سایز پوزیشن چیست و چگونه تعیین می‌شود؟

خلاصه درس در 1 دقیقه
سایز پوزیشن مشخص می‌کند با چه حجمی وارد یک معامله شوید و باید براساس میزان ریسک، فاصله حد ضرر و ارزش هر پیپ تعیین شود. انتخاب حجم معامله براساس میزان اطمینان به تحلیل می‌تواند باعث زیان‌های بزرگ شود. معامله‌گر حرفه‌ای ابتدا مقدار ضرر قابل‌قبول را مشخص می‌کند و سپس حجمی را انتخاب می‌کند که در صورت اشتباه بودن تحلیل، حساب او بیشتر از حد تعیین‌شده آسیب نبیند.

سایز پوزیشن (Position Size) چیست؟

سایز پوزیشن به مقدار حجمی گفته می‌شود که در یک معامله وارد بازار می‌کنید. در بازار فارکس این مقدار معمولا با واحد لات (Lot) اندازه‌گیری می‌شود و مشخص می‌کند هر حرکت قیمت چه میزان سود یا زیان روی حساب شما ایجاد کند.

برای مثال
اگر یک تریدر روی جفت ارز EURUSD نقطه ورود و حد ضرر خود را مشخص کرده باشد، هنوز یک تصمیم مهم باقی می‌ماند: با چه حجمی وارد معامله شود؟ انتخاب حجم بزرگ‌تر می‌تواند سود احتمالی را افزایش دهد، اما در صورت اشتباه بودن تحلیل، ضرر بیشتری نیز ایجاد می‌کند.
به همین دلیل، سایز پوزیشن باید براساس میزان ریسکی که برای معامله در نظر گرفته‌اید تعیین شود، نه براساس میزان اطمینان شما به تحلیل.

چه عواملی حجم معامله را تعیین می‌کنند؟

بعد از اینکه متوجه شدیم سایز پوزیشن چه نقشی در کنترل ریسک دارد، حالا باید ببینیم حجم مناسب یک معامله چگونه مشخص می‌شود. برخلاف تصور بعضی از معامله‌گران، حجم معامله نباید براساس میزان اطمینان به تحلیل یا احساس شخصی انتخاب شود؛ بلکه باید براساس چند عامل مشخص محاسبه شود تا مقدار زیان احتمالی معامله از حدی که تعیین کرده‌ایم بیشتر نشود.

برای تعیین سایز پوزیشن در فارکس، سه عامل اصلی اهمیت دارند:

• مقدار ریسکی که برای معامله در نظر گرفته‌اید؛
• فاصله حد ضرر تا نقطه ورود؛
• ارزش هر پیپ در حجم انتخابی.

ترکیب این سه عامل مشخص می‌کند با چه حجمی وارد معامله شوید.

1. مقدار ریسک معامله

اولین قدم برای تعیین حجم معامله این است که مشخص کنید در صورت اشتباه بودن تحلیل، حداکثر چه مقدار از سرمایه خود را حاضر هستید از دست بدهید. این مقدار، پایه محاسبه حجم معامله است؛ زیرا تا زمانی که میزان ریسک مشخص نباشد، نمی‌توان حجم مناسب ورود را تعیین کرد.

نکته مهم این است که مقدار ریسک همیشه نباید برای تمام معاملات یکسان باشد. کیفیت موقعیت معاملاتی و میزان هماهنگی آن با استراتژی شما می‌تواند روی مقدار ریسک تأثیر بگذارد.

معامله‌ای که کاملا مطابق ساختار بازار و تمام تاییدیه‌های استراتژی شما باشد، می‌تواند نسبت به معامله‌ای که شرایط ضعیف‌تری دارد، ریسک بیشتری داشته باشد. یک معامله‌گر ممکن است برای معاملات مختلف خود چنین چارچوبی داشته باشد:

البته این اعداد برای همه معامله‌گران یکسان نیستند و باید براساس شرایط حساب، استراتژی و میزان ریسک‌پذیری هر فرد تعیین شوند. مهم این است که مقدار ریسک قبل از ورود به معامله مشخص شود تا بتوان حجم مناسب را محاسبه کرد.

2. فاصله حد ضرر تا نقطه ورود

دومین عاملی که روی حجم معامله تاثیر می‌گذارد، فاصله حد ضرر تا نقطه ورود است. حد ضرر مشخص می‌کند اگر معامله برخلاف انتظار ما حرکت کرد، در چه نقطه‌ای از معامله خارج شویم. هرچه فاصله بین نقطه ورود و حد ضرر بیشتر باشد، قیمت فضای بیشتری برای حرکت در خلاف جهت معامله دارد و در نتیجه مقدار زیان احتمالی نیز افزایش پیدا می‌کند.

