که به‌صورت تخصصی روی شرکت‌های راه‌آهن تمرکز داشت. اما با رشد صنعتی دنیا، حوزه فعالیت این شاخص هم گسترده‌تر شد و در تاریخ ۲۶ مه ۱۸۹۶ برای اولین بار میانگین صنعتی داو جونز در روزنامه وال‌استریت ژورنال منتشر شد.
 در ابتدا، تنها میانگین ۱۲ شرکت بزرگ صنعتی را با مقدار اولیه ۴۰.۹۴ واحد نشان می‌داد. با رشد اقتصاد آمریکا و افزایش تعداد شرکت‌های فعال، در سال ۱۹۱۶ تعداد شرکت‌های عضو این شاخص به ۲۰ رسید و به همین روند ادامه یافت. تا اینکه در سال ۱۹۲۸، تعداد شرکت‌های حاضر در شاخص داوجونز به عدد ۳۰ رسید. این عدد تا به امروز (سال ۲۰۲۵) بدون تغییر باقی مانده و از نظر تعداد شرکت‌ها، تغییری در این شاخص اعمال نشده است.

با ورود به قرن ۲۱ و عصر دیجیتال، این شاخص تلاش کرد شرکت‌های فناوری و غول‌های دنیای دیجیتال را نیز وارد ترکیب خود کند و تنها وابسته به شرکت‌های صنعتی نباشد. در حال حاضر، این شاخص تحت نظارت کمیته‌ای به نام S&P Dow Jones Indices است که به‌صورت مستمر در حال بررسی و بازبینی شرکت‌های حاضر در آن هستند تا تنها شرکت‌های تاثیرگذار در اقتصاد آمریکا در این شاخص باقی بمانند.

تاریخچه قیمت داوجونز از ابتدا

داوجونز، مسیری پرفراز و نشیب را طی کرده و از یک شاخص کوچک به نماد اصلی قدرت اقتصادی آمریکا تبدیل شده است. سقف‌های تاریخی نمودار us30 در سال‌های اخیر به بالای محدوده ۴۰,۰۰۰ واحد رسیده که نشان‌دهنده قدرت خیره‌کننده بازار سهام ایالات متحده و واکنش آن به سیاست‌های انبساطی پولی و رشد شرکت‌های بزرگ تکنولوژی در دهه‌های اخیر است.بزرگ‌ترین ریزش و بحرانی که داوجونز را به زانو درآورد، به سال ۱۹۲۹ و «سه‌شنبه سیاه» بازمی‌گردد که آغازگر رکود بزرگ بود؛ در آن دوران شاخص بیش از ۸۰ درصد ارزش خود را در طول چند سال از دست داد و سال‌ها طول کشید تا به سطح قبلی بازگردد.البته در بحران‌های نزدیک‌تر مثل سقوط سال ۲۰۰۸ و ریزش ناگهانی ناشی از شیوع کرونا در سال ۲۰۲۰ نیز شاهد ریزش‌های درصدی بسیار سنگینی از نمودار us30 بوده‌ایم، اما داوجونز همواره ثابت کرده است که علی‌رغم این سقوط‌های وحشتناک، به دلیل ساختار اقتصاد آمریکا، تمایل به بازگشت و ثبت سقف‌های قیمتی جدید دارد.

جهت بررسی کارگزاری‌هایی که کمترین هزینه را برای انجام معامله شاخص داوجونز در نظر می‌گیرند، به بخش «معرفی بهترین بروکرهای ایران ریبیت» مراجعه کنید.

 شرکت‌های تشکیل‌دهنده شاخص داوجونز

در مجموع، ۳۰ شرکت در شاخص داوجونز حضور دارند که در بخش‌های مختلف اقتصادی فعالیت می‌کنند و می‌توان گفت نماد داو جونز به‌عنوان یک دامنه‌سنج اقتصادی شناخته می‌شود. این شاخص در میان تریدرها نیز بسیار شناخته شده است. ما در ادامه سعی کردیم لیست این شرکت‌ها را با استفاده از وب‌سایت مرجع بررسی کنیم و به آن‌ها بپردازیم:

نحوه محاسبه شاخص داوجونز

محاسبه شاخص داوجونز بر اساس قیمت ۳۰ شرکت حاضر در این شاخص انجام می‌شود. به این صورت که ابتدا قیمت همه‌ی این سهام‌ها باهم جمع می‌شود و در انتها بر عددی خاص به نام مقسوم‌علیه داو تقسیم می‌گردد. این عدد به‌طور مداوم متغیر است و باعث می‌شود که در صورت تقسیم سهام یا ایجاد تغییرات در ساختار شرکت‌ها، محاسبه شاخص دچار مشکل نشود. همین ویژگی باعث شده که شاخص داوجونز انعطاف‌پذیر باقی بماند.

