خلاصه مقاله در یک دقیقه
Volatility یا نوسان قیمت، اندازه تغییرات قیمت در یک بازه زمانی مشخص را نشان میدهد. نوسان بالا به این معنی است که قیمت در بازه زمانی مشخص حرکت زیادی داشته و یکی از مهمترین عوامل سنجش ریسک است. شناخت نوسان کمک میکند فاصله حد ضرر و حجم معامله را متناسب با شرایط واقعی تنظیم کنیم.
نوسانات بازار (Volatility) چیست؟
نوسان نشان میدهد قیمت یک نماد در یک بازه زمانی با چه شدت و دامنهای تغییر کرده است. مثلا اگر EURUSD در چند ساعت فقط در محدوده کمی حرکت کند، میشود گفت نسبتاً کمنوسان است. اما اگر در همان مدت، حرکتهای سریع و بزرگی داشته باشد، نوسان بیشتر است.
نکته
دقت کنید که Volatility جهت بازار را مشخص نمیکند. زیرا یک بازار میتواند با سرعت زیاد صعودی باشد، با سرعت زیاد نزولی باشد یا رفتوبرگشتهای شدیدی در هر دو جهت داشته باشد. در تمام این حالتها نوسان بالا است.
نوسان همان ریسک است؟
این دو مفهوم به هم ارتباط نزدیکی دارند اما یکسان نیستند. نوسان تغییرات بازار است، در حالی که ریسک گستردهتر است. برای مثال انواع ریسک در بازار مالی که در درس دوم توضیح دادیم، مانند ریسک نقدشوندگی، ریسک عملیاتی یا ریسک رفتاری را نمیتوان فقط با نوسان قیمت توضیح داد. اما هرچه بازار در مدت کوتاهتری نوسانهای بیشتر و شدیدتری داشته باشد، کنترل معامله دشوارتر و ریسک بیشتر میشود. به همین دلیل Volatility یکی از پارامترهای مهم مدیریت ریسک است.
انواع نوسان در بازارهای مالی
تریدرها برای درک بهتر رفتار قیمتها، نوسانات را به چند دسته تقسیم میکنند تا بتوانند ریسک بازار و شرایط آینده را بهتر ارزیابی کنند.
نوسان تاریخی
نوسان تاریخی به میزان تغییرات قیمت یک دارایی در گذشته اشاره دارد. این نوع نوسان با استفاده از دادههای قیمتی گذشته محاسبه میشود و نشان میدهد که قیمت یک نماد در یک بازه زمانی مشخص چقدر دچار تغییر شده است. اطلاعات گذشته تضمین نمیکند آینده نیز دقیقاً مشابه باشد، اما دید مناسبی از رفتار اخیر بازار به معاملهگر میدهد.
نوسان ضمنی
نوسان ضمنی نشاندهنده انتظارات بازار از میزان نوسانات آینده یک دارایی است. این نوع نوسان معمولاً از قیمت قراردادهای اختیار معامله (Options) استخراج میشود. زمانی که نوسان ضمنی بالا باشد، به این معناست که فعالان بازار انتظار تغییرات قیمتی بزرگتری در آینده دارند.
نوسان کوتاهمدت
نوسان کوتاهمدت به تغییرات سریع قیمت در بازههای زمانی کوتاه مانند چند ساعت، چند روز یا چند هفته گفته میشود. این نوع نوسان بیشتر مورد توجه معاملهگران کوتاهمدت و نوسانگیران قرار دارد، زیرا فرصتهای معاملاتی سریعتری ایجاد میکند.
نوسان بلندمدت
نوسان بلندمدت به تغییرات قیمت در دورههای زمانی طولانیتر مانند چند ماه یا چند سال اشاره دارد. سرمایهگذاران بلندمدت معمولاً به این نوع نوسان توجه بیشتری دارند، زیرا روند کلی بازار و میزان ریسک سرمایهگذاری در طول زمان را بهتر نشان میدهد.
نوسان بازار
این نوع نوسان به تغییرات کلی در سطح یک بازار یا شاخص اشاره دارد، نه فقط یک دارایی خاص. برای مثال، زمانی که شاخصهای اصلی بازار دچار تغییرات شدید میشوند، گفته میشود بازار در وضعیت نوسانی قرار دارد. افزایش نوسان بازار معمولاً نشاندهنده افزایش عدم قطعیت و ریسک در کل بازار مالی است.
چرا نوسان به افزایش ریسک منجر میشود؟
فرض کنید دو بازار داریم. بازار اول بهطور معمول در یک ساعت حدود ۱۵ پیپ حرکت میکند. بازار دوم در همان مدت حرکتهایی در محدوده ۶۰ پیپ دارد.
