مفهوم گزارش شاخص خرده فروشی چیست و در تحلیل فاندامنتال چه کاربردی دارد؟

خلاصه در یک دقیقه
آمار خرده فروشی کل پولی است که مصرف کنندگان برای خرید کالاهای واقعی خرج کرده‌اند. از آن جا که مصرف کننده حدود ۷۰ درصد از تولید ناخالص داخلی را می‌سازد؛ این آمار می‌تواند سلامت تقاضا و موتور محرک اقتصاد باشد. انتشار آمار قوی‌تر از انتظار سیگنال اقتصاد پر رونق است و احتمال افزایش نرخ بهره و تقویت ارز را بالا می‌برد.
در مقابل، افت خرده فروشی نشانه رکود، کاهش نرخ بهره و تضعیف ارز است. برای تحلیل آمار خرده فروشی باید خرده فروشی خالص را بررسی کنید و حواستان به تله تورم، گزارش‌های فصلی و اصلاحات قبلی گزارش‌ها هم باشد.

آمار خرده فروشی چیست؟

شاخص آمار خرده فروشی یا Retail Sales ارزش کل دلاری فروش کالاها را در سطح خرده فروشی‌های فیزیکی و پلتفرم‌های آنلاین اندازه گیری می‌کند. این گزارش ماهانه تصویر شفافی از حجم نقدینگی خرج شده توسط مصرف کنندگان نهایی ارائه می‌دهد و میزان تمایل مردم به خرید و مصرف را در یک بازه زمانی مشخص ارزیابی می‌کند.

این شاخص روی بازار کالاها تمرکز دارد و به هیچ وجه بخش خدمات را پوشش نمی‌دهد. شاخص‌ PCE به طور مثال تمامی مخارج مصرف کننده را پوشش می‌دهد؛ اما آمار خرده فروشی تنها رفتار مصرف کننده در قبال کالاهای ملموس را می‌سنجد. همین مرزبندی دقیق باعث می‌شود تا این آمار به عنوان یک داده پیشرو، نوسانات آنی تقاضا را بسیار سریع‌تر و خالص‌تر به بازارهای مالی و تحلیلگران فارکس ارائه دهد.

آمار خرده فروشی در چه زمانی و از طرف چه سازمانی منتشر می‌شود؟

مهم‌ترین آمار خرده فروشی برای بازار فارکس مربوط به آمریکا است که توسط اداره سرشماری آمریکا (U.S Census Bureau) اواسط هر ماه بین ۱۳ تا ۱۵ ماه میلادی منتشر می‌شود.

تفاوت حیاتی آمار خرده فروشی با شاخص تورم و اعتماد مصرف‌کننده

برای درک جایگاه آمار خرده فروشی در تحلیل فاندامنتال بهتر است تا مرزبندی این شاخص با دو شاخص کلیدی دیگر یعنی تورم و اعتماد مصرف کننده را مشخص کنید. شاخص تورم صرفا نشان می‌دهد که قیمت کالاها چه قدر گران شده و شاخص اعتماد مصرف کننده تنها احساسات خوش بینی ذهنی مردم نسبت به آینده اقتصاد را ارزیابی می‌کند.

در سوی دیگر، آمار خرده فروشی واقعیت میدانی را نشان می‌دهد که مصرف کنندگان چه قدر برای کالاها هزینه کرده‌اند.  گاهی حجم کالاهای خریداری شده توسط مردم افزایش پیدا نکرده است و تنها به دلیل تورم؛ رقم کل آمار خرده فروشی رشد کرده است. خرده فروشی خطای ناشی از احساسات ذهنی را حذف کرده و عملکرد قطعی اقتصاد در بخش تقاضا را به بازار مخابره می‌کند.

شاخص خرده‌فروشی خالص چیست و چرا مهم‌تر است؟

در تقویم‌های اقتصادی کنار آمار کل خرده فروشی، شاخص مهم دیگری به نام خرده فروشی خالص (Core Retail Sales) هم حضور دارد. این شاخص همان آمار فروش کالاها است؛ با این تفاوت کلیدی که بخش‌های خاصی مانند «فروش خودرو» و در برخی موارد «بنزین» از محاسبات حذف می‌شود. دلیل هم آن است که خرید و فروش خودرو جهش ناگهانی در شاخص ایجاد می‌کند و آمار را به شکل کاذب بالا می‌برد. این مسئله باعث می‌شود تا تصویر واقعی خریدهای روزمره مردم را پنهان کند.