نقش و اهمیت میانگین صنعتی داو جونز

شاخص داوجونز می‌تواند نشانه‌ای بسیار مهم برای معامله‌گران و سرمایه‌گذاران باشد تا از وضعیت کلی بازارهای مالی، مخصوصا بازار آمریکا، آگاه شوند. با بررسی کلی میانگین صنعتی داو جونز، افراد می‌توانند اطلاعات جامعی از شرایط اقتصادی دنیا به‌دست آورند. 

با سابقه‌ی تاریخی بیش از ۱۲۵ سال، این شاخص به یکی از ابزارهای تحلیلی مهم برای معامله‌گران و تحلیل‌گران تبدیل شده است؛ به‌ویژه برای کسانی که علاقه‌مند هستند بدانند در گذشته چه اتفاقاتی در بازارهای مالی رخ داده است. این شاخص به خوبی مسیر تحولات اقتصادی را در طول دهه‌ها نمایان می‌کند.

نشان‌دهنده‌ی سلامت اقتصادی

این ۳۰ شرکت حاضر در داوجونز، به دلیل بزرگی و فعالیت در حوزه‌های مختلف، عملکرد آن‌ها به نوعی نشان‌دهنده‌ی سلامت اقتصادی ایالات متحده آمریکا محسوب می‌شود. می‌توان گفت که شاخص داوجونز در میان سرمایه‌گذاران به‌عنوان یکی از شاخص‌های قابل اعتماد شناخته می‌شود و بسیاری از افراد برای سنجش وضعیت کلی بازار، از شاخص داو جونز استفاده می‌کنند.

تاثیرگذاری داوجونز بر بازارهای جهانی

شاخص داوجونز را می‌توان به‌عنوان نماینده‌ای از بزرگ‌ترین اقتصاد جهان یعنی آمریکا در نظر گرفت؛ چراکه شرکت‌هایی که در این شاخص حضور دارند، از جمله شرکت‌هایی هستند که با درآمدهای چند میلیارد دلاری و مشتریان چند میلیونی در سراسر جهان فعالیت دارند. این شرکت‌ها در صنایع مختلفی فعال‌اند و حضور گسترده‌ای در بازار جهانی دارند.

هرگونه کاهش در قیمت داوجونز یا ضعف عملکرد اقتصادی در آمریکا، می‌تواند تاثیر مستقیم بر بازارهای جهانی داشته باشد؛ زیرا بسیاری از این شرکت‌ها، دارای زنجیره‌های تامین بین‌المللی هستند و در کشورهای مختلف شعبه دارند. بنابراین، کاهش تولید یا فروش این شرکت‌ها باعث می‌شود کشورهای دیگر که به واردات مواد اولیه از این شرکت‌ها وابسته‌اند، دچار اختلال شوند و این موضوع می‌تواند به اقتصاد جهانی آسیب وارد کند. از این‌رو، زمانی که وضعیت اقتصادی مناسب نباشد و قیمت داوجونز کاهش یابد، این افت می‌تواند به‌عنوان هشدار جدی به بازارهای جهانی تلقی شود. این تاثیرگذاری، ناشی از رهبری اقتصاد آمریکا در ساختار اقتصادی جهان است.

نکات مهم در معامله داوجونز

ترید شاخص داوجونز به دلیل نوسانات شدید، حجم بالای معاملات و تاثیرگذاری گسترده آن بر اقتصاد جهانی، نیازمند آمادگی ذهنی و استراتژی معاملاتی دقیق است:

