خلاصه در یک دقیقه
به محدودههایی که در گذشته میزان عرضه و تقاضا میان معاملهگران در آن افزایش پیدا کرده است سطوح حمایت و مقاومت میگویند. سطوح استاتیک به محدودههایی گفته میشود که گذشته بازار موجب افزایش اهمیت آن شده و ثابت است؛ اما در مقابل سطوح داینامیک ثابت نیستند و با قیمت حرکت میکنند. اما چرا بعضی از قیمتها برای معاملهگران مهم است؟
این رخداد تنها 3 دلیل دارد:
خاطره معاملهگران؛
تجمع سفارشها؛
روانشناسی بازار.
همچنین قیمت هنگام رسیدن به سطوح حمایت و مقاومت سه رفتار میتواند نشان دهد: برخود و واکنش به سطح، شکست واقعی و شکست فیک.
حمایت و مقاومت چیست؟
حمایت و مقاومت به محدودههایی از نمودار گفته میشود که در گذشته، میزان عرضه یا تقاضا در آن افزایش پیدا کرده است. زمانی که قیمت دوباره به این محدودهها بازمیگردد، معاملهگران واکنش نشان میدهند و همین موضوع میتواند باعث تغییر مسیر قیمت شود.
مهمترین نکته این است که حمایت و مقاومت احتمال واکنش را افزایش میدهند، نه اینکه تضمین کنند. به زبان ساده، حمایت و مقاومت مناطقی هستند که در آنها بین خریداران و فروشندگان یک رقابت شکل میگیرد.
مثال
فرض کنید قیمت یک دارایی چندین مرتبه تا محدوده 100 دلار کاهش پیدا کرده است. اما هر بار که قیمت به این ناحیه رسیده، خریداران وارد بازار شدهاند و اجازه کاهش بیشتر قیمت را ندادهاند. در این شرایط، محدوده 100 دلار به عنوان یک ناحیه حمایتی شناخته میشود؛ زیرا در گذشته باعث افزایش تقاضا شده است.
سطح حمایت؛ چرا خریداران از یک محدوده دفاع میکنند؟
سطح حمایتی ناحیهای است که در آن قدرت خریداران افزایش پیدا میکند و احتمال برگشت قیمت بیشتر میشود.
مهمترین ویژگیهای یک حمایت:
- خریداران در این محدوده تمایل بیشتری برای ورود دارند.
- فشار فروشندگان کاهش پیدا میکند.
- احتمال واکنش صعودی قیمت افزایش پیدا میکند.
سطح مقاومت؛ چرا فروشندگان جلوی رشد قیمت را میگیرند؟
سطح مقاومتی محدودهای است که در آن فروشندگان قدرت بیشتری پیدا میکنند و افزایش قیمت با فشار عرضه مواجه میشود.
مهمترین ویژگیهای یک مقاومت:
- عرضه در این محدوده افزایش پیدا میکند.
- خریداران برای عبور از سطح با فشار فروش مواجه میشوند.
- احتمال توقف یا اصلاح قیمت وجود دارد.
حمایت و مقاومت استاتیک و داینامیک چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟
سطوح حمایت و مقاومت در بازار به دو دسته کلی تقسیم میشوند: استاتیک و داینامیک. این سطوح هیچ برتری نسبت یه یکدیگر ندارند، اما در پرایس اکشن کلاسیک تمرکز اصلی بر روی سطوح استاتیک قرار دارد.
سطوح استاتیک؛ محدودههایی که گذشته بازار آنها را مهم کرده است
سطوح استاتیک، نواحی قیمتی مشخصی هستند که با بررسی سقفها و کفهای مهم گذشته بازار شناسایی میشوند. در این نوع حمایت و مقاومت، تمرکز اصلی روی قیمت است. برای مثال، اگر قیمت یک دارایی چندین بار از محدوده 100 دلار برگشته باشد، این محدوده میتواند یک حمایت یا مقاومت استاتیک محسوب شود.
سطوح داینامیک؛ حمایت و مقاومتهایی که همراه قیمت حرکت میکنند
در مقابل، سطوح داینامیک ثابت نیستند و همراه با حرکت قیمت تغییر میکنند. ابزارهایی مانند خط روند، کانالهای قیمتی و میانگین متحرک (MA) نمونههایی از حمایت و مقاومت داینامیک هستند.