برای تریدرها و تحلیلگران آمار خالص مهم‌تر از آمار کل است؛ چرا که نوسانات شدید و فصلی بر این آمار اثر می‌گذارد. قیمت بنزین و فروش خودرو در پی عواملی مانند تغییر فصل، تغییرات قیمت جهانی یا حتی طرح‌های اقساطی شرکت‌ها باعث می‌شوند تا شاخص کل نوسان شدیدی پیدا کند. شاخص خرده فروشی خالص روند واقعی‌تر، پایدارتر و شفاف‌تری از الگوی خرج کردن مردم را نشان می‌دهد.

چرا خرده‌فروشی موتور محرک GDP است؟

مخارج مصرف کننده حدود ۷۰ درصد از کل تولید ناخالص داخلی در اقتصادهای بزرگی مانند آمریکا را تشکیل می‌دهد. از آن جا که این آمار هر ماه منتشر می‌شود؛ مانند یک موتور محرک برای اقتصاد می‌ماند و سیگنالی پیشرو در بازار است. در واقع، زمانی که تریدرها افزایش خرج کردن مردم در فروشگاه‌ها را می‌بینند؛ بدون منتظر ماندن برای آمارهای فصلی به عنوان اولین و قوی‌ترین آمار برای پیش بینی رشد GDP در آینده در نظر می‌گیرند.

گزارش آمار خرده فروشی چه بخش‌هایی دارد؟

گزارش آمار خرده‌فروشی اقلام و خریدهای متنوعی را پوشش می‌دهد. برای درک بهتر، بخش‌های تشکیل‌دهنده این گزارش را می‌توان در دسته‌بندی‌های زیر خلاصه کرد:

• وسایل نقلیه و قطعات: بزرگ‌ترین و پرنوسان‌ترین بخش گزارش است که سهم عمده‌ای در تغییرات ماهانه دارد.
• فروشگاه‌های آنلاین: شامل تمام خریدهای اینترنتی است که در سال‌های اخیر بیشترین رشد را در این آمار داشته‌اند.
• رستوران‌ها و کافه‌ها: استثنای مهم این آمار است؛ زیرا تنها بخش «خدماتی» محسوب می‌شود که در گزارش خرده‌فروشی می‌آید و تمایل مردم به تفریح را نشان می‌دهد.
• سوپرمارکت‌ها و خواربار: خریدهای ضروری و روزمره مواد غذایی که معمولاً تقاضای ثابت و نوسان بسیار کمی دارند.
• پمپ بنزین‌ها: مبالغ پرداختی برای سوخت که مستقیماً با نوسانات قیمت جهانی نفت بالا و پایین می‌شود.
• مصالح ساختمانی و ابزارآلات: شامل لوازم بهسازی خانه و باغ‌داری است که ارتباط مستقیمی با قدرت بازار مسکن دارد.
• کالاهای عمومی و شخصی: یک دسته‌بندی وسیع شامل پوشاک، لوازم خانگی، لوازم الکترونیکی، مبلمان و محصولات دارویی و بهداشتی.

چگونه گزارش آمار خرده فروشی را در تقویم اقتصادی فارکس بخوانیم؟

تحلیل آمار خرده فروشی نکات ریز و درشت فراوانی دارد که عدم رعایت آن‌ها باعث می‌شود تا در زمان انتشار خبر و تحلیل داده‌ها دچار خطا و گیر افتادن در تله نوسانات اولیه بازار شوید. این گزارش را باید با در نظر گرفتن ۳ نکته اصلی بررسی کنید.

۱. گول تیتر اصلی را نخورید؛ به دنبال «گروه کنترل» باشید

در لحظه انتشار خبر، تقویم‌ اقتصادی فارکس چند شاخص خرده فروشی را به صورت همزمان منتشر می‌کند. تحلیلگران مبتدی تنها به عدد اصلی توجه می‌کنند؛ اما تحلیلگران حرفه‌ای سریعا به دنبال دو ردیف خرده فروشی بدون خودرو و گروه کنترل خرده فروشی می‌گردند. اگر عدد اصلی منفی باشد؛ اما گروه کنترل سبز و فراتر از انتظار منتشر شوند؛ بازار معمولا واکنش مثبت نشان داده و ارز کشور را تقویت می‌کند.