اگر در هر دو بازار بدون توجه به شرایط، یک حد ضرر ۲۰ پیپی قرار دهیم، رفتار استاپ لاس یکسان نخواهد بود. در بازار دوم ممکن است ۲۰ پیپ فقط بخشی از حرکت طبیعی قیمت باشد و معامله خیلی زود متوقف شود. بنابراین فاصله حد ضرر را نمیتوان همیشه بهصورت یک عدد ثابت و مستقل از شرایط بازار انتخاب کرد.
چگونه نوسانات را اندازهگیری میکنیم؟
برای اندازهگیری نوسانات در بازارهای مالی از شاخصها و روشهای آماری مختلفی استفاده میشود:
انحراف معیار
یکی از دقیقترین روشها برای اندازهگیری نوسان، محاسبه انحراف معیار است. این روش نشان میدهد تغییرات قیمت چقدر از مقدار میانگین فاصله دارند. هرچه انحراف معیار بیشتر باشد، نوسان دارایی نیز بیشتر است.
دامنه نوسان
در این روش تنها به بالاترین و پایینترین قیمت یک دارایی در یک بازه زمانی نگاه میکنیم. اگر فاصله میان این دو مقدار زیاد باشد، یعنی دارایی نوسان بیشتری را تجربه کرده است.
شاخصهای نوسان بازار
برخی بازارها از شاخصهای مخصوص نوسان استفاده میکنند که نشاندهنده میزان نگرانی یا انتظار فعالان بازار از تغییرات آینده قیمت است. این شاخصها بهطور مستقیم احساسات و انتظارات کلی بازار را منعکس میکنند.
عوامل اصلی ایجاد نوسان در بازار
نوسانات بازار معمولاً تحت تأثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی، سیاسی و روانی ایجاد میشوند. هر خبری یا رویدادی که باعث تغییر انتظارات سرمایهگذاران شود، میتواند قیمت داراییها را دچار نوسان کند. از جمله این موارد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1.اخبار و رویدادهای اقتصادی
2.عرضه و تقاضا
3.اخبار سیاسی و جهانی
4.رفتار و احساسات سرمایهگذاران
5.انتشار اخبار شرکتها
رابطه نوسان با حد ضرر و حجم معامله
این قسمت مهمترین ارتباط Volatility با مدیریت ریسک است. فرض کنید حاضر هستیم در یک معامله حداکثر ۱۰۰ دلار ریسک کنیم. در شرایط کمنوسان، تحلیل ما ممکن است حد ضرری در فاصله ۲۰ پیپی ایجاد کند. اما اگر شرایط بازار تغییر کند و فاصله منطقی Stop به ۴۰ پیپ برسد، نمیتوانیم همان حجم قبلی را نگه داریم و انتظار داشته باشیم ریسک دلاری همچنان ۱۰۰ دلار باشد.
وقتی فاصله حد ضرر بزرگتر میشود، برای ثابت نگه داشتن بودجه ریسک معمولاً باید حجم معامله کمتر شود.
در درس بعد دقیقاً همین رابطه را محاسبه میکنیم.
تمرین
یک نمودار را در دو دوره مختلف بررسی کنید؛ یکی زمانی که حرکت قیمت آرام است و دیگری زمانی که کندلها دامنه بزرگتری دارند.
یک فاصله ثابت مثل ۲۰ پیپ را روی هر دو دوره تصور کنید.
آیا این فاصله در هر دو شرایط معنای یکسانی دارد؟
اگر پاسخ منفی است، دلیل اهمیت نوسان در مدیریت ریسک را درک کردهاید.
آنچه در این درس آموختید
نوسان نشان میدهد قیمت با چه شدت و دامنهای تغییر میکند. Volatility تمام ریسک نیست، اما نقش مهمی در رفتار معامله و انتخاب فاصله منطقی استاپ لاس دارد.
حالا فرض کنیم تحلیل انجام شده و Stop Loss ما ۲۵ پیپ با نقطه ورود فاصله دارد. اگر بخواهیم فقط ۱۰۰ دلار از سرمایه را در معرض ریسک قرار دهیم، با چه حجمی باید وارد معامله شویم؟برای درک بهتر این مفهوم در درس بعدی محاسبه ریسک بر اساس پیپ و دلار را مرحلهبهمرحله انجام میدهیم.
هنوز کسی نظری نداده!
شما میتوانید اولین نفری باشید که نظری در این مقاله ثبت میکند.
اولین نفر باشید که نظر میدهید