به عنوان مثال
فرض کنید در جفت ارز EURUSD در قیمت 1.1000 وارد معامله خرید شده‌اید. اگر حد ضرر شما روی 1.0990 باشد، فاصله حد ضرر فقط ۱۰ پیپ است؛ اما اگر حد ضرر را روی 1.0950 قرار دهید، فاصله آن ۵۰ پیپ خواهد بود.
در حالت دوم، چون بازار باید ۵۰ پیپ خلاف جهت شما حرکت کند تا معامله بسته شود، مقدار ریسک معامله بیشتر است. بنابراین برای اینکه مقدار ضرر احتمالی همچنان ثابت بماند، باید حجم معامله را کمتر کنید.

به همین دلیل، فاصله حد ضرر یکی از عوامل مهم در تعیین حجم معامله است؛
زیرا دو معامله با حجم یکسان اما حد ضررهای متفاوت، الزاما ریسک یکسانی ندارند.

3. ارزش هر پیپ

آخرین عاملی که در تعیین حجم معامله باید در نظر بگیریم، ارزش هر پیپ است. در بازار فارکس تغییرات قیمت با واحدی به نام پیپ اندازه‌گیری می‌شود، اما ارزش هر پیپ به حجم معامله و نمادی که معامله می‌کنید بستگی دارد.

به زبان ساده، ارزش هر پیپ نشان می‌دهد اگر قیمت فقط یک پیپ حرکت کند، چه مقدار سود یا زیان روی حساب شما ایجاد می‌شود. بنابراین، قبل از انتخاب حجم معامله باید بدانیم هر حرکت قیمت در جفت‌ارز موردنظر چه اثری روی سرمایه ما خواهد داشت.

برای مثال، ارزش تقریبی هر پیپ در حجم ۱ لات برای برخی از جفت‌ارزهای رایج به شکل زیر است:

همان‌طور که می‌بینید، ارزش هر پیپ می‌تواند بین نمادهای مختلف کمی متفاوت باشد. به همین دلیل، برای محاسبه دقیق حجم معامله باید همیشه نمادی که قصد معامله آن را دارید نیز در نظر بگیرید.

برای مثال
اگر در جفت‌ارز EURUSD با حجم ۱ لات وارد معامله شوید و قیمت ۵۰ پیپ برخلاف جهت معامله حرکت کند، زیان تقریبی شما برابر است با:
۵۰ پیپ × ۱۰ دلار = ۵۰۰ دلار
اما اگر همین معامله را با حجم ۰.۱ لات انجام دهید، ارزش هر پیپ تقریبا به ۱ دلار کاهش پیدا می‌کند و همان حرکت ۵۰ پیپی حدود ۵۰ دلار ضرر ایجاد خواهد کرد.

بنابراین، ارزش هر پیپ به ما کمک می‌کند بفهمیم یک حجم مشخص چه میزان ریسک ایجاد می‌کند و چگونه باید حجم معامله را تنظیم کنیم تا با مقدار ریسک موردنظرمان هماهنگ باشد.

برای اینکه محاسبه ارزش هر پیپ در جفت‌ارزهای مختلف برایتان ساده‌تر شود، می‌توانید از ماشین حساب پیپ ایران ریبیت استفاده کنید. این ابزار به شما کمک می‌کند تنها با وارد کردن اطلاعات موردنیاز، ارزش هر پیپ دارایی موردنظر را در چند ثانیه محاسبه کنید و در تعیین حجم معامله دقت بیشتری داشته باشید.

فرمول محاسبه حجم معامله در فارکس

تا اینجا یاد گرفتیم که حجم معامله به سه عامل اصلی بستگی دارد:

1. مقدار ریسکی که برای معامله در نظر گرفته‌ایم،
2. فاصله حد ضرر تا نقطه ورود ،
3. ارزش هر پیپ.

حالا می‌خواهیم ببینیم چگونه از این اطلاعات استفاده کنیم تا حجم مناسب معامله را پیدا کنیم. فرض کنید یک معامله‌گر حسابی ۱۰٬۰۰۰ دلاری دارد و تصمیم گرفته است در هر معامله فقط ۱ درصد از سرمایه خود را در معرض ریسک قرار دهد. یعنی اگر تحلیل او اشتباه باشد و قیمت به حد ضرر برسد، نباید بیشتر از ۱۰۰ دلار ضرر کند.

حالا فرض کنید این تریدر روی EURUSD یک موقعیت معاملاتی پیدا کرده و شرایط معامله به این شکل است:

حالا باید ببینیم اگر با حجم ۱ لات وارد این معامله شویم، چه اتفاقی می‌افتد.