۲. محاسبه ذهنی تورم؛ آیا مردم بیشتر خریده‌اند یا کالاها گران‌تر شده؟

گزارش خرده فروشی یک داده اسمی است که اثر تورم از آن حذف نشده است. برای تحلیل حرفه‌ای باید عدد رشد خرده فروشی را با تورم همان ماه مقایسه کنید. برای مثال، شاخص خرده فروشی در این ماه ۰.۵٪ رشد کرده که یک سیگنال عالی برای ارز به حساب می‌آید.

حالا شاخص تورم را به یاد بیاورید که در همان ماه ۰.۸ درصد رشد کرده است. نتیجه این می‌شود که مصرف کنندگان در واقع حجم کمتری کالا خریده‌اند و رشد آمار تنها به خاطر گران شدن اجناس بوده است. این مسئله رشد اقتصادی را نشان نمی‌دهد.

۳. مراقب تله اصلاحات شدید باشید

آمار خرده فروشی به دلیل سرعت بالا در نمونه گیری و انتشار اطلاعات در بازه‌های زمانی کوتاه به شدت مستعد خطا است. این مسئله باعث می‌شود تا اصلاحات شدیدی در ماه‌های بعدی برای داده‌های قبلی داده شود. برای تحلیل و تفسیر داده خرده فروشی باید عدد قبلی را جدی‌تر از اختلاف پیش بینی و داده واقعی دنبال کنید. اصلاح منفی شدید عدد قبلی، اختلاف مثبت داده انتظار و واقعی را از بین می‌برد.

۴. تفاوت مقایسه ماهانه (MoM) و سالانه (YoY) در خرده‌فروشی

در تقویم اقتصادی داده‌های ماهانه خرده فروشی بیشتر مورد توجه هستند و بیشتر تریدرهای کوتاه مدت بر اساس آن‌ها معامله می‌کنند؛ اما برای تحلیل فاندامنتال نیاز به بررسی داده‌های فصلی دارید. رشد شدید داده‌های خرده فروشی در ماه‌های نوامبر و دسامبر به دلیل بلک فرایدی و خریدهای سال نو میلادی کاملا طبیعی است و افت ماه ژانویه نباید باعث این اشتباه شود که اقتصاد وارد رکود شده است.

تحلیلگران برای فیلتر کردن نویزهای موجود در کنار داده‌های ماهانه، تغییرات سالانه را هم بررسی می‌کنند تا متوجه شوند که الگوی مصرف نسبت به زمستان یا تابستان سال گذشته بهبود یافته است یا خیر.

تاثیر آمار خرده‌فروشی بر نرخ ارز در بازار فارکس

در بازار فارکس قدرت و ضعف اقتصادی کشورهای مختلف نسبت به یکدیگر ارزیابی می‌شود تا ارزش ذاتی ارز داخلی آن‌ها در برابر یکدیگر مشخص شود. آمار خرده فروشی رفتار مصرف کننده را نشان می‌دهد که اولین حلقه در زنجیره تغییر جذابیت سرمایه گذاری در یک کشور است.

تحلیلگران فاندامنتال معمولا دو سناریوی مختلف را برای تحلیل داده‌های خرده فروشی بررسی می‌کنند:

1. سناریوی رشد خرده‌فروشی (اثر صعودی بر ارز)

زمانی که آمار خرده فروشی بالاتر از پیش بینی‌ها منتشر شود؛ سیگنال قدرتمندی از سلامت اقتصاد به بازار مخابره می‌شود. زنجیره‌ای از واکنش‌ها شکل می‌گیرد: افزایش خرده فروشی > اقتصاد قوی و رشد GDP > افزایش نرخ بهره توسط بانک مرکزی > تقویت ارزش ارز.

وقتی مردم بیشتر خرید می‌کنند، درآمد شرکت‌ها و کارخانه‌ها افزایش پیدا می‌کند و چرخ اقتصاد سریع‌تر می‌چرخد. این رونق اقتصادی بانک مرکزی را متقاعد می‌کند که برای جلوگیری از داغ‌تر شدن بیش از حد اقتصاد، نرخ بهره را در آینده افزایش دهد یا بالا نگه دارد. افزایش انتظارات تورمی و نرخ بهره باعث ورود سرمایه‌های خارجی و قدرت گرفتن ارز در بازار فارکس می‌شود.

