ارز دیجیتال زی کش (Zcash) چیست؟

زی کش یک کوین غیر متمرکز است که هدف اصلی خود را حفظ حریم خصوصی افراد و ناشناس ماندن افراد و تراکنش‌ها در شبکه بلاک چین قرار داده است. در دیگر شبکه‌های بلاک چین تمام تراکنش‌ها کاملا شفاف و قابل استعلام هستند و فردی با داشتن آدرس ولت شما می‌تواند تمام تراکنش‌های شما را مشاهده بکند.حال فرض کنید شما غیر متمرکز بودن و امنیت بلاک چین را در کنار ناشناس ماندن و حفظ حریم خصوصی خود را یک جا دارید این دقیقا همان فلسفه وجودی ارز دیجیتال زی کش است.ارز دیجیتال زی کش (Zcash) بر پایه کد بیس بیت کوین ساخته شده است و یک فورک از بیت کوین محسوب می‌شود. این ارز در ابتدا به نام زیروکوین (Zerocoin) شناخته می‌شد؛ سپس به نام زی کش تغییر نام داد.ارزهایی مانند بیت کوین به عنوان ارزهای شبه ناشناس (Pseudonymous) شناخته می‌شوند؛ اما زی کش برخلاف ارز مادر خود، به طور پیش فرض آدرس فرستنده و گیرنده را فاش نمی‌کند و تراکنش‌ها و حریم خصوصی افراد حفظ می‌شود.زی کش یک شبکه پرداخت همتا به همتا و بر پایه بلاک چین است که با هدف ارائه جایگزینی امن‌تر و با حفظ حریم خصوصی برای بیت کوین در سال 2016 راه اندازی شد. زی کش دارای کد بیس بیت کوین به‌اضافه الگوریتم‌های رمزنگاری و …. پیشرفته است. ارز زی کش دارای بلاک چین اختصاصی خود است و مانند بیت کوین قابلیت ماین کردن در این بلاک چین وجود دارد.

تاریخچه ارز زی کش

ارز دیجیتال زی کش توسط زوکو ویلکاکس-اوهرن (Zooko Wilcox-O’Hearn) در 28 اکتبر 2016 بنیان‌گذاری شد. زوکو متخصص امنیت سایبری است که شرکت الکترونیک کوین (Electronic Coin Company – ECC) را نیز تاسیس کرده است. این شرکت مسئولیت توسعه ارز دیجیتال زی کش را نیز برعهده دارد.زوکو دستاوردهای زیادی در عرصه ارزهای دیجیتال و رمزنگاری بلاک چین دارد یکی دیگر از شرکت‌های تاسیس شده توسط زوکو Least Authority Enterprises است که در راستای امنیت سایبری و حفظ حریم خصوصی فعالیت می‌کند.زوکو ویلکاکس در ابتدا روی بیت کوین کار می‌کرد سپس ایده ساخت الگوریتمی که تراکنش‌های کاربران برخلاف بیت کوین مخفی باشد به ذهنش رسید. پروتکلی که توسط زوکو ویلکاس پایه‌گذاری شد ابتدا زیرو کوین نام داشت سپس به زیرو کش (zerocash) تغییر نام داد. در نهایت نام زی کش (Zcash) برای این پروتکل انتخاب شد و امروزه به این نام شناخته می‌شود.

نکته نکته قابل توجه در مورد ارز زی کش این است که هیچ ایردراپ یا ICO ای برای این ارز انجام نشده‌است و سرمایه اولیه این ارز توسط سرمایه‌گذاران خصوصی مانند راجر ور و فرد ارسام، بنیانگذار کوین بیس تامین شده‌است.

بلاک چین زی کش چیست و نحوه کار ارز زی کش چگونه است؟

زی کش یک فورک از بیت کوین است و بر اساس بیس کدهای بیت کوین ساخته شده است به همین خاطر مانند بیت کوین قابل ماین شدن است و از روش اثبات کار استفاده می‌کند. زی کش دارای بلاک چین اختصاصی خود است و در بعضی جهات بسیار شبیه به بیت کوین است.در حالی که بیت کوین از الگوریتم SHA-256 استفاده می‌کند زی کش از الگوریتم استخراج Equihash استفاده می‌کند. مهم‌ترین تفاوت ارز زی کش با بیت کوین مخفی بودن اطلاعات تراکنش‌ها است و این کار با استفاده از راهکاری به اسم اثبات دانش صفر (zero-knowledge proof) انجام شود.اثبات دانش صفر  (zero-knowledge proof)یک روش رمزنگاری است که برخلاف دیگر روش‌های رایج در بلاک چین، به اعضای شبکه اجازه می‌دهد که بدون دانستن اطلاعات آدرس فرستنده و گیرنده، تراکنش را تایید کنند؛ نام الگوریتم استفاده شده در زی کش بر پایه اثبات دانش صفر، zk-SNARKs است.بر این اساس دو مدل آدرس کیف پول در شبکه زی کش تعریف می‌شود:

