خلاصه درس در یک دقیقه
کمیته بازار باز فدرال رزرو (FOMC) ۸ بار در سال جلسات بسیار مهمی را برگزار میکند که نرخ بهره و سیاستهای پولی آمریکا در آن مشخص میشود. اخبار در سه مرحله انتشار بیانیه، انتشار نمودار دات پلات و صحبتهای رئیس فد منتشر میشود. سیاستهای انقباضی باعث تقویت دلار و سیاستهای انبساطی باعث تضعیف دلار در بازار فارکس میشوند.
جلسه کمیته بازار آزاد فدرال یا FOMC چیست؟
بانک مرکزی آمریکا دارای سه بخش مختلف است که اصلیترین بخش کمیته بازار باز فدرال یا FOMC نام دارد. این کمیته در طول سال ۸ بار جلسات مهمی را برگزار میکند که در آن ۱۲ عضو ارشد تصمیم میگیرند که نرخ بهره بانکی آمریکا چه قدر باشد و چه مقدار پول در بازار تزریق یا جمع آوری شود.
این تصمیمات به صورت مستقیم روی ارزش دلار اثر میگذارد و تقویت یا تضعیف دلار میتواند تمامی داراییهای مالی جهان مانند جفت ارزهای فارکس، طلا، سهام و نفت را تحت تاثیر قرار دهد.
FOMC از ۱۲ عضو دارای حق رأی تشکیل میشود که شامل ۷ عضو شورای حکام، رئیس فدرال رزرو نیویورک و ۴ رئیس دیگر بانکهای منطقهای بهصورت دورهای است. از ۵ رئیس بانکهای منطقهای، رئیس بانک نیویورک همواره ثابت است و باقی روسا به صورت دورهای تغییر میکنند. جلسات FOMC تقریبا هر ۶ هفته یکبار برگزار میشود و امکان تشکیل جلسات اضطراری در مواقع بحرانی مانند پاندمی کرونا هم وجود دارد.
پشت درهای بسته جلسه FOMC چه اتفاقی میافتد؟
جلسه FOMC یک نشست فوق محرمانه دو روزه برگزار میکند که در سه شنبه و چهارشنبه است. در این جلسه ۱۹ مقام ارشد فدرال رزرو (۱۲ عضو دارای حق رای و ۷ عضو بدون حق رای) دور هم جمع میشوند. آنها با مطالعه کتابچه تیل بوک دادههای تورمی و اشتغال را بررسی کرده و روی سه سناریوی پولی بحث میکنند.
در نهایت هم با رای گیری نرخ بهره را تعیین کرده و بر سر تک تک کلمات بیانیه چانه زنی میکنند. در ادامه تمامی این مراحل را به صورت جداگانه توضیح دادهایم تا بدانید که در هر مرحله چه اتفاقی خواهد افتاد.

کتابچه فوقمحرمانه «تیلبوک» (Tealbook)
یک هفته قبل از جلسه فدرال رزرو، یک کتابچه قطور با جلدی به رنگ تیفانی توسط صدها اقتصاددان دپارتمان تحقیقات فد آماده میشود و با تدابیر امنیتی شدید به دست اعضا میرسد. این کتابچه تا ۵ سال پس از جلسه محرمانه میماند. در کتاب تیل بوک دو دسته دادههای بسیار مهم وجود دارد:
- چشم انداز اقتصادی: در این بخش نرخ تورم (PCE)، نرخ بیکاری و رشد اقتصادی برای ۳ تا ۵ سال آینده به صورت دقیق تخمین زده میشود و سناریوهای بحرانی مدل سازی میشوند.
- گزینههای سیاست پولی: در این بخش سه پیشنهاد افزایش، ثابت نگه داشتن و کاهش نرخ بهره به شکلهای مختلف به اعضای فدرال رزرو داده میشود تا از افزایش بیکاری جلوگیری شود و تورم را کنترل کنند.