2. سناریوی افت خرده‌فروشی (اثر نزولی بر ارز)

در نقطه مقابل، اگر آمار خرده فروشی کمتر از انتظارات بازار منتشر شود؛ زنگ خطر برای اقتصاد به صدا در می‌آید. درست زمانی که مردم دست از خرید می‌کشند؛ کالاها در انبار می‌مانند؛ سودآوری شرکت‌ها افت می‌کند و چشم انداز رشد اقتصادی تیره می‌شود. بانک مرکزی برای تحریک مردم به خرید تصمیم می‌گیرد تا نرخ بهره را کاهش دهد و شرایط وام گرفتن را آسان کند. این چشم انداز باعث می‌شود تا سرمایه‌های خارجی از بازار داخلی خارج شوند و به سوی سایر ارزها روانه شوند.

محدودیت‌های گزارش آمار خرده فروشی که تریدرها باید بدانند

1. اولین محدودیت آمار خرده فروشی داده اسمی بودن این آمار است. در داده‌های اسمی اثر تورم حذف نشده است. اگر در یک ماه گزارش خرده فروشی رشد چشمگیری داشته باشد؛ لزوما به این معنی نیست که اقتصاد در حال شکوفایی است یا مردم حجم کالای بیشتری خریده‌اند؛ تنها به دلیل تورم بالا، مردم پول بیشتری برای خرید همان کالای همیشگی پرداخت کرده‌اند. نادیده گرفتن اثر تورم بر آمار خرده فروشی یکی از تله‌های تحلیلی و اشتباهاتی است که تحلیلگران می‌کنند.
2. دومین محدودیت مربوط به وابستگی شدید آمار به تغییرات فصلی و تعطیلات است. رویدادهایی مانند بازگشایی مدارس، بلک فرایدی در نوامبر و خریدهای سال نو میلادی در دسامبر باعث جهش‌های مقطعی و بزرگ در این آمار می‌شوند که پس از آن با افت شدید در ژانویه همراه است. نهادهای منتشرکننده سعی می‌کنند تا داده‌ها را از نظر فصلی تعدیل کنند؛ اما نویزهای ناشی از هیجانات مقطعی خرید همچنان می‌تواند روند واقعی سلامت تقاضا را دچار مشکل کند.

تمرین عملی
در بهار سال ۲۰۲۰ و همزمان با شروع همه‌گیری جهانی، انتشار آمار خرده‌فروشی ایالات متحده آمریکا سقوطی بی‌سابقه را ثبت کرد؛ با این حال، تزریق بسته‌های حمایتی مالی دولت به حساب خانوارها باعث شد در ماه‌های بعد، این شاخص رکوردهای صعودی ثبت کند که بخش عمده آن صرفاً ناشی از اثر تورم اسمی و تزریق نقدینگی دستوری بود، نه رشد واقعی تقاضای پایدار.
با توجه به این واقعه و نقش خرده‌فروشی به عنوان موتور محرک GDP، به نظر شما تحلیلگران چطور با تفکیک داده‌های گروه کنترل و تطبیق تورم اسمی با واقعی، فریب این جهش‌های کاذب را نخوردند و دلار چه مسیری را در پیش گرفت؟
پاسخ خود را در کامنت‌ها به اشتراک بگذارید.

آنچه در این درس خواندیم

آمار خرده فروشی واقعیت تقاضا و چرخش پول در اقتصاد را به تصویر می‌کشد. با یادگیری قلق‌های تخصصی تفسیر آمار خرده فروشی مانند تمرکز بر گروه کنترل، خنثی کردن اثر تورم و بررسی اصلاحات داده‌های قبلی می‌توانید در لحظه انتشار خبر یک قدم از سایر تریدرها جلوتر باشید و نوسانات موقت بازار را نسبت روندهای بلند مدت مقایسه کنید.

 با یادگیری آمار خرده فروشی در تحلیل فاندامنتال، در درس بعدی به شاخص مسکن و شاخص سفارش کالاهای با دوام می‌پردازیم.