مثال واقعی
در حجم ۱ لات، هر پیپ حرکت قیمت حدود ۱۰ دلار روی حساب اثر می‌گذارد. بنابراین اگر قیمت ۵۰ پیپ برخلاف جهت معامله حرکت کند:
۵۰ پیپ × ۱۰ دلار = ۵۰۰ دلار
یعنی با حجم ۱ لات، رسیدن قیمت به حد ضرر باعث ۵۰۰ دلار ضرر می‌شود. اما این تریدر طبق برنامه خود فقط اجازه دارد ۱۰۰ دلار ضرر کند؛ بنابراین حجم ۱ لات برای این معامله بیش از حد بزرگ است.
حالا باید حجم را به اندازه‌ای کاهش دهیم که ضرر احتمالی از ۵۰۰ دلار به ۱۰۰ دلار برسد و چون ۱۰۰ دلار، یک‌پنجم ۵۰۰ دلار است، پس حجم معامله هم باید یک‌پنجم ۱ لات باشد:
۱ لات ÷ ۵ = ۰.۲ لات
بنابراین حجم مناسب این معامله ۰.۲ لات خواهد بود. در نتیجه، اگر قیمت ۵۰ پیپ برخلاف تحلیل حرکت کند، ضرر معامله تقریبا همان ۱۰۰ دلار (۱ درصد حساب) خواهد بود که از ابتدا برای آن مشخص کرده بودیم.

البته در معاملات واقعی نیازی نیست این محاسبات را برای هر معامله به‌صورت دستی انجام دهید. برای ساده‌تر شدن فرآیند می‌توانید از ماشین حساب محاسبه لات ایران ریبیت استفاده کنید؛ کافی است اطلاعاتی مانند موجودی حساب، میزان ریسک و فاصله حد ضرر را وارد کنید تا حجم مناسب معامله برای شما محاسبه شود.

اشتباهات رایج در انتخاب حجم معامله

انتخاب حجم معامله یکی از بخش‌هایی است که بسیاری از معامله‌گران، مخصوصا در ابتدای مسیر، به آن توجه کافی ندارند. معمولا تمرکز اصلی افراد روی پیدا کردن نقطه ورود مناسب است، اما حتی یک تحلیل درست هم اگر با حجم نامناسب همراه باشد، می‌تواند نتیجه مطلوبی نداشته باشد.

در ادامه، چند اشتباه رایج در تعیین حجم معامله را بررسی می‌کنیم.

1. انتخاب حجم براساس میزان اطمینان به تحلیل: یکی از اشتباهات رایج، افزایش حجم معامله براساس میزان اطمینان به تحلیل است. ممکن است یک تریدر فکر کند چون یک موقعیت معاملاتی بسیار مناسب پیدا کرده، باید با حجم بیشتری وارد شود؛ اما هیچ تحلیلی قطعی نیست و حجم معامله باید براساس قوانین مدیریت سرمایه تعیین شود.
2. استفاده از یک حجم ثابت برای تمام معاملات: اشتباه دیگر، استفاده از یک حجم ثابت برای تمام معاملات است. شرایط هر معامله متفاوت است و فاصله حد ضرر می‌تواند روی میزان ریسک تاثیر بگذارد؛ بنابراین حجم باید متناسب با شرایط همان معامله انتخاب شود.
3. افزایش حجم برای جبران ضررهای قبلی: برخی تریدرها بعد از چند ضرر متوالی، برای جبران سریع‌تر حجم معاملات خود را افزایش می‌دهند. این کار می‌تواند باعث شود یک ضرر دیگر، آسیب بیشتری به حساب وارد کند. حجم معامله باید همیشه براساس برنامه معاملاتی تعیین شود، نه احساسات لحظه‌ای.

آنچه از این درس آموختیم

تا اینجا یاد گرفتیم که قبل از ورود به هر معامله، ابتدا باید میزان ریسک خود را مشخص کنیم و سپس با توجه به شرایط معامله، حجم مناسبی را انتخاب کنیم. این کار باعث می‌شود حتی اگر تحلیل ما اشتباه باشد، ضرر معامله از محدوده‌ای که برای آن تعیین کرده‌ایم بیشتر نشود.

مدیریت سرمایه فقط به این محدود نمی‌شود که بدانیم چقدر ممکن است ضرر کنیم؛ بلکه باید بررسی کنیم در مقابل این ریسک، چه مقدار سود احتمالی می‌توانیم کسب کنیم. به عبارت دیگر، هر معامله باید از نظر رابطه بین مقدار ریسک و پاداش احتمالی آن بررسی شود.
در درس بعد با مفهوم نسبت ریسک به ریوارد (Risk/Reward) آشنا می‌شویم و یاد می‌گیریم چگونه قبل از ورود به معامله بررسی کنیم که آیا یک موقعیت معاملاتی ارزش پذیرش ریسک را دارد یا خیر.