تفاوت اصلی این دو نوع سطح در این است که در سطوح استاتیک، قیمت اهمیت بیشتری دارد؛ اما در سطوح داینامیک، علاوه بر قیمت، شیب و زاویه حرکت نیز بررسی میشود.
در درس بعدی به صورت تخصصی به سطوح داینامیک میپردازیم و خط روند، کانالهای قیمتی و روش استفاده از آنها را به شما آموزش خواهیم داد.
چرا بعضی قیمتها برای بازار مهم میشوند؟
سوال اصلی معاملهگران این است که اگر همهی تریدرها یک سطح را میبینند، چرا باید آن سطح واکنش دهد؟ تشکیل و واکنش به حمایت و مقاومت در بازار معمولاً به سه دلیل اصلی اتفاق میافتد:
- خاطره معاملهگران از قیمتهای مهم
- تجمع سفارشها در یک محدوده
- رفتار روانی معاملهگران
1. خاطره معاملهگران؛ چرا قیمتهای گذشته دوباره تکرار میشوند؟
یکی از دلایل مهم شکلگیری حمایت و مقاومت، واکنش معاملهگران به قیمتهای گذشته است.
فرض کنید معاملهگری در یک قیمت مشخص وارد خرید شده و معامله او وارد ضرر شده است. اگر قیمت دوباره به نقطه ورود او بازگردد، ممکن است تصمیم بگیرد دوباره وارد بازار شود یا معامله خود را مدیریت کند. تکرار این رفتارها باعث میشود یک محدوده قیمتی برای معاملهگران اهمیت پیدا کند و واکنشهای مشابهی در آن شکل بگیرد. در آموزشهای بازارهای مالی، چنین نواحی گاهی با مفهوم BTB یا Back to Break Even نیز شناخته میشوند.
2. تجمع سفارشها؛ چرا قیمت در بعضی نقاط متوقف میشود؟
در برخی محدودههای قیمتی، تعداد زیادی سفارش خرید، فروش و حد ضرر قرار گرفته است. زمانی که قیمت به این نواحی میرسد، برخورد با این سفارشها میتواند باعث واکنش قیمت شود.
این تجمع سفارشها معمولاً در نقاطی مانند:
- اعداد رند
- سقفها و کفهای مهم گذشته
- میانگینهای قیمتی
بیشتر دیده میشود.
3. روانشناسی بازار؛ چرا اعداد رند اهمیت دارند؟
رفتار روانی معاملهگران همیشه یکی از عوامل تاثیرگذار در بازارهای مالی بوده است. معاملهگران معمولاً به قیمتهای رند توجه بیشتری دارند.
مثال
در یک محدوده قیمتی بین 10 تا 20 دلار، اعدادی مانند 10 ،11، 15 یا 20 میتوانند برای بازار اهمیت روانی پیدا کنند. همین توجه جمعی باعث میشود قیمت در اطراف این محدودهها واکنش بیشتری نشان دهد.
یک سطح معتبر چگونه تشخیص داده میشود؟
بازار پر از سطوح قیمتی است؛ اما برای معامله و تحلیل باید سطوحی را انتخاب کنید که اعتبار بیشتری داشته باشند. اعتبار سنجی سطوح موجب میشود از معاملات بی کیفیت پرهیز کرده و تمرکز شما بر روی سطوح معتبر باشد. اعتبار سطوح با 3 معیار تعداد برخورد، قدرت حرکت قیمت و فاصله گرفتن قیمت از سطح تعیین میشود که در ادامه هر یک را به صورت مجزا بررسی میکنیم:
1. تعداد برخورد؛ آیا هرچه برخورد بیشتر باشد، سطح قویتر است؟
یکی از معیارهای بررسی اعتبار یک سطح، تعداد دفعاتی است که قیمت به آن واکنش نشان داده است. اما برخلاف تصور بسیاری از معاملهگران مبتدی، برخوردهای زیاد همیشه به معنی قدرت بیشتر سطح نیست. هر بار که قیمت به یک سطح استاتیک برخورد میکند، بخشی از سفارشهای موجود در آن محدوده مصرف میشوند. به همین دلیل، یک سطح که بارها تست شده است، ممکن است به مرور قدرت اولیه خود را از دست بدهد.