روز اول جلسه: برخورد با واقعیتهای اقتصادی
جلسه اول معمولا ۱۰ صبح روز سه شنبه به وقت واشنگتن در یک اتاق کنفرانس بزرگ آغاز میشود. نماینده فدرال رزرو نیویورک گزارش میدهد که در ۶ هفته گذشته بازارهای مالی چه رفتاری داشتند. برای مثال، اوراق قرضه ۱۰ ساله به ۴.۶ درصد رسیده است و وال استریت با احتمال ۸۵ درصد انتظار دارد که نرخ بهره را ثابت نگه داریم.
سپس رئیس فد از همه ۱۹ عضو میخواهد تا نظراتشان را بگویند. اعضای بانکهای منطقهای هر کدام دادههای واقعی از ایالت خودشان را اعلام میکنند. هدف روز اول رسیدن به یک اجماع کلی درباره این است که اقتصاد نیازمند بالا بردن یا کاهش نرخ بهره است.
روز دوم جلسه: جنگ بر سر سیاست پولی و کلمات بیانیه
در روز دو جلسات که ۹ صبح چهارشنبه انجام میشود؛ رئیس فدرال رزرو بحث را باز میکند و دادههای اقتصادی آمریکا را به بحث و نظر سنجی بین اعضا میگذارد. او پیشنهاد خود برای انتخاب سناریو را مطرح میکند تا دیگران هم درباره پیشنهاد تعمل کرده و نظرات خود را بگویند.
چرخشهای سیاستی بسیاری در میان گفت و گوها شکل میگیرد و بحثهای سنگینی در این مرحله انجام میشود تا در نهایت روی کلمات بیانیه به توافق برسند. این بیانیه ساعت ۱۴ روز چهارشنبه منتشر میشود و هر کلمه بیانیه به شدت اهمیت دارد.
مثال واقعی از بازار
در یکی از جلسات اواخر چرخه انقباضی، اعضا بر سر یک عبارت بحث شدیدی کردند.
پیشنهاد این بود که:«کمیته معتقد است افزایشهای بیشتری نیاز است.» اما در نهایت با فشار بسیار عبارت «افزایشهای بیشتر» به «هر گونه افزایش بیشتر» تغییر پیدا کرد و متن نهایی بیانیه به این شکل درآمد:«کمیته معتقد است هرگونه افزایش بیشتر به دادهها بستگی دارد.»
با تغییر همین عبارت، دلار به شدت ریزشی شد و طلا در یک ثانیه ۲۰ دلار صعود کرد.
رای گیری نهایی
حوالی ظهر رای گیری رسمی آغاز میشود و ۱۲ عضو دارای حق رای نظر نهاییشان را اعلام میکنند. رئیس فدرال رزرو سعی میکند تا تصمیمات با اجماع کامل تصویب شود تا فدرال رزرو قدرتمند و متحد به نظر برسد؛ اما گاهی مخالفتهای رسمی هم بروز پیدا میکند.
برای مثال
اگر در زمانی که اکثریت اعضا با افزایش نرخ بهره موافق هستند؛ تنها یک یا دو نفر مخالفت کرده و به ثابت ماندن نرخ بهره رای دهند؛ بازار این سیگنال را دریافت میکند که در جلسات بعدی امکان تغییر سیاستهای پولی وجود دارد و روند صعودی دلار کمی کند خواهد شد.
تنظیم نمودار دات پلات
در ماههای مارس، ژوئن، سپتامبر و دسامبر در پشت درهای بسته به هر یک از ۱۹ عضو یک فرم داده میشود تا پیش بینیهای خود از نرخ بهره تا پایان سال را بنویسند. این اعداد روی یک نمودار نقطهای به نام دات پلات قرار میگیرند و به نقشه راه تریدرها تبدیل میشوند.
تریدرها با مشاهده این نمودار متوجه میشوند که آیا در سال آینده قرار است ۳ بار تغییر نرخ بهره داشته باشیم یا فقط ۱ بار این اتفاق میافتد.
