خلاصه این درس در یک دقیقه
انتخابات کشورهای بزرگ می‌تواند از ماه‌ها قبل نرخ ارز را جابه‌جا کند، چون بازار احتمال پیروزی نامزدها و پیامد اقتصادی برنامه‌هایشان را قیمت‌گذاری می‌کند. معامله‌گران بیشتر از نامزد، به تغییرات سیاست مالی، مالیاتی، تجاری، مقررات، استقلال بانک مرکزی و سیاست خارجی توجه دارند.
تغییر نظرسنجی‌ها و بازارهای پیش‌بینی، انتظارات را تغییر می‌دهد و نتیجه غیرمنتظره باعث تغییر در قیمت سریع می‌شود. پس از انتخابات نیز کاهش مالیات، افزایش کسری بودجه یا وضع تعرفه می‌تواند تورم، بازده اوراق و نرخ بهره را تغییر دهد و در نتیجه ارز را تقویت یا تضعیف کند.
همچنین برخی دولت‌ها پیش از انتخابات با مداخله ارزی ثبات مصنوعی ایجاد می‌کنند. بنابراین تحلیل انتخابات باید در یک زمان بندی مناسب از نظرسنجی تا اجرای سیاست انجام شود.
چرا انتخابات برای بازار فارکس مهم است؟
وقتی یک انتخابات سراسری در اقتصادی بزرگ برگزار می‌شود، معامله‌گران به این دلیل پیگیر اخبار نیستند که طرفدار یک نامزد خاص هستند. دلیل اصلی این است که تغییر دولت به معنای تغییر قوانین بازی در اقتصاد کلان است. انتخابات از شش کانال اصلی روی ارزش ارز تأثیر می‌گذارد.
- نخستین عامل، سیاست مالی است. سیاست های مالی به مجموعه تصمیمات دولت درباره میزان مخارج عمومی و مالیات‌ها گفته می‌شود. اینکه دولت جدید چقدر قصد دارد بودجه صرف زیرساخت‌ها کند یا چه تغییری در مالیات شرکت‌ها می‌دهد، رشد اقتصادی را مستقیماً تغییر می‌دهد.
- عامل دوم، جهت‌گیری در تجارت و تعرفه‌ها است که می‌تواند جریان صادرات و واردات را مختل یا تسهیل کند.
- عامل سوم، رویکرد دولت به مقررات‌گذاری است؛ قوانین سخت‌گیرانه‌تر می‌تواند هزینه شرکت‌ها را بالا برده و سرمایه‌گذاری را کاهش دهد.
- در کنار این موارد، میزان استقلال بانک مرکزی اهمیت بالایی دارد. بازار بررسی می‌کند که آیا رئیس‌جمهور جدید قصد دارد برای کاهش نرخ بهره به بانک مرکزی فشار بیاورد یا نه.
- همچنین رویکرد سیاست خارجی تعیین می‌کند که آیا روابط بین‌المللی آن کشور پایدار خواهد ماند یا تنش‌های ژئوپلیتیک جدیدی در راه است.
- در نهایت، بازار مجموع این عوامل را محاسبه کرده و تأثیر آنها را بر تورم و نرخ بهره آینده پیش‌بینی می‌کند.
بازار قبل از انتخابات چه چیزی را قیمت‌گذاری می‌کند؟
یکی از اشتباهات رایج مبتدیان این است که تصور می‌کنند بازار منتظر اعلام نتایج می‌ماند. در واقعیت، بازار از ماه‌ها قبل شروع به پیش‌بینی می‌کند. برای درک این رفتار باید با مفهوم «انتظارات وزن‌دهی‌شده بر اساس سناریو» آشنا شویم.
این اصطلاح تخصصی یعنی بازار به جای در نظر گرفتن یک نتیجه قطعی، تمام حالت‌های ممکن را در نظر می‌گیرد و به هر کدام وزنی معادل شانس وقوع آن اختصاص می‌دهد.
