خلاصه مقاله در 1 دقیقه
اگر میخواهید در روندهای صعودی بورس سود بیشتری از میانگین بازار کسب کنید، ابتدا مطمئن شوید بازار واقعا وارد فاز صعودی شده است. تثبیت ارزش معاملات خرد بالای ۸ همت، همجهتی شاخص کل و هموزن و ورود پول حقیقی مهمترین نشانهها هستند. سپس سهام لیدر با بتای بالاتر را انتخاب کنید، ورود را با تابلوخوانی تایید کنید و در طول روند از شاخهبهشاخه شدن پرهیز کنید.
چگونه بفهمیم که بورس وارد فاز صعودی شده است؟
تجربه بیش از ۶ سال فعالیت من در بورس تهران ثابت کرده که برای داشتن یک ورود مطمئنتر به بازار، حتما باید ۳ نکته آماری مهم را در کلیت بازار بررسی کنم. اگر بازار سهام این سه فاکتوری که در ادامه به آنها اشاره میکنیم داشته باشد، میتوان بخش بیشتری از سبد سرمایهگذاری را به بورس اختصاص داد. در ادامه به سه مورد از مهمترین نکاتی که قبل از ورود به بورس تهران باید به آنها توجه کنید، اشاره میکنیم.

1. تثبیت ارزش معاملات خرد بالای ۸ همت
یکی از مهمترین مواردی که همه باید در سایت TSETMC به آن توجه کنند، ارزش معاملات خرد است. به نظر شخصی من، این شاخص را میتوان موتور محرک روندهای صعودی بازار دانست. اگر ارزش معاملات خرد پایین باشد، میتوان نتیجه گرفت که پول قابلتوجهی وارد بازار نشده و رشدهایی هم که اتفاق میافتد، بیشتر ناشی از جابهجایی نقدینگی بین گروههای مختلف بازار است.
به شخصه تجربه کردهام تا زمانی که ارزش معاملات خرد زیر ۴ همت (هزار میلیارد تومان) باشد، بازار همچنان در فاز رکود قرار دارد. اما زمانی سیگنال خرید برای ما صادر میشود که حداقل به مدت یک هفته معاملاتی، ارزش معاملات خرد بهصورت متوالی بالای ۸ همت تثبیت شود.
همچنین عبور این عدد به محدوده ۱۰ همت میتواند تایید مناسبی باشد که بورس تهران وارد یک ساختار صعودی قدرتمند و قابلاعتماد شده است.
2. همجهتی شاخص کل و شاخص هموزن
یکی از اتفاقاتی که بارها در سالهای اخیر و در دوران رکود بازار شاهد آن بودیم، شاخصسازی بود؛ یعنی بازارساز با بالا کشیدن چند نماد بزرگ مانند فارس، فملی یا فولاد باعث میشد شاخص کل مثبت شود، در حالی که بخش زیادی از سهام بازار همچنان منفی بودند.
در نتیجه، ظاهر بازار مثبت به نظر میرسید، اما در واقع نمیتوان آن را یک روند صعودی پرقدرت دانست؛ بلکه این اتفاق صرفا همان شاخصسازی است.
به نظر من زمانی میتوان گفت که بازار وارد یک روند صعودی واقعی و پرقدرت شده است که شاخص کل و شاخص هموزن همزمان با یکدیگر رشد کنند. چرا که شاخص هموزن نماینده سهام کوچک و متوسط بازار است و اگر بتواند همپای شاخص کل سقفهای قبلی خود را با قدرت پشت سر بگذارد، میتوان نتیجه گرفت که کلیت بازار وارد فاز صعودی شده و یک روند قابلاعتماد در بورس تهران شکل گرفته است.
3. ورود دائمی پول حقیقی به بازار
تغییر مالکیت از حقوقی به حقیقی در بازار، برخلاف کمتوجهی که معمولا به آن میشود، به نظر من یکی از مهمترین دادههایی است که میتواند به سرمایهگذاران اطلاعات ارزشمندی بدهد. زمانی که بازار در روند نزولی قرار دارد، معمولا حقیقیها بهصورت مداوم در حال خروج پول هستند و این حقوقیها، صندوقهای سرمایهگذاری و بازارگردانها هستند که برای حفظ تعادل بازار مجبور به حمایت از آن میشوند.
