خلاصه درس در یک دقیقه
بانک مرکزی انگلستان ماموریت دارد تا تورم را در محدوده ۲ درصدی حفظ کند. این نهاد از طریق «کمیته سیاست پولی» و با ابزارهایی مانند تغییر نرخ بهره بانکی و مدیریت نقدینگی باعث تقویت یا تضعیف ارزش پوند می‌شود. تورم و دستمزدهای بالا باعث اتخاذ سیاست‌های انقباضی می‌شود و رکود اقتصادی سیاست‌های انبساطی را در پی دارد. رصد کردن اختلاف آرا و لحن رئیس بانک انگلستان به اندازه عدد نرخ بهره اهمیت دارد.
معرفی و تاریخچه بانک مرکزی انگلستان
بانک انگلستان دومین بانک مرکزی قدیمی جهان پس از بانک سوئد است. این نهاد مالی از سال ۱۶۹۴ به عنوان یک بانک خصوصی برای تامین مالی جنگ بریتانیا علیه فرانسه تاسیس شد. این بانک در سال ۱۹۴۶ «ملی» شد و در نهایت در سال ۱۹۹۷ به یک «استقلال عملیاتی» برای تعیین نرخ بهره دست پیدا کرد.
بانک انگلستان در مرکز شهر لندن و در خیابان تردنیدل واقع شده است. در قرن هجدهم، یک کاریکاتوریست سیاسی این بانک را به شکل یک پیرزن تصویر کرد که روی صندوقچه‌ای از طلا نشسته است و از آن در برابر سیاستمداران محافظت می‌کند. از آن زمان لقب «پیرزن خیابان تردنیدل» به این بانک داده شد که نشان دهنده ماهیت محافظه‌کار، باثبات و محتاط این نهاد در حفظ ارزش پول ملی است.
ساختار اصلی بانک مرکزی انگلستان
ساختار مدرن بانک مرکزی انگلستان بر یک بدنه نظارتی کلان به نام «دیوان مدیران» و سه بازوی اجرایی اصلی استوار است: کمیته سیاست پولی که مسئول تعیین نرخ بهره و کنترل تورم است؛ کمیته سیاست مالی که مسئول حفظ ثبات کل سیستم مالی بریتانیا و جلوگیری از بحران‌هاست؛ و کمیته تنظیم مقررات احتیاطی که بر سلامت مالی تمامی بانک‌ها و شرکت‌های بیمه نظارت می‌کند.
در ادامه هر کدام از بخش‌های بانک مرکزی انگلستان را به صورت جداگانه توضیح خواهیم داد.
1. دیوان مدیران
در بانک انگلستان بالاترین نهاد تصمیم گیرنده دیوان مدیران است. این نهاد معادل هیئت مدیره در شرکت‌های سهامی عام عمل می‌کند. دیوان مدیران وظیفه دارد تا استراتژی‌های کلان بانک، بودجه بندی، مدیریت ریسک‌های عملیاتی را تعیین کند و بر عملکرد رئیس کل نظارت کند.
رئیس دیوان را ملکه انگلستان تعیین می‌کند. اعضای دیوان شامل رئیس کل بانک مرکزی، معاونان وی و تعدادی از مدیران مستقل از بخش خصوصی و دانشگاهی هستند.
2. کمیته سیاست پولی
کمیته سیاست پولی مهم‌ترین بخش برای تحلیلگران بازار فارکس است. این کمیته در سال ۱۹۹۷ تاسیس شد و هدف قانونی آن حفظ ثبات قیمت‌ها و رسیدن به تورم ۲ درصدی است.
این کمیته از ۹ عضو تشکیل شده است: رئیس کل بانک (رئیس کمیته)، ۳ معاون او، اقتصاددان ارشد بانک و ۴ عضو خارجی و مستقل که تخصص ویژه اقتصادی دارند. این ۴ عضو خارجی حضور دارند تا اطمینان حاصل شود که تفکرات درون‌سازمانی بانک بر تصمیمات غلبه نمی‌کند. این کمیته با ابزارهایی مانند تعیین نرخ بهره بانکی و خرید دارایی‌ها ارزش پوند را مستقیماً کنترل می‌کند.
3. کمیته سیاست مالی
پس از بحران مالی سال ۲۰۰۸، بریتانیا متوجه شد که کل سیستم بانکی را باید در برابر شوک‌های اقتصادی مقاوم کند. به همین دلیل هم در سال ۲۰۱۳،کمیته سیاست مالی را راه اندازی کرد. این کمیته ۱۳ عضو دارد و مأموریت آن «نظارت بر ریسک‌های سیستماتیک» در اقتصاد بریتانیا است.