فرض کنید
نامزد حزب الف برنامه‌هایی دارد که به‌شدت تورم‌زا است، و نامزد حزب ب رویکردی کاملاً محافظه‌کارانه دارد. اگر احتمال پیروزی نامزد الف ۶۰ درصد باشد، بازار ۶۰ درصد از اثر تورمیِ سیاست‌های او و ۴۰ درصد از اثر سیاست‌های نامزد ب را در قیمت فعلی ارز ترکیب (قیمت‌گذاری) می‌کند.
این همان قیمت‌گذاری احتمالات است. با گذشت زمان و انتشار اخبار جدید، این درصدها جابه‌جا می‌شوند و دقیقاً به همین دلیل است که قیمت جفت‌ارزها مدت‌ها پیش از روز رأی‌گیری، نوسان می‌کند.
نظرسنجی انتخابات چگونه روی بازار تاثیر می‌گذارد؟
ابزار اصلی بازار برای فهمیدن این احتمالات، نظرسنجی‌ها هستند. اما در تحلیل فاندامنتال، یک اصل مهم وجود دارد: برای معامله‌گر، عدد خام یک نظرسنجی اهمیتی ندارد؛ بلکه تغییر (دلتا) در آن عدد است که باعث حرکت قیمت می‌شود.
به طور مثال
اگر نظرسنجی‌ها از هفته‌ها قبل نشان دهند که یک نامزد ۵۵ درصد شانس پیروزی دارد، این عدد کاملاً در قیمت امروز ارز لحاظ شده است. حالا اگر یک نظرسنجی جدید این عدد را به ۵۷ درصد برساند، بازار فقط و فقط روی همان ۲ درصد تغییر جدید واکنش نشان می‌دهد.
از طرف دیگر، معامله‌گران حرفه‌ای نیم‌نگاهی هم به بازارهای پیش‌بینی دارند؛ پلتفرم‌هایی که افراد روی نتیجه انتخابات پول واقعی معامله می‌کنند.
با این حال، نه نظرسنجی‌ها و نه بازارهای پیش‌بینی هیچ‌کدام قطعیت ندارند. آنها صرفاً ابزارهای تکمیلی هستند تا به ما نشان دهند اجماع فعلی بازار روی کدام سناریو متمرکز است.
چرا نتیجه غیرمنتظره انتخابات می‌تواند ارزها را سریع حرکت دهد؟
وقتی بازار ماه‌ها روی یک احتمال مشخص تمرکز کرده است، یک شگفتی انتخاباتی می‌تواند باعث زلزله در نمودار قیمت شود. دلیل این اتفاق مفهومی به نام «قیمت‌گذاری مجدد» است.
وقتی نتیجه برخلاف انتظارات رقم می‌خورد، تمام محاسبات وزن‌دهی‌شده قبلی در عرض چند دقیقه باطل می‌شوند و معامله‌گران مجبورند دارایی‌ها را فوراً بر اساس سیاست‌های فرد پیروز از نو ارزش‌گذاری کنند.
مثال واقعی: قیمت‌گذاری مجدد در انتخابات ۲۰۲۴ آمریکا
برای بررسی علمی این موضوع، به تحقیقاتی که توسط اقتصاددانانی مانند آیزنمن و سعداوی (Aizenman & Saadaoui) درباره انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ آمریکا انجام شد، نگاه می‌کنیم.
این مرور تحقیقاتی در مرکز تحقیقات سیاست اقتصادی (CEPR) نشان داد که در لحظات تغییر ناگهانیِ شانس نامزدها یا روشن شدن نتایج غیرمنتظره، بازارها منتظر جزئیات نماندند؛ الگوریتم‌ها و معامله‌گران در فاصله‌ای بسیار کوتاه، سیاست‌های احتمالی آینده (مثل تورم ناشی از سیاست‌های حمایتی) را قیمت گذاری مجدد کردند که منجر به نوسانات پرشتاب و شدید ارزها شد.
این نمونه تاریخی ثابت می‌کند که در فارکس، غافلگیری به معنای اصلاح فوری و خشن انتظارات است.