به عنوان مثال
اگر یک مقاومت استاتیک در محدوده 10 دلار چندین بار جلوی رشد قیمت را گرفته باشد، با هر برخورد بخشی از سفارشهای فروش موجود در آن ناحیه مصرف میشود. در نتیجه، احتمال شکست آن سطح در برخوردهای بعدی افزایش پیدا میکند. البته اگر یک سطح پس از چندین برخورد شکسته شود، این محدوده میتواند در آینده اهمیت بیشتری پیدا کند و نقش جدیدی به عنوان حمایت یا مقاومت ایفا کند که در موضوع سطوح فیلیپ، این مبحث را بیشتر شرح خواهیم داد.
2. قدرت حرکت قیمت؛ یک سطح چقدر توانسته بازار را جابهجا کند؟
یکی دیگر از معیارهای مهم اعتبارسنجی سطح، قدرت حرکتی است که پس از تشکیل آن ایجاد شده است. هرچه واکنش قیمت از یک محدوده شدیدتر باشد و حرکت قدرتمندتری شکل بگیرد، اعتبار آن سطح بیشتر خواهد بود. تصور کنید پس از تشکیل سطح، قیمت درجا بزند و کندلها در دل یکدیگر ایجاد شوند. این مورد باعث میشود که یک سطح از اعتبار کمی برخودار شود. در مقابل، سطح دیگری را تصور کنید که پس از تشکیل، قیمت به صورت شارپ و با قدرت بالا از سطح فاصله گرفته است.
3. فاصله گرفتن قیمت از سطح؛ چرا پرتاب قیمت اهمیت دارد؟
اگر پس از شکلگیری یک سطح، قیمت با قدرت از آن فاصله بگیرد، نشاندهنده حضور قدرتمند خریداران یا فروشندگان در آن محدوده است. به اصطلاح، هرچه پرتاب قیمت از سطح بیشتر باشد، میتوان آن محدوده را مهمتر در نظر گرفت. برای مثال، دو سطح را در نظر بگیرید:
سطح اول:
قیمت پس از تشکیل سطح در محدوده 10 دلار، با قدرت حرکت کرده و تا 30 دلار افزایش پیدا کرده است.
سطح دوم:
قیمت پس از تشکیل سطح در محدوده 10 دلار، تنها تا 15 دلار رشد کرده است.
در این شرایط، سطح اول به دلیل پرتاب بیشتر قیمت، اعتبار بیشتری دارد.
چطور حمایت و مقاومت استاتیک را روی نمودار پیدا کنیم؟
برای پیدا کردن حمایت و مقاومت استاتیک، ابتدا باید نقاطی را پیدا کنیم که قیمت در گذشته در آنها تغییر مسیر داده است. همانطور که در درس ساختار بازار چیست؟ یاد گرفتیم، اولین قدم مشخص کردن سقفها و کفهای مهم نمودار است. پس از آن باید بررسی کنیم که آیا این نواحی ارزش تبدیل شدن به یک سطح حمایت یا مقاومت را دارند یا خیر.
فرآیند شناسایی حمایت و مقاومت استاتیک شامل سه مرحله اصلی است:
- پیدا کردن نقاط بازگشتی قیمت
- اعتبارسنجی سطح
- تبدیل سطح به یک محدوده قیمتی
مرحله اول: چطور نقاط بازگشتی مهم قیمت را پیدا کنیم؟
در ابتدا نمودار دارایی موردنظر را باز کنید و سقفها و کفهایی که باعث تغییر مسیر قیمت شدهاند را مشخص کنید. در این مرحله باید ساختار کلی بازار را نیز بررسی کنید:
- آیا بازار در روند صعودی قرار دارد؟
- آیا روند نزولی شکل گرفته است؟
- آیا قیمت در یک محدوده رنج حرکت میکند؟
نکته مهم:
هر سقف و کف کوچکی اهمیت ندارد. تمرکز باید روی نقاطی باشد که باعث حرکت قابل توجه قیمت شدهاند.
مرحله دوم: چطور بفهمیم یک سطح واقعاً معتبر است؟
بعد از پیدا کردن نقاط بازگشتی قیمت، باید بررسی کنیم که آیا این نواحی ارزش تبدیل شدن به یک سطح حمایت یا مقاومت را دارند یا خیر. هر محدودهای که باعث برگشت قیمت شده، الزاماً یک سطح معتبر نیست. برای تشخیص کیفیت یک سطح، چند معیار مهم وجود دارد که پیشتر آموختیم.