به عنوان مثال
اگر کمیته سیاست مالی تشخیص دهد که حباب مسکن در حال شکل‌گیری است یا بانک‌ها بیش از حد وام‌های پرخطر می‌دهند، می‌تواند به بانک‌ها دستور دهد که سپرده‌های احتیاطی خود را افزایش دهند.
4. مرجع تنظیم مقررات احتیاطی
کمیته سیاست مالی به کل اقتصاد نگاه می‌کند؛ اما وظیفه کمیته تنظیم مقررات احتیاطی بررسی تک تک نهادهای اقتصادی است. این کمیته بر حدود ۱۵۰۰ نهاد مالی از جمله بانک‌های تجاری، شرکت‌های ساخت‌وساز، اتحادیه‌های اعتباری و شرکت‌های بیمه نظارت می‌کند.
نظارت به این دلیل است که کمیته اطمینان حاصل کند بانک‌ها سرمایه و نقدینگی کافی برای زنده ماندن در بحران‌ها را دارند تا پول سپرده‌گذاران (مردم) از بین نرود. اگر کمیته تنظیم مقررات متوجه ضعف در یک بانک بزرگ بریتانیایی شود، می‌تواند مستقیماً در مدیریت آن مداخله کند.
ابزارهای بانک مرکزی انگلستان برای اجرای سیاست‌های پولی
بانک انگلستان برای مهار تورم و مدیریت اقتصاد از سه ابزار کلیدی نرخ بهره بین بانکی، صندوق خرید دارایی و مدیریت انتظارات بازار استفاده می‌کند. در ادامه هر کدام از ابزارها را به صورت جداگانه بررسی خواهیم کرد.
نرخ بهره بانکی
ابزار اصلی و قدرتمند بانک انگلستان نرخ بهره بین بانکی است. این نرخ سودی است که بانک انگلستان به ذخایر بانک‌های تجاری مانند بارکلیز و لویدز پرداخت می‌کند که این سرمایه‌ها در BoE ذخیره شده‌اند. وقتی بانک انگلستان این نرخ را تغییر می‌دهد؛ بانک‌های تجاری بلافاصله نرخ وام‌های مسکن و سود سپرده‌های مردم را تغییر می‌دهند.
تسهیل و انقباض کمی
در جریان بحران مالی ۲۰۰۸، نرخ بهره انگلستان به صفر رسید و کاهش نرخ بهره برای جلوگیری از تورم دیگر کارساز نبود. بانک انگلستان در این زمان اقدام به استفاده از یک ابزار غیر متعارف کرد. تسهیلات خرید دارایی با دو مدل تسهیل کمی و انقباض کمی زیر نظر وزارت خزانه داری در بازار اعمال می‌شوند:
- تسهیل کمی (QE): بانک با خلق پول دیجیتال، شروع به خرید اوراق قرضه دولتی بریتانیا (Gilts) از بازار می‌کند. این کار باعث تزریق میلیاردها پوند به اقتصاد و کاهش نرخ بهره بلند مدت می‌شود.
- انقباض کمی (QT): بانک دیگر اوراق نمی‌خرد و اجازه می‌دهد اوراق قبلی منقضی شوند یا حتی آنها را در بازار می‌فروشد. این کار پول را از اقتصاد جمع کرده و باعث تقویت پوند می‌شود.
مدیریت انتظارات
بانک انگلستان متوجه شده است که انتظارات بازار به اندازه تغییر نرخ بهره اهمیت دارد. این ابزار اولین بار در سال ۲۰۱۳ توسط مارک کارنی به طور رسمی معرفی شد. کمیته سیاست پولی برای مدیریت انتظارات به صورت شفاف اعلام می‌کند که در ماه‌های آینده یا سال آینده چه مسیری را طی کند. بازارها هم برای معامله آینده به نقدینگی‌های خود جهت می‌دهند و شروع به خرید و فروش پوند در بازار می‌کنند.
بانک مرکزی انگلستان به کدام گزارش‌ها نگاه می‌کند؟
بانک انگلستان برای تنظیم نرخ بهره به سه گزارش اقتصادی اصلی واکنش نشان می‌دهد: شاخص تورم مصرف‌کننده (CPI)، گزارش بازار کار و رشد دستمزدها و تولید ناخالص داخلی. فرمول واکنش BoE این است که اگر تورم و دستمزدها بالاتر از پیش بینی‌ها باشند؛ بانک برای مهار آنها سیاست سخت گیرانه اتخاذ می‌کند که منجر به صعود پوند می‌شود.