اما اگر برای چند روز متوالی، حداقل به مدت یک هفته، شاهد ورود خالص پول حقیقی به بازار باشیم؛ آن هم با ارقامی بالاتر از ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیارد تومان در روز برای کل بازار، میتوان اینطور برداشت کرد که بهتدریج سرمایههای پارکشده در سپردههای بانکی به ارزندگی بورس پی بردهاند و در حال ورود به بازار سهام هستند.
چگونه از خود بازار هم بیشتر سود کنیم؟
حالا بعد از بررسی سه فاکتور، اگر بازار در شرایط مناسبی قرار داشت و مطمئنتر شدید که کلیت بازار وارد یک ساختار صعودی شده است، حالا باید به دنبال سهامی باشیم که در این روند صعودی بتوانند بازدهی بیشتری نسبت به خود بازار داشته باشند.
در این شرایط، قانون بازی تغییر میکند. در بازارهای نزولی باید به دنبال سهام کمریسک باشیم، اما در یک روند صعودی پرقدرت، داشتن سهام کمنوسان میتواند بزرگترین اشتباه باشد. اگر میخواهید بازدهی بالاتر از میانگین بازار کسب کنید، حتما باید به سه فاکتور زیر توجه داشته باشید.
- استراتژی بتای بزرگتر از یک؛
- خرید لیدرهای گروه به جای جاماندهها؛
- تأیید نهایی با تابلوخوانی.
در ادامه برای درک بهتر این موضوعات، هرکدام را بهصورت مختصر توضیح خواهیم داد.

1. استراتژی بتای بزرگتر از یک
ضریب بتا نشاندهنده میزان حساسیت سهم به تغییرات شاخص کل است. برای مثال، سهمی با بتای ۱.۵، در زمان رشد یا ریزش ۱۰ درصدی بازار، حدود ۱۵ درصد تغییر قیمت را تجربه میکند. بنابراین، همانطور که در ابتدای مقاله ذکر شد، پیش از انتخاب سهامی با بتای بالا، باید از صعودی بودن روند کلی بورس اطمینان حاصل کرد.
میتوان گفت در روندهای صعودی پرقدرت، یکی از سریعترین راهها برای کسب سود بیشتر، استفاده از سهام یا صندوقهایی است که بتای بالاتری دارند. صندوقهای سرمایهگذاری اهرمی دقیقا با همین هدف طراحی شدهاند. این صندوقها ذاتا بتای بالایی دارند و در روزهایی که شاخص کل رشد میکند، معمولا بازدهی بیشتری نسبت به بازار ایجاد میکنند که البته میزان آن به ضریب بتای صندوق بستگی دارد. بنابراین، در روندهای صعودی قدرتمند، اختصاص بخشی از سرمایه به این صندوقها میتواند به افزایش بازدهی سبد سرمایهگذاری کمک کند.
در نظر داشته باشید
در حال حاضر بسیاری از شرکتهایی که خدمات بورسی ارائه میدهند، ضریب بتای هر سهم را بهصورت رایگان در اطلاعات آن نمایش میدهند و همین موضوع میتواند در انتخاب سهام مناسب، کمک بسیار خوبی برای سرمایهگذاران باشد.
2. خرید لیدرهای گروه به جای جاماندهها
در بازار، زمانی که یک روند صعودی آغاز میشود، بسیاری از سرمایهگذاران تازهکار به سراغ سهمهایی میروند که از بازار جا ماندهاند و هنوز رشد چندانی نکردهاند. اما در یک روند صعودی پرقدرت، پول هوشمند معمولا ابتدا وارد لیدرهای هر صنعت میشود.