سیاست مالی بعد از انتخابات چگونه روی ارز اثر می‌گذارد؟
پس از فروکش کردن هیجانات روز اعلام نتایج، بازار تمرکز خود را روی برنامه‌های عملی دولت جدید می‌گذارد. مهم‌ترین این برنامه‌ها، سیاست مالی است. فرض کنید نامزد پیروز، در کمپین‌های خود وعده کاهش سنگین مالیات‌ها را داده است (همانند اتفاقی که پس از پیروزی دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۶ رخ داد).
بازار می‌داند که کاهش مالیات بدون کاهش مخارج، منجر به افزایش کسری بودجه می‌شود. دولت برای جبران این کسری باید اوراق قرضه بیشتری چاپ کند. افزایش عرضه در بازار اوراق قرضه باعث افت قیمت اوراق و در نتیجه افزایش بازدهی آنها می‌شود.
از طرف دیگر، تزریق این پول به اقتصاد باعث افزایش تورم خواهد شد. در نتیجه، بازار پیش‌بینی می‌کند که بانک مرکزی مجبور است نرخ بهره را افزایش دهد. ترکیب بازدهی بالای اوراق و چشم‌انداز افزایش نرخ بهره، سرمایه‌های خارجی را جذب کرده و باعث تقویت سریع ارزش آن ارز در بازار می‌شود.
تعرفه‌ها و سیاست تجاری چه نقشی دارند؟
یکی دیگر از محورهای اصلی پس از انتخابات، تصمیمات دولت در حوزه تجارت بین‌الملل است. اگر دولت جدید قصد وضع تعرفه (مالیات بر کالاهای وارداتی) را داشته باشد، اقتصاد داخلی و جهانی تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
وضع تعرفه روی کالاهای شرکای تجاری، در وهله اول باعث گران شدن آن کالاها در داخل کشور می‌شود که به معنای افزایش مستقیم تورم است. تورم بالاتر، انتظارات را برای بالا ماندن نرخ بهره تقویت می‌کند. اما سمت دیگر ماجرا، کاهش صادرات کشور به دلیل اقدامات تلافی‌جویانه شرکای تجاری است.
کاهش صادرات می‌تواند رشد اقتصادی را کند کند. معامله‌گر در این شرایط باید ارزیابی کند که آیا اثر تورمی تعرفه‌ها (که ارز را تقویت می‌کند) قوی‌تر است، یا اثر رکودی آن بر رشد اقتصادی (که ارز را تضعیف می‌کند).
برآیند این دو عامل، انتظارات ارزی بازار را شکل می‌دهد. یک نمونه واقعی این شرایط، جنگ تجاری آمریکا و چین در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ بود که وضع تعرفه‌ها همزمان تورم داخلی آمریکا را تحریک کرد و رشد شرکای تجاری را کاهش داد.
آیا دولت‌ها پیش از انتخابات روی نرخ ارز تاثیر می‌گذارند؟
سؤال مهمی که در اینجا مطرح می‌شود این است که آیا سیاستمدار در قدرت، تلاشی برای دستکاری بازار پیش از انتخابات می‌کند؟ در اقتصادهای توسعه‌یافته با نهادهای مستقل، این اتفاق نادر است. اما برای بررسی دقیق‌تر، به پژوهشی که توسط صندوق بین‌المللی پول (IMF) در ژوئن ۲۰۲۶ تحت عنوان «اقتصاد سیاسی مداخلات ارزی» منتشر شد، رجوع می‌کنیم.
ثبات مصنوعی ارز پیش از انتخابات
این نهاد با بررسی نمونه‌ای از ۲۸ کشور متوجه شد که در برخی از اقتصادهای نوظهور که با انتخابات رقابتی و حساس روبرو هستند، میزان فروش ارزهای خارجی (مداخله در بازار) توسط دولت افزایش چشمگیری می‌یابد.
هدف این کار، جلوگیری از افت ارزش پول ملی و ایجاد یک ثبات مصنوعی برای جلب رضایت رأی‌دهندگان پیش از رفتن به پای صندوق‌هاست (این بخش دقیقاً با کارکرد ذخایر ارزی که در مقاله دهم بررسی کردیم مرتبط است).