• مدیریت ریسک سخت‌گیرانه: به دلیل نوسانات بسیار بالا قیمت داوجونز، فاصله حد ضرر  نباید بیش از حد تنگ باشد، چرا که به‌راحتی نوسانات اصلاحی را برای زدن استاپ‌های عجولانه انجام می‌دهد.
• اهمیت سشن نیویورک: بهترین زمان برای ترید داوجونز، بازه زمانی افتتاحیه بازار نیویورک تا حدود ۳ ساعت پس از آن است؛ نقدینگی و حجم معاملات در این ساعت به حداکثر می‌رسد.
• واکنش سریع به اخبار اقتصادی: نمودار us30 به شدت به داده‌های اقتصادی آمریکا مثل نرخ تورم، نرخ بهره فدرال رزرو و گزارش‌های اشتغال حساس است؛ ترید در زمان انتشار این اخبار، بدون تجربه کافی، حکم قمار را دارد.
• همبستگی: حتما قبل از ورود، وضعیت شاخص‌های هم‌خانواده مثل S&P500 و وضعیت شاخص دلار را چک کنید؛ این‌ها مثل قطب‌نما عمل می‌کنند و جهت حرکت قیمت داوجونز را به شما نشان می‌دهند.
• رعایت حجم معامله: به دلیل قیمت بالای هر پوینت داوجونز، ترید با حجم سنگین می‌تواند در چند دقیقه سرمایه شما را نابود کند؛ همیشه با حجمی وارد شوید که نوسانات عادی بازار باعث استرس شما نشود.

مزایا و معایب شاخص داوجونز

شاخص داوجونز یک ابزار مهم و کاربردی در دنیای بازارهای مالی محسوب می‌شود که به بسیاری از تحلیل‌گران و معامله‌گران کمک می‌کند تا بتوانند در یک نگاه، از وضعیت کلی بازار و اقتصاد آمریکا آگاه شوند.
 با این حال، استفاده از این شاخص نیز مانند هر ابزار مالی دیگری، مزایا و معایب خاص خود را دارد. در ادامه به بررسی دقیق‌تر این مزایا و معایب می‌پردازیم:

نمادهای شاخص داوجونز

معامله‌گران می‌توانند از نوسانات ایجادشده در نماد داوجونز در فارکس، در پلتفرم‌های معاملاتی استفاده کرده و با کمک قراردادهای CFD، ترید داوجونز خود را انجام دهند. نکته‌ای که باید به آن توجه داشت این است که در بروکرهای مختلف، نماد داوجونز در فارکس ممکن است با نام‌های متفاوتی ارائه شود. تیم ایران‌ریبیت با بررسی دقیق، تمامی نمادهای رایج این شاخص را استخراج کرده که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

• US30؛

• DJ30؛

• WS30؛

•  DOWJONESیا US30Cash .

توجه داشته باشید که این نمادها در بروکرها ثابت نیستند. بنابراین، بهتر است برای پیدا کردن داوجونز در پلتفرم معاملاتی خود، از همین نمادهایی که در بالا بررسی شد استفاده کنید و آن‌ها را جست‌وجو نمایید.

ابزارهای معامله داوجونز

تریدرها می‌توانند برای معاملات خود در نماد داوجونز در فارکس از ابزارهای مختلفی استفاده کنند. به دلیل نوسانات مناسبی که این شاخص دارد، ابزارهای مالی گوناگون به تریدرها کمک می‌کنند تا از این نوسانات به خوبی بهره‌مند شوند. در ادامه، هر یک از این ابزارهای معاملاتی را که امکان معامله روی شاخص داو جونز را فراهم می‌کنند، به صورت جداگانه بررسی خواهیم کرد:

• قراردادهای مابه‌التفاوت (CFDs): این ابزار معاملاتی در بیشتر بروکرها ارائه می‌شود. درواقع، یک قرارداد دوطرفه بین تریدر و بروکر است که به شما اجازه می‌دهد تا بدون اینکه مالک واقعی دارایی باشید، روی تغییرات قیمت شاخص داو جونز معامله کنید. همچنین در این بازار امکان استفاده از اهرم (Leverage) نیز وجود دارد تا تریدر با سرمایه کمتر، بتواند معاملات بزرگ‌تری انجام دهد.

• قراردادهای آتی (Futures Contracts): قرارداد آتی توافق‌نامه‌ای است که معمولا در بورس‌های کالا انجام می‌شود. در این نوع معامله، خریدار و فروشنده توافق می‌کنند که در تاریخی مشخص در آینده، دارایی موردنظر را با قیمتی از پیش تعیین‌شده مبادله کنند. معمولا از این ابزار، موسسات مالی بزرگ و سرمایه‌گذاران حرفه‌ای استفاده می‌کنند.

• صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETFs): این صندوق‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که شامل تمامی سهام‌های موجود در شاخص داوجونز هستند. پس از خرید این سهام‌ها، آنها را به واحدهای کوچکتر تقسیم می‌کنند تا تریدرها بتوانند مانند یک سهم معمولی آن را در بازار بورس خریدوفروش کنند. با خرید یک واحد از این ETFها، شما در واقع مالک بخش کوچکی از تمام شرکت‌های موجود در شاخص داوجونز خواهید بود.

