استراتژی کری ترید چیست؟ معامله‌گری با اختلاف نرخ بهره

خلاصه این درس در یک دقیقه
استراتژی کری ترید به معنای قرض گرفتن ارزی با نرخ بهره پایین و سرمایه‌گذاری آن در ارزی با نرخ بهره بالاتر است تا معامله‌گر مابه‌التفاوت سود این دو را به دست آورد. در بازار فارکس، این اختلاف بهره از طریق مکانیزمی اجرایی به نام سواپ به‌صورت شبانه به حساب معامله‌گر اضافه می‌شود.
برای اجرای این روش، جفت‌ارز انتخابی باید دارای شکاف بهره بالا، نوسان قیمتی کم و روند باثبات باشد. با این حال، کری ترید بدون ریسک نیست؛ زیرا اگر شرایط اقتصاد جهانی تغییر کند یا بانک مرکزیِ ارز وام‌دهنده نرخ بهره را بالا ببرد، پدیده‌ای به نام «برچیدگی» رخ می‌دهد که با ایجاد موج سنگین فروش، می‌تواند تمام سودهای جمع‌آوری‌شده و اصل سرمایه را نابود کند.

استراتژی کری ترید یا معاملات انتقالی چیست و چگونه کار می‌کند؟

در بازار فارکس، معاملات همیشه به‌صورت جفت‌ارز انجام می‌شوند؛ یعنی هم‌زمان که یک ارز را می‌فروشید، ارز دیگری را می‌خرید. استراتژی کری ترید (Carry Trade) دقیقاً از همین ویژگی ذاتی بازار استفاده می‌کند.

در این روش، معامله‌گر ارزی را که نرخ بهره بسیار پایینی دارد می‌فروشد یا به عبارتی آن را قرض می‌گیرد. به این ارز در ادبیات مالی اقتصاد، ارز تامین مالی یا Funding Currency گفته می‌شود.

ین ژاپن (JPY) و فرانک سوئیس (CHF) سال‌هاست که به دلیل سیاست‌های پولی خاص خود، بهترین نمونه‌های ارز تامین مالی در جهان هستند.

پس از آن، پولی که قرض گرفته شده است صرف خرید ارزی می‌شود که نرخ بهره بالایی پرداخت می‌کند تا سود بانکی آن دریافت شود. به این ارز دوم، ارز سرمایه‌گذاری یا Target Currency می‌گویند؛ مانند دلار استرالیا (AUD)، دلار آمریکا (USD) یا ارزهای اقتصادهای نوظهور.

بنابراین، فرمول سودآوری در این استراتژی واضح است: مابه‌التفاوت بازدهی برابر است با نرخ بهره ارز سرمایه‌گذاری منهای نرخ بهره ارز تامین مالی.

به عنوان مثال
برای اینکه این مکانیزم را بهتر درک کنیم، فرض کنید نرخ بهره ژاپن صفر و نرخ بهره استرالیا ۵ درصد است. با خرید جفت‌ارز AUD/JPY، شما سالانه ۵ درصد سود خالص از اختلاف بهره به دست می‌آورید. در اینجا ابزار اهرم مالی در بازار فارکس نقش پررنگی پیدا می‌کند. اگر از اهرم ۱۰ برابر استفاده کنید، این سود ۵ درصدی روی کل حجم معامله محاسبه شده و در طول یک سال به ۵۰ درصد می‌رسد.
به همین دلیل موسسات بزرگ مالی به این روش تمایل زیادی دارند. اما اهرم مالی یک ویژگی دوطرفه است؛ زیرا اگر قیمت جفت‌ارز برخلاف تحلیل شما حرکت کند، زیان شما نیز به همان نسبت چند برابر خواهد شد.

مفهوم نرخ سواپ؛ سود کری ترید چطور به حساب می‌نشیند؟

اکنون این پرسش پیش می‌آید که سود مابه‌التفاوت بانکی چگونه و از چه طریقی به حساب معامله‌گر واریز می‌شود؟

در بازار فارکس، زیرساخت اجرایی بروکرها از طریق عملیاتی به نام رول‌اور این کار را انجام می‌دهد. هر روز در ساعت ۵ عصر به وقت نیویورک، که زمان بسته شدن روز کاری بازارهای مالی است، بروکرها موقعیت‌های باز را برای روز معاملاتی بعد تمدید می‌کنند و هم‌زمان اختلاف نرخ بهره دو ارز را محاسبه می‌نمایند.