خروج از اتاق و توفان بازار
راس ساعت ۱۴ به وقت واشنگتن و ۲۲:۳۰ به وقت ایران، درهای اتاق باز میشود. بیانیه روی وب سایت فدرال رزرو قرار میگیرد و الگوریتمهای معاملاتی در کسری از ثانیه کلمات را اسکن کرده و میلیاردها دلار سرمایه را در بازار فارکس جا به جا میکنند. ۳۰ دقیقه بعد، رئیس فدرال رزرو پشت تریبون میرود تا تصمیمات پشت درهای بسته را برای خبرنگاران شرح دهد.
خبر جلسات کمیته بازار آزاد فدرال چگونه منتشر میشوند؟
اخبار جلسات فدرال رزرو به صورت یک باره منتشر نمیشود و در طی یک فرآیند ۳ مرحلهای و به شدت زمان بندی شده به بازار تزریق میگردند. این فرآیند از ساعت ۱۴ به وقت واشنگتن با انتشار بیانیه و عدد نرخ بهره آغاز میشود، با انتشار نمودار دات پلات ادامه پیدا میکند و در نهایت در ساعت ۱۴:۳۰ با کنفرانس خبری رئیس فدرال رزرو پایان مییابد.
اتاق قرنطینه خبرنگاران
حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از انتشار عمومی بیانیه، خبرنگاران رسانههای بزرگ اقتصادی مانند بلومبرگ، رویترز و وال استریت ژورنال وارد یک اتاق ویژه در ساختمان فدرال رزرو میشوند. این اتاق هیچگونه دسترسی به اینترنت، تلفن همراه یا خطوط ارتباطی به خبرنگاران نمیدهد.
خبرنگاران بیانیه را زودتر میخوانند تا بتوانند تیترها و تحلیلهای خود را تایپ کرده و آماده کنند. راس ساعت مقرر، سوئیچ اینترنت وصل شده و اخبار در کسری از ثانیه به کل جهان مخابره میشود.
انتشار بیانیه
بیانیه رسمی در ساعت ۱۴ روی وب سایت فدرال رزرو و تمامی خبرگزاریهای رسمی بین المللی میرود. در این بیانیه عدد دقیق نرخ بهره و یک متن ۱ تا ۲ صفحهای از دلایل این تصمیم را توضیح میدهد.
در ثانیههای اول، الگوریتمهای معاملاتی متن بیانیه را اسکن کرده و کلمات کلیدی را با بیانیه ماه قبل مقایسه میکنند. در این لحظه اسپردها به شدت واید شده و کندلهای بسیار بلندی در کسری از ثانیه شکل میگیرد.
پیشبینیهای اقتصادی و دات پلات
در جلسات مارس، ژوئن، سپتامبر و دسامبر علاوه بر بیانیه یک سند مهم به نام «خلاصه پیش بینیهای اقتصادی یا SEP» منتشر میشود. در این سند پیش بینی اعضای فدرال رزرو از رشد اقتصادی، تورم و نرخ بیکاری بیان شده است.
مهمترین بخش سند نمودار دات پلات است که نشان میدهد هر یک از اعضا برای سالهای آینده چه نرخ بهرهای را اعلام کردهاند. تغییر نقطهها روند بلند مدت دلار را تعیین میکند.

کنفرانس خبری
رئیس فدرال رزرو در کنفرانس خبری بیانیه را میخواند و کمی آن را بسط میدهد. سپس به مدت ۴۵ دقیقه به سوالات خبرنگاران پاسخ میدهد. یک لحن عصبی، کلمه تردید آمیز یا یک لبخند میتواند در این ۴۵ دقیقه جهت بازار را تغییر دهد و نوسانات شدیدی در بازار ایجاد کند.
تریدرهای انسانی معمولا در این لحظات وارد بازار میشوند و برای نوسان گیری در زمان انتشار خبر تلاش میکنند.