- تعداد برخورد
- قدرت حرکت قیمت
- فاصله گرفتن قیمت از سطح
مرحله سوم: تبدیل سطح به محدوده قیمتی
یکی از اشتباهات رایج معاملهگران تازهکار این است که حمایت و مقاومت را مانند یک خط دقیق روی نمودار رسم میکنند. در حالی که رفتار بازار معمولاً به یک قیمت مشخص محدود نمیشود. قیمت ممکن است کمی قبل یا بعد از یک سطح واکنش نشان دهد. به همین دلیل، بهتر است حمایت و مقاومت را به صورت یک محدوده قیمتی مشخص کنیم، نه یک خط دقیق.
برای مثال، به جای اینکه بگوییم حمایت روی قیمت 100 دلار قرار دارد، بهتر است یک ناحیه اطراف این قیمت را در نظر بگیریم.
وقتی حمایت و مقاومت جای خود را عوض میکنند چه اتفاقی میافتد؟
در بازارهای مالی، گاهی یک سطح پس از شکست، نقش قبلی خود را از دست میدهد و به یک سطح جدید تبدیل میشود. این مفهوم در پرایس اکشن با نام Flip Level شناخته میشود. به زبان ساده، زمانی که یک حمایت یا مقاومت شکسته میشود، ممکن است در آینده نقش مخالف خود را ایفا کند.
برای مثال:
اگر یک مقاومت در محدوده 100 دلار قرار داشته باشد و قیمت بتواند این سطح را بشکند، محدوده 100 دلار در ادامه میتواند به عنوان حمایت عمل کند. همین اتفاق برای حمایتها نیز رخ میدهد. یعنی اگر یک حمایت مهم شکسته شود، در برگشت قیمت میتواند به عنوان مقاومت عمل کند.
چطور از حمایت و مقاومت استاتیک برای ورود به معامله استفاده کنیم؟
داشتن یک سطح حمایت یا مقاومت به تنهایی دلیل کافی برای ورود به معامله نیست. معاملهگر باید رفتار قیمت در آن محدوده را نیز بررسی کند. به طور کلی، دو روش اصلی برای استفاده از این سطوح وجود دارد:
روش اول: معامله در واکنش قیمت به سطح
در این روش، معاملهگر منتظر میماند قیمت به محدوده حمایت یا مقاومت برسد. پس از رسیدن قیمت به سطح، باید نشانههای برگشت بررسی شود. این نشانهها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- تشکیل الگوهای قیمتی
- تغییر ساختار بازار
- کاهش قدرت حرکت قبلی قیمت
پس از تایید شرایط، موقعیت ورود ایجاد میشود. برای مثال، قیمت به یک حمایت مهم میرسد، اما به جای شکست آن، نشانههای برگشت و تغییر ساختار ایجاد میشود. در این شرایط میتوان به دنبال موقعیت خرید بود.
روش دوم: معامله پس از شکست سطح
در روش دوم، معاملهگر منتظر میماند قیمت یک سطح مهم را بشکند. پس از شکست، سطح میتواند نقش جدیدی پیدا کند و اصطلاحاً فیلیپ شود. در ادامه، معاملهگر منتظر تشکیل شرایط مناسب برای ورود میماند. البته باید توجه داشت که هر شکست روی نمودار، یک شکست معتبر نیست. بررسی شرایط شکست و تایید آن، بخش مهمی از تحلیل پرایس اکشن محسوب میشود که در دروس بعدی به آن میپردازیم.
یک نکته مهم از تجربه معاملاتی من؛ چرا نباید هر سطحی را معامله کنیم؟
یکی از اشتباهات رایج معاملهگران این است که تصور میکنند وجود یک حمایت یا مقاومت، به تنهایی دلیل کافی برای ورود به معامله است. اما در عمل، همه سطوح کیفیت یکسانی ندارند. سعی کنید تنها روی محدودههایی تمرکز کنید که اعتبار بالایی دارند، واکنش قدرتمندی از خود نشان دادهاند، تغییر ساختار قیمت در آنها شکل گرفته و شرایط ورود مناسبی ایجاد شده است.