شاخص تورم مصرف‌کننده (UK CPI)
شاخص تورم مصرف کننده مهم‌ترین داده اقتصادی بریتانیا است. BoE موظف است تا تورم را روی هدف ۲ درصد نگه دارد. تریدرهای حرفه‌ای می‌دانند که تورم هسته و خدمات بیشترین تاثیر را در تصمیم گیری بانک انگلستان دارد. تورم هسته قیمت انرژی و غذایی را به دلیل نوسانات بالا حذف می‌کند. در سوی دیگر، تورم خدمات به علت وابستگی بیش از ۸۰ درصدی اقتصاد بریتانیا به خدمات اهمیت پیدا می‌کند.
داده‌های بازار کار و دستمزدها
کمبود شدید نیروی کار پس از برگزیت و پاندمی کرونا به کابوس بانک انگلستان تبدیل شد. این موضوع باعث شد تا قدرت چانه زنی اتحادیه کارگری برای افزایش دستمزدها بیشتر شود و حقوق کارگران به شدت افزایش پیدا کرد.
این گزارش به دقت نرخ بیکاری و افزایش دستمزد را بررسی می‌کند. کاهش نرخ بیکاری می‌تواند نوید بخش بهبود اقتصاد و افزایش تورم باشد که موجب افزایش نرخ بهره می‌شود. با افزایش نرخ بیکاری، نرخ بهره کاهش پیدا می‌کند تا اقتصاد جان تازه‌ای پیدا کند.
تولید ناخالص داخلی (UK GDP)؛
کشور بریتانیا جزو معدود کشورهایی است که داده‌های رشد اقتصادی را به صورت ماهانه منتشر می‌کند. بانک انگلستان می‌خواهد تا با افزایش نرخ بهره، تورم را کنترل کند؛ اما در مقابل قصد ندارد که با افزایش بیش از حد نرخ بهره اقتصاد را به رکود عمیق ببرد.
تغییر تولید ناخالص داخلی به خوبی می‌تواند تصویر مناسبی از وضعیت اقتصادی به BoE بدهد تا راحت‌تر درباره نرخ بهره تصمیم بگیرد.
چگونه تصمیمات بانک مرکزی انگلستان روی بازار فارکس اثر می‌گذارد؟
تصمیمات بانک مرکزی انگلستان با استفاده از سیاست‌های انقباضی و انبساطی باعث تقویت و تضعیف پوند می‌شود. از آن جا که پوند سومین ارز پر معامله و نقد شونده در بازار فارکس است؛ تقویت یا تضعیف این ارز می‌تواند نوسانات شدیدی روی کلیت بازار فارکس بگذارد.
علاوه بر سیاست‌ها، مدیریت انتظارات با انتخاب عبارت‌های خاص در سخنرانی و بیانیه‌ها می‌تواند انتظارات آینده بازار را برای معامله پوند مشخص کند که تریدرها به شدت به آن توجه دارند. در مورد بانک انگلستان اختلاف آرای ۹ عضو کمیته سیاست پولی هم می‌تواند باعث نوسان در جفت ارزهای مرتبط با پوند شود.
آنچه در این درس آموختیم
بانک انگلستان روی ارز پوند کنترل دارد و جفت ارزهای مرتبط با پوند نوسانات بسیار عمیقی را ناشی از تصمیمات پیرزن خیابان تردنیدل تجربه می‌کنند. بانک مرکزی انگلستان تلاش می‌کند تا ضمن حفظ هدف ۲ درصدی تورم، باعث رکود عمیقی هم در اقتصاد نشود و با تعیین حساب شده نرخ بهره و مدیریت انتظارات بازار جریان نقدینگی و حجم پول در اقتصاد انگلستان را کنترل کند.
در دروس پایانی بخش سیاست‌های پولی و بانک مرکزی از آکادمی ایران ریبیت، قصد داریم دو بانک مرکزی دیگر (بانک مرکزی کانادا و ژاپن) را به شما معرفی کنیم تا در نهایت این فصل از آموزش تحلیل فاندامنتال به پایان برسد.
هنوز کسی نظری نداده!
شما می‌توانید اولین نفری باشید که نظری در این مقاله ثبت می‌کند.
اولین نفر باشید که نظر می‌دهید