این یافته علمی به ما هشدار می‌دهد که ثبات نرخ ارز در کشورهای نوظهورِ در آستانه انتخابات، لزوماً ناشی از سلامت اقتصاد نیست و می‌تواند نتیجه مداخله موقت باشد.
یک تریدر فارکس باید انتخابات را چگونه تحلیل کند؟
با کنار هم گذاشتن این مفاهیم، یک معامله‌گر حرفه‌ای فرآیند انتخابات را به‌عنوان یک خط زمانی مشخص، تحلیل می‌کند:
- مرحله نظرسنجی‌ها: بررسی تغییرات در احتمال پیروزی، نه اعداد خام.
- مرحله شکل‌گیری انتظارات: قیمت‌گذاری سیاست‌های مالی و تجاری نامزدها توسط بازار.
- مرحله اعلام نتایج: مقایسه نتیجه واقعی با انتظارات قبلی و آمادگی برای شگفتی و نوسان شدید.
- مرحله تأیید کابینه و سیاست گذاری ها: بررسی اینکه آیا دولت توان اجرایی کردن وعده‌هایش را در پارلمان دارد یا خیر.
- مرحله اجرا: ورود آثار اقتصادی وعده‌ها به داده‌های کلان و واکنش نهایی بانک مرکزی.
تمرین تحلیلی: شگفتی انتخابات ۲۰۱۶ آمریکا
در سال ۲۰۱۶، پیش از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، نظرسنجی‌ها احتمال بالای پیروزی هیلاری کلینتون (نماد حفظ شرایط موجود اقتصادی) را نشان می‌دادند و بازار این احتمال را قیمت‌گذاری کرده بود. اما در روز رأی‌گیری، دونالد ترامپ به‌طور غیرمنتظره‌ای پیروز شد. وعده اصلی اقتصادی او، کاهش عظیم مالیات شرکت‌ها و افزایش مخارج برای توسعه زیرساخت‌ها در داخل آمریکا بود.
سؤال تمرین: با استفاده از مفهوم شگفتی انتخاباتی و زنجیره سیاست های مالی، دقیقاً توضیح دهید چرا دلار آمریکا در روزهای پس از این پیروزی، به جای سقوط، به شدت تقویت شد و بازدهی اوراق قرضه آمریکا افزایش یافت؟
پاسخ و تحلیل خود را حتماً در بخش کامنت‌های همین مقاله بنویسید تا همراه با سایر دانشجویان آن را بررسی کنیم.
آنچه در این درس خواندیم
با بررسی ابعاد مختلف، متوجه شدیم که انتخابات تنها یک رویداد سیاسی نیست، بلکه نقطه شروع تغییرات کلان اقتصادی است. در این درس آموختیم:
- بازارها از مدت‌ها قبل از انتخابات، میانگین احتمال وقوع سیاست‌های اقتصادی نامزدها را قیمت‌گذاری می‌کنند.
- تغییر در نظرسنجی‌ها مهم‌تر از اعداد ثابت آن‌هاست و بازار فقط روی این تغییرات واکنش نشان می‌دهد.
- شگفتی در نتایج، بازار را وادار به قیمت گذاری مجدد سریع می‌کند که باعث ایجاد کندل‌های بزرگ و پرنوسان در فارکس می‌شود.
- سیاست‌های مالی (مانند کسری بودجه) و تجاری (تعرفه‌ها) مستقیماً روی چشم‌انداز تورم و نرخ بهره اثر گذاشته و ارزش ارز را تعیین می‌کنند.
حالا که تاثیر انتخابات بر روی ارز کشور را می‌دانیم و می‌توانیم آن را تحلیل کنیم، در درس بعدی با تحریم اقتصادی آشنا خواهیم شد و به این سوال پاسخ خواهیم داد که تحریم‌های اقتصادی چگونه ارزش ارز را تغییر می‌دهند؟
هنوز کسی نظری نداده!
شما می‌توانید اولین نفری باشید که نظری در این مقاله ثبت می‌کند.
اولین نفر باشید که نظر می‌دهید