انتشار صورتجلسه
پس از ۳ هفته از برگزاری جلسه، مشروح کاملی از مذاکرات پشت درهای بسته منتشر میشود. مطالعه کلمه به کلمه بحثهای اعضا در این گزارش میتواند آگاهی بیشتری درباره مسیر آینده تعیین نرخ بهره به تریدرها بدهد. موافقت یا مخالفت اعضا، میزان جدیت بر تصمیمات و نوع نگاه اعضای فدرال رزرو خبرهای بسیار مهمی را به تریدرها میدهد.
تصمیمات جلسه FOMC را باید چگونه تفسیر کنیم؟
برای تبدیل شدن به یک تحلیلگر فاندامنتال باید بدانید که در روز جلسه FOMC بازار به آینده واکنش نشان میدهد. تفسیر تصمیمات FOMC به معنای تشخیص لحن کلی فدرال رزرو بین دو حالت انقباضی و انبساطی است. تریدرهای حرفهای پیش خور شدن خبر را بررسی میکند و به اختلاف نرخ بهره بین عدد واقعی و انتظارات بازار توجه میکند.
در ادامه بیشتر درباره نحوه تفسیر تصمیات جلسه توضیح خواهیم داد.
1. تفسیر «عدد» در برابر «انتظارات»
اولین داده منتشر شده از جلسات نرخ بهره است. تریدرهای تازه کار به تغییر نرخ بهره نگاه میکنند. این تصور وجود دارد که افزایش نرخ بهره همیشه باعث تقویت دلار و کاهش نرخ بهره باعث تضعیف دلار میشود. این در حالی است که بازار به اختلاف میان انتظارات و عدد واقعی منتشر شده واکنش بیشتری نشان میدهد.
به عنوان مثال
تصور کنید که انتظار ثابت ماندن نرخ بهره بوده است؛ اما نرخ بهره ۰.۲۵ درصد افزایش پیدا میکند. در این شرایط، بازار به جای خنثی بودن به شدت صعودی میشود.
گاهی هم دادهها مطابق انتظار منتشر میشوند.
یعنی ممکن است که پیش بینیها بر افزایش ۰.۲۵ درصدی باشد و دادههای منتشر شده هم همین عدد را نشان دهند. در این شرایط بازار نوسان خاصی نمیکند یا اینکه نزولی خواهد شد. علت هم این است که از هفتهها قبل این خبر پیش خور شده و حالا با انتشار خبر زمان سیو سود فرا رسیده است.
2. تفسیر بیانیه
بیانیه FOMC متنی است که دلایل تصمیم امروز و چشم انداز فردا را توضیح میدهد. برای تفسیر این بیانیه باید به دنبال تغییر عبارت نسبت به بیانیه ماه قبل باشید.
برای مثال
اگر عبارت «تورم در حال کاهش است» به «تورم همچنان بالاست» تغییر کند؛ یک سیگنال به شدت صعودی برای دلار خواهد بود. اگر هم جملاتی مانند «کمیته برای افزایشهای بعدی آماده است» در بیانیه آمده بود؛ بازار باز هم صعودی خواهد بود.
3. رمزگشایی از نمودار دات پلات
برای تفسیر نمودار دات پلات نیاز است تا به میانگین نقاط توجه کنید. اگر میانگین نقاط در دات پلات مارس روی ۴.۵ درصد بود، اما در جلسه ژوئن به ۴.۷۵ رسید؛ به معنای تهاجمیتر شدن اعضا و رشد دلار و ریزش طلا است. این مسئله ارتباطی با نرخ بهره ندارد و حتی در صورت ثابت ماندن نرخ بهره هم صادق است.

4. تحلیل روانشناختی کنفرانس خبری
در کنفرانس خبری رئیس فدرال رزرو «لحن» و «نقاط تاکید» سخنرانی به شدت اهمیت دارد. گاهی ترکیبی از سناریوها در سخنرانی بیان میشود که تریدرها را گمراه میکند.