سهام لیدر، سهمهایی هستند که زودتر از سایر همگروهیهای خود صف خرید میشوند، حجم مبنای آنها خیلی سریع تکمیل میشود و در روزهای اصلاحی بازار نیز معمولا کمترین میزان افت را تجربه میکنند. به همین دلیل، در روندهای صعودی پرقدرت، بهتر است لیدرهای هر گروه را خریداری کنید و منتظر رشد سهام جامانده نمانید؛ چرا که این سهمها معمولا به دلایل بنیادی یا تکنیکالی از رشد بازار عقب ماندهاند و بیدلیل نیست که هنوز مورد توجه پول هوشمند قرار نگرفتهاند.
3. تایید نهایی با تابلوخوانی
پس از اینکه سهام با بتای بالا را انتخاب کردید، حتما نقطه ورود را با استفاده از تابلو معاملات بررسی کنید. سهمی که آماده یک حرکت صعودی مناسب باشد، معمولا باید دو ویژگی مهم داشته باشد.
- حجم معاملات در محدوده مقاومتی: اگر سهم در محدوده مقاومت تکنیکالی، حداقل ۲ تا ۳ برابر میانگین حجم معاملات ماهانه خود معامله شود، میتواند نشانه خوبی باشد. این موضوع نشان میدهد که پولهای بزرگ قصد ندارند اجازه اصلاح قیمت را بدهند و در حال جمعآوری سهام از فروشندگان هستند.
- قدرت خریدار به فروشنده: اگر نسبت سرانه خرید حقیقی به سرانه فروش حقیقی بالاتر از ۱.۵ تا ۲ باشد، میتوان نتیجه گرفت که پولهای بزرگ و هوشمند وارد سهم شدهاند و در حال آماده کردن آن برای یک حرکت صعودی هستند.
سهامداری در روندهای پرقدرت
سختترین کار در یک روند صعودی پرقدرت، هیچ کاری نکردن است. شاید این جمله در نگاه اول عجیب به نظر برسد، اما واقعیت همین است. زمانی که بازار وارد یک شیب صعودی تند میشود، هیجان معاملهگران به اوج میرسد و اغلب آمارهای بازار نیز شرایط مناسبی را نشان میدهند.
تجربه به من ثابت کرده افرادی که در چنین شرایطی یک سهم مناسب انتخاب میکنند و صرفا سهامدار باقی میمانند، معمولا بازدهی بهتری نسبت به نوسانگیرهای حرفهای به دست میآورند.
مهمترین دلیل این موضوع، گرفتار شدن در سندروم شاخه به شاخه پریدن است. بسیاری از سرمایهگذاران یک سهم مناسب خریداری میکنند، اما وقتی میبینند سهمشان چند روزی درجا میزند و در مقابل، سهمی از یک گروه دیگر صف خرید سنگین دارد، به خاطر ترس از جا ماندن، سهم ارزشمند خود را میفروشند و وارد سهمی میشوند که معمولا در سقف قیمتی قرار دارد.
دقیقا در همین زمان است که پولهای بزرگ در حال خروج از آن گروه و ورود به صنعت دیگری هستند. نتیجه این رفتار آن است که سرمایهگذار در یک بازار صعودی، مدام در سقف خرید میکند و در کف میفروشد و در نهایت از سود اصلی روند جا میماند.
جمعبندی
در نهایت اگر بخواهم تمام این مقاله را در یک جمله خلاصه کنم، باید بگویم که سودهای بزرگ در بورس فقط با خرید یک سهم خوب به دست نمیآید، بلکه زمان ورود، انتخاب سهم مناسب و مهمتر از همه صبر در زمان سهامداری، سه ضلع اصلی موفقیت هستند.
اگر ابتدا مطمئن شوید که کلیت بازار وارد یک روند صعودی قدرتمند شده، سپس سراغ سهام لیدر با بتای مناسب بروید، نقطه ورود را با تابلوخوانی تایید کنید و در ادامه بدون گرفتار شدن در هیجانات بازار سهامدار بمانید، احتمال اینکه بازدهی شما از میانگین بازار بیشتر شود، به شکل محسوسی افزایش پیدا خواهد کرد.