بهترین زمان معامله داوجونز برای تریدرهای ایرانی

تریدرهای ایرانی باید پیش از ورود به معاملات، به این نکته توجه داشته باشند که در چه زمانی از شبانه‌روز قصد معامله دارند. اگر زمان ورود به پوزیشن، با سشن‌هایی با حجم کم معاملات همراه باشد، ممکن است معامله برای چندین ساعت بدون نوسان باقی بماند و تریدر را دچار سردرگمی کند. بنابراین بهترین تصمیم برای تریدرهای ایرانی این است که سشن‌هایی با نقدینگی بالا را برای معامله انتخاب کنند. از طرفی، با توجه به اینکه بسیاری از ایرانی‌ها تا ساعت ۱۴:۰۰ درگیر کارهای اداری هستند، می‌توانند از بخش پایانی سشن لندن و به‌ویژه سشن نیویورک برای انجام معاملات خود استفاده کنند.

این دو سشن در زمان مناسبی برای کاربران ایرانی باز می‌شوند و به دلیل هم‌زمانی با پایان ساعت کاری، تریدرهای ایرانی می‌توانند با تمرکز بیشتری به تحلیل و معامله بپردازند. اگر به دنبال نوسانات بیشتر نیز هستید، می‌توانید از هم‌پوشانی سشن لندن و نیویورک استفاده کنید. این همپوشانی در حال حاضر بین ساعت ۱۷:۰۰ تا ۱۹:۰۰ به وقت تهران اتفاق می‌افتد. البته این ساعات ممکن است با تغییرات ساعت رسمی تغییر کند؛ برای اطلاع دقیق از زمان باز شدن سشن‌ها، می‌توانید به سایت ایران ریبیت مراجعه کرده و در بخش ابزارها، گزینه سشن‌های فارکس را مشاهده کنید.

بهترین استراتژی‌های معاملاتی برای داوجونز

در بازارهای مالی، روش‌ها و استراتژی‌های زیادی وجود دارد که تریدرها با استفاده از آن‌ها می‌توانند از نوسانات ایجادشده در شاخص داوجونز بهره‌مند شوند. باید توجه داشت که هیچ روش تضمین کننده‌ای برای موفقیت در شاخص داو جونز وجود ندارد.

درواقع، نمی‌توان گفت یک استراتژی خاص همیشه در داوجونز موفق خواهد بود؛ چرا که سبک‌های معاملاتی بسته به تجربه، تمرین و شناخت فردی از بازار انتخاب می‌شوند. هر تریدر باید با تمرین، بک‌تست‌گیری و یادگیری مداوم، به سبک معاملاتی متناسب با روحیه و توانایی خود دست پیدا کند. در حال حاضر، می‌توان گفت یکی از محبوب‌ترین و پراستفاده‌ترین سبک‌ها، سبک پرایس اکشن (Price Action) است. در این روش، تریدر بدون استفاده از اندیکاتورها یا اسیلاتورها، فقط با تحلیل تحرکات قیمتی سعی می‌کند آینده بازار را پیش‌بینی کند. یادگیری اصولی این سبک و تمرین مداوم می‌تواند به تریدرها کمک کند تا در شاخص داوجونز نیز معاملات سودآوری داشته باشند.

تجربه نویسنده از ترید داوجونز

داوجونز برای یک تریدر، مثل یک اسب چموش اما بسیار پرمنفعت است. برای تریدرهای تازه کار باید رک و پوست‌کنده بگویم؛ این نماد اصلا شوخی‌بردار نیست! نمودار us30 در عرض چند دقیقه می‌تواند با یک حرکت ناگهانی، یا شما را به سودهای رویایی برساند یا اگر حد ضرر نداشته باشید، در یک چشم برهم زدن حساب‌تان را منفجر کند.اگر دنبال هیجان یا قمار هستید، اینجا جای شما نیست، اما اگر به دنبال بازاری هستید که تکنیکال را به خوبی می‌فهمد و با منطق حرکت می‌کند، داوجونز یکی از بهترین‌هاست. تجربه می‌گوید سودهای بزرگ در این نماد فقط نصیب کسانی می‌شود که «صبور» هستند و یاد گرفته‌اند در سشن نیویورک، وقتی نهنگ‌ها وارد می‌شوند، فقط تماشاچی نباشند و با جریان اصلی بازار همراه شوند. خلاصه کلام اینکه؛ داوجونز نماد انضباط است؛ اگر حد ضرر را ناموس کار خود ندانید، این نماد شما را به سادگی از بازار بیرون می‌اندازد.