خلاصه این درس در یک دقیقه
شاخص‌های سهام مانند S&P 500 آمریکا و DAX آلمان، جریان سرمایه، انتظارات رشد اقتصادی و میزان ریسک‌پذیری بازار را نشان می‌دهند و می‌توانند بر بازار فارکس اثر بگذارند. رشد سهام ممکن است به دلیل قدرت اقتصاد باعث تقویت ارز شود یا به دلیل انتظار کاهش نرخ بهره باعث تضعیف آن شود.
S&P 500 عملکرد ۵۰۰ شرکت بزرگ آمریکا و DAX وضعیت شرکت‌های بزرگ صنعتی آلمان را نشان می‌دهد، اما هیچ‌کدام به‌تنهایی جهت ارز را تعیین نمی‌کنند. معامله‌گران باید علت حرکت شاخص، رفتار اوراق قرضه، جریان سرمایه و عواملی مانند پوشش ریسک ارزی (FX Hedging) را بررسی کنند.
چرا یک تریدر فارکس باید بازار سهام را نیز دنبال کند؟
یک تریدر ارز مستقیماً روی سهام معامله نمی‌کند، اما نمی‌تواند نسبت به جریان‌های مالی این بازار بی‌تفاوت باشد چون:
- انتظارات رشد اقتصادی: بازار سهام همواره چشم‌انداز آینده را قیمت‌گذاری می‌کند. اگر سرمایه‌گذاران انتظار داشته باشند که اقتصاد یک کشور توسعه یابد، سهام شرکت‌های آن را می‌خرند. این چشم‌انداز مثبت برای رشد، به‌طور طبیعی از ارزش ارز آن کشور نیز حمایت می‌کند.
- میزان ریسک‌پذیری: این مفهوم که در اقتصاد با عنوان تمایل به پذیرش خطر تعریف می‌شود، نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران چقدر حاضرند برای کسب سود بیشتر، دارایی‌های پرنوسان بخرند. از آنجا که سهام یک دارایی ریسک‌پذیر است، رشد شاخص‌های کلان نشان‌دهنده خوش‌بینی جهانی و خروج سرمایه از ارزهای امن است.
- جریان سرمایه: جریان سرمایه به معنای ورود و خروج پول سرمایه‌گذاران بین‌المللی برای خرید دارایی‌های مالی در یک کشور دیگر است. وقتی بورس یک کشور جذاب می‌شود، سرمایه‌گذاران خارجی برای خرید سهام، ارز محلی آن کشور را تقاضا می‌کنند که این موضوع مستقیماً روی نرخ برابری ارزها در فارکس اثر می‌گذارد.
تاثیر رشد یا ریزش بازار سهام بر ارزش ارزها
اکنون باید ببینیم نوسانات بورس از چه مسیرهایی به بازار ارز منتقل می‌شود. این اثرگذاری از سه کانال مشخص رخ می‌دهد:
۱. تغییر در اشتهای ریسک جهانی
همان‌طور که در درس اول بررسی کردیم، سرمایه‌ها مدام بین دارایی‌های امن و پربازده جابه‌جا می‌شوند. زمانی که شاخص‌های سهام صعودی هستند، سرمایه‌گذاران در حال فروش دارایی‌های کم‌ریسک و ورود به بازار سهام‌اند.
در این شرایط، تقاضا برای ارزهای امن مانند ین ژاپن و فرانک سوئیس کاهش می‌یابد. برعکس، ریزش بورس باعث هجوم سرمایه به سمت پناهگاه‌های امن شده و این ارزها را تقویت می‌کند.
۲. تقاضا برای پول محلی
مسیر دوم، ورود مستقیم نقدینگی است. وقتی اقتصاد منطقه‌ای مانند آمریکا داغ می‌شود، یک صندوق بازنشستگی در اروپا تصمیم می‌گیرد وارد بورس نیویورک شود. برای خرید سهام دلاری، این صندوق باید یورو بفروشد و دلار بخرد. این جابه‌جایی فیزیکی پول، باعث افزایش تقاضا برای دلار در بازار فارکس می‌شود.
۳. پوشش ریسک ارزی
در اینجا باید با یک مفهوم تخصصی آشنا شویم که از اشتباهات تحلیلی جلوگیری می‌کند. بسیاری تصور می‌کنند هر یک میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خارجی در بورس، دقیقاً همان مقدار تقاضای خالص برای ارز ایجاد می‌کند. اما سرمایه‌گذاران بزرگ از ابزاری به نام پوشش ریسک ارزی یا FX Hedging استفاده می‌کنند.