به طور مثال
اگر شما جفت‌ارزی را خریده باشید که ارز اول (پایه) نرخ بهره بیشتری داشته باشد، در پوزیشن خرید (Long) قرار دارید و بروکر این اختلاف بهره را به حساب شما واریز می‌کند که به آن سواپ مثبت می‌گویند.
اما اگر ارزی با بهره بالاتر را فروخته باشید تا ارزی با بهره پایین‌تر بخرید (پوزیشن Short)، شما باید این اختلاف را بپردازید و به صورت سواپ منفی از حساب شما کسر می‌شود.

برای اجرای درست این محاسبات در متاتریدر، باید به دو نکته ساختاری دقت کنید.

1. نخست اینکه بازار فارکس در روزهای شنبه و یکشنبه تعطیل است، اما بهره بانکی در این روزها نیز جریان دارد. به همین منظور، بروکرها برای تسویه بهره آخر هفته، نرخ سواپ را معمولاً در روز چهارشنبه (و در برخی بروکرها پنج‌شنبه) سه‌برابر محاسبه می‌کنند.
2. دوم اینکه بروکرها بخشی از سود بهره را به عنوان کارمزد برداشت می‌کنند. در نتیجه، سواپ مثبتی که دریافت می‌کنید، همیشه اندکی کمتر از اختلاف واقعی نرخ بهره بانک‌های مرکزی خواهد بود.

ویژگی‌های یک جفت‌ارز ایده‌آل برای کری ترید

شاید تصور کنید ترکیب هر دو ارزی که اختلاف بهره دارند، برای سودآوری کافی است. اما معامله‌گران باتجربه می‌دانند که انتخاب اشتباه جفت‌ارز می‌تواند به ضررهای سنگینی منجر شود.

برای اینکه یک جفت‌ارز گزینه‌ای منطقی برای دریافت سود شبانه باشد، باید مشخصات زیر را داشته باشد:

• شکاف نرخ بهره پایدار و بزرگ: اختلاف بهره بین دو ارز باید حداقل ۳ تا ۴ درصد باشد. اگر این اختلاف کم باشد، کارمزد بروکر تمام آن را می‌بلعد. همچنین سیاست بانک‌های مرکزی باید نشان دهد که این شکاف در آینده نزدیک از بین نمی‌رود.
• نوسان پایین: جفت‌ارز موردنظر نباید نوسانات دیوانه‌وار داشته باشد. اگر جفت‌ارزی در یک حرکت هیجانی دچار افت شدید شود، سود سواپ شما به راحتی در نوسان قیمت ذوب می‌شود.
• روند تکنیکال هم‌جهت یا خنثی: هدف اصلی کسب سود بهره است، اما قیمت روی نمودار نیز باید هم‌راستا باشد. خرید یک جفت‌ارز صرفاً برای دریافت سواپ در حالی که نمودار در یک روند نزولی قدرتمند قرار دارد، اشتباهی محاسباتی است.
• ثبات سیاسی و فاندامنتال: ارز کشورهایی که درگیر شوک‌های ارزی پیش‌بینی‌نشده یا تنش‌های ساختاری هستند، ثبات لازم برای سرمایه‌گذاری میان‌مدت را ندارند.

همیشه شرایط بازار طبق ویژگی‌های ایده‌آل پیش نمی‌رود و در اینجاست که با بزرگترین خطر این استراتژی روبرو می‌شویم. ریسک اصلی کری ترید، کاهش قیمت جفت‌ارز روی نمودار است که باعث ایجاد ضرر سرمایه‌ای خالص می‌شود.

اگر افت ارزش جفت‌ارز روی چارت از سود سواپ بیشتر شود، حساب معاملاتی شما در نهایت زیان‌ده خواهد بود. این اتفاق معمولاً به صورت یک بحران سریع به نام برچیدگی یا بستن موقعیت معاملاتی رخ می‌دهد.