در معاملات، هدف گرفتن تعداد زیادی موقعیت نیست؛ بلکه پیدا کردن موقعیتهایی با کیفیت بالاتر اهمیت بیشتری دارد.
شکست فیک چیست؟ وقتی قیمت قبل از حرکت اصلی شما را گمراه میکند
یکی از رایجترین اشتباهات معاملهگران مبتدی هنگام استفاده از حمایت و مقاومت این است که فقط با عبور قیمت از یک سطح، آن را شکست قطعی در نظر میگیرند. در حالی که ممکن است قیمت برای مدت کوتاهی از سطح عبور کند، اما نتواند حرکت خود را ادامه دهد و دوباره به محدوده قبلی بازگردد. به این اتفاق شکست فیک (Fake Breakout) گفته میشود. در بسیاری از مواقع، معاملهگرانی که بدون تایید وارد معامله شدهاند، در این شرایط با ضرر مواجه میشوند.
قیمت هنگام رسیدن به یک سطح چه رفتارهایی نشان میدهد؟
زمانی که قیمت به یک حمایت یا مقاومت استاتیک میرسد، معمولاً با یکی از سه سناریو روبهرو میشویم:
برخورد به سطح و برگشت قیمت
در این حالت، قیمت به محدوده موردنظر میرسد، اما قدرت کافی برای عبور ندارد. در نتیجه، فشار خرید یا فروش افزایش پیدا کرده و قیمت در جهت مخالف حرکت میکند.
شکست فیک؛ وقتی قیمت نقدینگی پشت سطح را جمع میکند
در این سناریو، قیمت ابتدا از سطح عبور میکند، اما این شکست ادامهدار نیست.
گاهی قیمت با عبور کوتاه از یک حمایت یا مقاومت، سفارشهای حد ضرر و نقدینگی موجود در پشت سطح را فعال میکند و سپس به محدوده قبلی بازمیگردد. پشت بسیاری از حمایتها و مقاومتها، سفارشهای حد ضرر معاملهگران قرار دارد. مجموعه این سفارشها میتواند مانند نقدینگی عمل کند. این رفتار یکی از دلایلی است که معاملهگران نباید صرفاً با مشاهده یک شکست کوتاه وارد معامله شوند.
شکست واقعی؛ زمانی که قیمت مسیر جدیدی شروع میکند
در حالت سوم، قیمت پس از رسیدن به سطح، قدرت کافی برای عبور دارد. در این شرایط، شکست سطح اتفاق افتاده و قیمت میتواند حرکت جدیدی را آغاز کند. البته تشخیص شکست واقعی نیازمند بررسی شرایط مختلف مانند قدرت حرکت، ساختار بازار و رفتار قیمت پس از شکست است.
تمرین عملی؛ چطور مهارت تشخیص حمایت و مقاومت را تقویت کنیم
برای اینکه مفهوم حمایت و مقاومت استاتیک را بهتر یاد بگیرید، بهترین روش تمرین روی نمودار واقعی است. یک نمودار از بازار فارکس یا هر بازار مالی دیگری باز کنید و مراحل زیر را انجام دهید:
1- در مرحله اول در تایمفریم روزانه، سقفها و کفهای مهم را مشخص کنید.
2- در مرحله دوم حمایتها و مقاومتهای مهم را رسم کنید.
3-سپس سطحها را با معیارهای اعتبارسنجی بررسی کنید.
4- در نهایت نقاط فیلیپ و تغییر نقش سطوح را پیدا کنید.
این تمرین را روی چند نماد مختلف انجام دهید تا به مرور تشخیص سطوح معتبر برای شما سادهتر شود.
آنچه در این درس آموختیم
در نهایت هدف از یادگیری و استفاده از سطوح استاتیک، پیدا کردن نقاط ورود بیشتر نیست؛ بلکه شناسایی موقعیتهایی است که احتمال موفقیت بالایی دارند. معاملهگران حرفهای به جای معامله روی تمامی سطوح، تنها محدودههایی را برای معامله انتخاب میکنند که از کیفیت و اعتبار بالایی برخوردار باشد.
در درس بعدی با سطوح داینامیک آشنا خواهیم شد و مهارت ترسیم کانال و خطوط روند را خواهیم آموخت.
هنوز کسی نظری نداده!
شما میتوانید اولین نفری باشید که نظری در این مقاله ثبت میکند.
اولین نفر باشید که نظر میدهید