این مفهوم یک تکنیک مالی است که در آن، سرمایه‌گذار با استفاده از ابزارهای مشتقه مانند قراردادهای آتی، نرخ ارز را برای آینده قفل می‌کند تا نوسانات ارز، سود سهام او را از بین نبرد.
به زبان ساده
وقتی صندوق اروپایی برای خرید سهام دلار می‌خرد، هم‌زمان در بازار آتی تعهد می‌دهد که در آینده دلار خود را با یک نرخ مشخص بفروشد. در نتیجه، اثر تقاضای اولیه خنثی می‌شود. به همین دلیل است که جریان عظیم سرمایه به بورس، همیشه دلار یا یورو را به همان نسبت تقویت نمی‌کند.
شاخص S&P 500 چه چیزی را در اقتصاد آمریکا نشان می‌دهد؟
این شاخص عملکرد سهام ۵۰۰ شرکت بزرگ و پیشرو در بورس‌های ایالات متحده را می‌سنجد. S&P 500 حدود ۸۰ درصد از کل ارزش بازار سهام قابل معامله در آمریکا را پوشش می‌دهد. ارزش بازار در ادبیات مالی، از ضرب تعداد کل سهام یک شرکت در قیمت روز هر سهم به دست می‌آید و نشان‌دهنده بزرگی و وزن آن شرکت است.
نکته مهم
در تحلیل این شاخص باید به یک نکته ساختاری دقت کنیم: رشد S&P 500 همیشه به معنای بهبود وضعیت تمام اقتصاد آمریکا نیست. ساختار این شاخص بر اساس وزن ارزش بازار محاسبه می‌شود. این یعنی شرکت‌های بزرگ‌تر تأثیر بیشتری روی شاخص دارند.
این پدیده که به آن تمرکز بازار نیز می‌گویند، باعث می‌شود گاهی رشد خیره‌کننده چند غول فناوری، کل شاخص را مثبت نگه دارد، در حالی که سهام صدها شرکت کوچک‌تر در حال افت است.
بنابراین، معامله‌گر فارکس باید بررسی کند که آیا رشد شاخص ناشی از قدرت فراگیر اقتصاد است یا صرفاً به چند شرکت خاص محدود می‌شود.
شاخص DAX آلمان چرا برای ارز یورو اهمیت دارد؟
در اقتصاد اروپا، شاخص دکس نقش مشابهی را ایفا می‌کند. این شاخص نشان‌دهنده عملکرد ۴۰ شرکت بسیار بزرگ و معتبر در بورس فرانکفورت آلمان است. با وجود اینکه DAX مختص آلمان است، اما برای کل منطقه یورو اهمیت فاندامنتال دارد.
آلمان قطب صنعتی اروپا محسوب می‌شود و شرکت‌های حاضر در این شاخص عمدتاً غول‌های خودروسازی، ماشین‌آلات و مواد شیمیایی هستند که درآمد خود را از صادرات جهانی به دست می‌آورند. در نتیجه، رشد DAX نشان‌دهنده تقاضای خوب جهانی برای محصولات صنعتی و پویایی اقتصاد اروپاست.
موضوع مهم
با این حال، فرض اینکه رشد شاخص DAX بلافاصله باعث تقویت یورو می‌شود، کاملاً اشتباه است. شاخص DAX دماسنج سلامت شرکت‌های آلمانی است، نه ارزش پول واحد اروپا.
عوامل مؤثر بر نرخ یورو بسیار پیچیده‌تر از عملکرد چند شرکت صنعتی هستند، اگرچه رشد اقتصاد آلمان در بلندمدت پشتوانه‌ای برای یورو محسوب می‌شود. در کنار این شاخص‌ها، معامله‌گران نگاهی گذرا به شاخص نیکي (Nikkei) در ژاپن، فوتسی (FTSE) در بریتانیا و یورو استاکس (Euro Stoxx) در منطقه یورو نیز دارند تا دیدگاه جامع‌تری از اقتصاد جهانی پیدا کنند.
آیا رشد شاخص S&P 500 باعث ریزش دلار می‌شود؟
در تحلیل فاندامنتال هیچ قانون ثابت و یک‌طرفه‌ای وجود ندارد. رابطه بازار سهام و ارز کاملاً به این بستگی دارد که چرا شاخص حرکت کرده است.
برای درک این موضوع، سه سناریوی متفاوت را بررسی می‌کنیم:
سناریوی اول: رشد قدرتمند اقتصاد آمریکا اقتصاد در حال توسعه است و شرکت‌ها سودآور هستند. سرمایه‌گذاران سهام می‌خرند و S&P 500 رشد می‌کند. هم‌زمان، به دلیل قدرت اقتصاد، بازار انتظار دارد فدرال رزرو نرخ بهره را بالا نگه دارد که این امر باعث افزایش بازده اوراق قرضه می‌شود. در اینجا بورس رشد می‌کند و دلار نیز به دلیل بازدهی بالا و اقتصاد قوی، تقویت می‌شود.