هشدار: پدیده مرگبار برچیدگی در کری ترید
پدیده برچیدگی زمانی اتفاق می‌افتد که بازارهای جهانی دچار ریسک گریزی می‌شوند یا بانک مرکزی ارز تامین‌کننده، تصمیم می‌گیرد نرخ بهره خود را افزایش دهد. در این وضعیت، معامله‌گران وحشت‌زده برای جلوگیری از زیان بیشتر هجوم می‌آورند تا معاملات خود را ببندند.
برای بستن معامله، آن‌ها مجبورند ارز سرمایه‌گذاری را بفروشند و ارز تامین مالی را مجدداً خریداری کنند. این تقاضای شدید برای خرید ارز تامین مالی، ارزش آن را به شدت بالا می‌برد و نمودار جفت‌ارز سقوط می‌کند.

مثال واقعی: بحران برچیدگی کری ترید ین در آگوست ۲۰۲۴
برای درک بهتر، یک واقعه واقعی در آگوست ۲۰۲۴ را بررسی می‌کنیم. سال‌ها بود که بانک ژاپن نرخ بهره را نزدیک به صفر نگه داشته بود، در حالی که فدرال رزرو آمریکا نرخ را به بالای ۵ درصد رسانده بود. در نتیجه، سرمایه‌های سنگینی برای دریافت سواپ در جفت‌ارز USD/JPY انباشته شد.
اما در ابتدای آگوست، بانک مرکزی ژاپن به‌طور غیرمنتظره نرخ بهره را افزایش داد و هم‌زمان داده‌های ضعیفی از اقتصاد آمریکا منتشر شد. بازار متوجه شد که شکاف بهره در حال از بین رفتن است. موج سنگین برچیدگی آغاز شد و سرمایه‌گذاران معاملات خود را در سطح جهانی بستند.
جفت‌ارز USD/JPY در عرض چند روز ریزش وحشتناکی را تجربه کرد و سقوط آزاد آن نشان داد که چگونه سود چندین ماهه سواپ، در چند روز نوسان قیمت کاملاً از بین می‌رود و حتی اصل سرمایه معامله‌گران را نابود می‌کند.

تمرین تحلیلی: اثر بحران مالی ۲۰۰۸ بر جفت‌ارز AUD/JPY
در سال ۲۰۰۸ میلادی، پیش از شروع بحران مالی جهانی، جفت‌ارز AUD/JPY یکی از محبوب‌ترین جفت‌ارزها برای معامله‌گران کری ترید بود؛ چراکه استرالیا بهره بالایی داشت و ژاپن بهره‌ای نزدیک به صفر اعمال می‌کرد. اما با شروع بحران و ورشکستگی بانک‌ها، بازار سهام جهانی سقوط کرد و ریسک گریزی تمام سرمایه‌گذاران را فرا گرفت.
با توجه به منطقی که در بخش برچیدگی یاد گرفتیم، به این سوال پاسخ دهید: شروع این ترس جهانی دقیقاً چه تاثیری بر موقعیت‌های معاملاتی سرمایه‌گذاران در جفت‌ارز AUD/JPY گذاشت و چرا ارزش ین ژاپن ناگهان با قدرت افزایش یافت؟
حتماً تحلیل خود را از این رویداد تاریخی و واقعی اقتصاد، در بخش کامنت‌ها بنویسید تا بررسی کنیم که آیا مکانیزم برچیدگی را به درستی درک کرده‌اید یا خیر.

آنچه در این درس یاد گرفتیم

استراتژی کری ترید ابزاری هوشمندانه برای تبدیل تفاوت سیاست‌های پولی به جریان درآمدی مستمر است، زیرا دریافت سود شبانه از طریق سواپ مثبت می‌تواند بازدهی حساب را در روندهای کم‌نوسان به‌شدت ارتقا دهد.

با این حال، موفقیت در این روش نیازمند هوشیاری مداوم نسبت به جریانات ریسک و رویکرد بانک‌های مرکزی است؛ چراکه تغییر ناگهانی شکاف بهره یا بروز ترس در بازارهای مالی می‌تواند به برچیدگی سریع معاملات و ریزش‌های سهمگین منجر شود. بنابراین، معامله‌گر حرفه‌ای تنها به دریافت سود اسمی بهره اکتفا نمی‌کند، بلکه حفظ اصل سرمایه را با پایش نوسانات قیمتی در اولویت قرار می‌دهد.

استراتژی کری ترید آخرین مبحث از بخش سیاست‌های پولی و بانک مرکزی بود و اکنون، وارد بخش جدیدی از آکادمی ایران ریبیت خواهیم شد. در این بخش به تحلیل بین بازاری و عوامل ژئوپلیتیک خواهیم پرداخت و آن را به شما آموزش خواهیم داد.