به همین منظور جدول زیر را آماده کردیم تا بدانید که در هر سناریو بازار چه واکنشی نشان میدهد:
نکات مهم درباره کنفرانس خبری
- اگر در سخنرانی کلمه تورم بیش از اندازه تکرار شود؛ بازار انتظار افزایش نرخ بهره در آینده را خواهد داشت و دلار تقویت میشود. در مقابل با تکرار عبارت «ریسک بازار کار» کاهش نرخ بهره در پیش است و دلار تضعیف خواهد شد.
- انتظار واکنشهای رفتار رفت و برگشتی و نوسانات ۵۰ تا ۱۰۰ پیپی در دو جهت مخالف را داشته باشید. از ساعت ۱۴ تا ۱۵:۳۰ روز جلسه FOMC بازار به شدت نوسانی خواهد بود.
- سوالات خبرنگاران و نوع پاسخ دادن رئیس فدرال رزرو بیشترین نوسانات را در این بازه زمانی ایجاد میکند. استفاده از کلمات سخت گیرانه درباره نرخ بهره بازار را به سمت تقویت دلار میبرد.
تمرین عملی
در نشست ژوئن ۲۰۲۳ فدرال رزرو، با وجود اینکه نرخ بهره ثابت نگه داشته شد، انتشار نمودار داتپلات غافلگیرکننده نشان داد که اکثر اعضا دو مرحله افزایش نرخ بهره دیگر را تا پایان سال ضروری میدانند، در حالی که بیشتر فعالان بازار تصور میکردند چرخه انقباضی به پایان رسیده است.
با توجه به این تضاد میان توقف موقت نرخ بهره و سیگنال هاوکیش داتپلات، به نظر شما بازار به کدام بخش وزن بیشتری داد و دلار و اوراق قرضه چه واکنشی به این پیام سرسختانه نشان دادند؟
پاسخ خود را کامنت کنید تا درباره آن صحبت کنیم.
تصمیمات جلسه کمیته بازار آزاد فدرال را از کجا دنبال کنیم؟
پیگیری لحظهای و دقیق تصمیمات فدرال رزرو از سایت و کانال یوتیوب فدرال رزرو، فارکس فکتوری فارسی و ابزارهای پیش بینی انجام میشود. سایت و کانال یوتیوب فدرال رزرو منابع دست اول به حساب میآیند که زودتر از سایر خبرگزاریها مانند رویترز و بلومبرگ بیانیه را منتشر میکنند و پخش زنده از کنفرانس خبری هم دارند.
فارکس فکتوری فارسی زمان دقیق انتشار داده، عدد قبلی، عدد پیش بینی و عدد واقعی را نشان میدهد. نمودارهای زنده هم در کنار اخبار نمایش داده میشوند تا واکنش لحظهای قیمت مشخص بررسی شوند. ابزارهای پیش بینی مانند CME FedWatch هم پلتفرمهای رایگانی هستند که نشان میدهند بازار با چند درصد احتمال انتظار افزایش، کاهش یا تثبیت نرخ بهره را دارد.
آنچه در این درس آموختیم
جلسه FOMC حرکت اصلی قیمت در تمامی بازارها را مشخص میکند. تصمیمات گرفته شده در این جلسه و تک تک کلمات استفاده شده در بیانیه میتواند اثرات عمیقی بر روی بازار بگذارد.
البته، بازارها از مدتها قبل انتظارات خود را درباره تصمیمات نشان میدهند و در زمان انتشار اخبار این اختلاف انتظارات و دادههای واقعی است که نوسان ایجاد میکند.
با فهمیدن جزئیات جلسه FOME و نحوه تحلیل آن، در درس بعدی نمودار Dot Plot را به صورت مجزا بررسی خواهیم کرد و پس از آن به بررسی بانک مرکزی کشورهای مختلف و تاثیر گذار خواهیم پرداخت.