سناریوی دوم: قیمت‌گذاری کاهش نرخ بهره گاهی تورم کاهش می‌یابد و بازار پیش‌بینی می‌کند فدرال رزرو نرخ بهره را کاهش خواهد داد. هزینه استقراض ارزان‌تر برای شرکت‌ها عالی است، پس بورس رشد می‌کند. اما در بازار بدهی، بازده اوراق افت می‌کند. در این حالت، بورس بالا می‌رود، اما دلار به دلیل کاهش بازدهی تضعیف می‌شود.
نمونه واقعی
در نشست ۱۳ دسامبر ۲۰۲۳، فدرال رزرو نرخ بهره را ثابت نگه داشت، اما در خلاصه پیش‌بینی‌های اقتصادی (SEP)، مقامات نشان دادند که انتظار دارند در سال ۲۰۲۴ سه بار نرخ بهره را کاهش دهند. پیش از این، بازار نگران بود که نرخ‌ها برای مدت طولانی در اوج بمانند.
با این تغییر موضع، شاخص S&P 500 رشد سریعی را تجربه کرد و بازده اوراق خزانه‌داری سقوط کرد. چون دلیل اصلی رشد بورس، چشم‌انداز کاهش نرخ بهره بود، سرمایه‌گذاران دلیلی برای حفظ نقدینگی دلاری ندیدند و ارزش دلار آمریکا (DXY) در برابر رقبا به‌شدت افت کرد.
سناریوی سوم: خوش‌بینی جهانی گاهی ریسک‌های ژئوپلیتیک کاهش می‌یابد و جهان آرام‌تر می‌شود. در این فضا، سرمایه‌گذاران به سمت بازارهای سهام هجوم می‌برند (رشد S&P 500). چون ترس از بین رفته است، دلار که پیش از آن به‌عنوان پناهگاه امن خریدار داشت، تقاضای خود را از دست می‌دهد و تضعیف می‌شود.
تمرین تحلیلی
در تاریخ ۱۰ نوامبر ۲۰۲۲، داده‌های تورم آمریکا (CPI) منتشر شد. عدد واقعی تورم بسیار کمتر از انتظار بازار بود. بازار که ماه‌ها درگیر افزایش شدید نرخ بهره توسط فدرال رزرو بود، ناگهان متوجه شد که تورم در حال مهار شدن است و سرعت افزایش نرخ بهره در آینده کند خواهد شد. بلافاصله پس از این خبر، شاخص S&P 500 رشد بسیار شدیدی را ثبت کرد و بازده اوراق قرضه آمریکا سقوط کرد.
با توجه به منطقی که در این درس یاد گرفتید، تحلیل کنید که ارزش دلار آمریکا در برابر سایر ارزها پس از انتشار این خبر چه واکنشی نشان داد و چرا؟
پاسخ و استدلال خود را در بخش کامنت‌ها برای ما بنویسید تا با هم بررسی کنیم.
آنچه در این درس آموختیم
- بازارهای سهام نشانگر انتظارات رشد، میزان ریسک‌پذیری و مسیر ورود سرمایه هستند.
- شاخص S&P 500 به دلیل ساختار تمرکز بازار، گاهی تنها رشد چند غول فناوری را بازتاب می‌دهد و باید با احتیاط تحلیل شود.
- شاخص DAX سلامت صنعت اروپا را نشان می‌دهد، اما ابزار مستقیمی برای معامله یورو نیست.
- به دلیل وجود تکنیک پوشش ریسک ارزی، ورود سرمایه به بورس لزوماً به معنای تقاضای خالص برای ارز نیست.
- هرگز بر اساس صعود یا نزول شاخص‌ها تصمیم‌گیری نکنید؛ همیشه دلیل پشت پرده این نوسانات را در کنار رفتار اوراق قرضه بررسی کنید.
اکنون که شاخص S&P 500 و DAX را شناختید و تاثیر آن بر بازار فارکس را درک کردید، در ادامه دوره فاندامنتال آکادمی ایران ریبیت به رابطه دلار و طلا می‌پردازیم و عوامل تاثیر گذار را ذکر خواهیم کرد.
هنوز کسی نظری نداده!
شما می‌توانید اولین نفری باشید که نظری در این مقاله ثبت می‌کند.
اولین نفر باشید که نظر می‌دهید