آدرس‌های شفاف

آدرس کیف پول‌هایی که با حرف t شروع می‌شوند از نوع آدرس‌های شفاف هستند. این نوع آدرس‌ها دقیقا مانند بیت کوین و دیگر ارزها هستند و آدرس فرستنده و گیرنده کاملا قابل مشاهده است. این نوع تراکنش‌ها در دفتر کل تغییرناپذیر (Immutable Public Ledger) ثبت می‌شوند.

آدرس‌های محافظت‌شده (z-address)

آدرس کیف پول‌هایی که با حرف z شروع می‌شوند از نوع آدرس‌های محافظت‌شده هستند که با استفاده از الگوریتم  zk-SNARK، آدرس فرستنده و گیرنده و میزان انتقال، کاملا مخفی است. در این نوع تراکنش‌ها فقط تایید تراکنش‌ها در شبکه بلاکچین انجام می‌شود.زی کش مشکلاتی را نیز در زمینه قانون‌گذاری دولت‌ها دارد. نماینده ویژه سازمان مبارزه با مواد مخدر ایالات متحده (DEA) لیلیتا اینفانته در مصاحبه‌ای گفته است که ارزهای دیجیتال غیر قابل ردیابی مانند زی کش، می‌توانند گزینه جذابی برای استفاده خلافکاران باشد.البته باید توجه داشت که در حال حاضر استفاده از فناوری آدرس‌های محافظت شده فقط در کیف پول‌های نسخه دسکتاپ و رسمی Zcash ممکن است و کیف پول‌های تحت وب و موبایل قابلیت استفاده از تراکنش‌های مخفی را ندارند.

توکنومیک ارز دیجیتال زی کش

ارز زی کش از بسیاری جهات شبیه به بیت کوین است. زی کش مانند بیت کوین عرضه کل 21 میلیون واحد را دارد و از سیستم ماینینگ استفاده می‌کند. هرباری که بلاک جدیدی تولید می‌شود مقداری کوین ZEC تولید شده و به عنوان پاداش میان ماینرها و بنیان‌گذاران تقسیم می‌شود.در آپدیت سال 2020 پاداش بنیان گذاران حذف شد و این پاداش به‌صورت زیر به سه بخش تقسیم شد:

• 8 درصد به Major Grants Fund
• 7 درصد به ECC
• 5 درصد به بنیاد زی کش (Zcash Foundation)

همچنین باید توجه داشت که زی کش ایردراپی انجام نداده است و تقریبا تمام هزینه‌های اولیه پروژه از طریق جذب سرمایه‌گذاران خصوصی انجام شده‌است.

مزایا و معایب زی کش

ارز زی کش با نوآوری که انجام داد و با هدف حفظ حریم خصوصی افراد بسیار محبوب شد. امروزه شاید تعداد انگشت شماری ارز دیجیتال با قابلیت پیگیرگریزی وجود داشته باشد که مطمئنا زی کش در صدر این لیست قرار دارد.همچنین استفاده از بیس کد بیت کوین و اعمال آپدیت روی آن امنیت این ارز دیجیتال را تامین می‌کند؛ اما همیشه در کنار تمام مزایایی که یک ارز دیجیتال دارد، معایبی نیز وجود دارد. جدولی از مزایا و معایب ارز زی کش را در ادامه مشاهده می‌کنید.

مزایای ارز زی کش	معایب ارز زی کش
کارمزدهای پایین حتی برای تراکنش‌های خرد	مخالفت برخی دولت‌ها و نهادهای قانون گذاری
قابلیت مقیاس پذیری و استفاده در تراکنش‌های روزمره	محدود شدن عرضه در برخی صرافی‌ها بخاطر فشار دولت‌ها
حفظ حریم خصوصی و اطلاعات تراکنش‌ها	نیاز به کیف پول‌های مخصوص زی کش
پشتیبانی از تراکنش‌های چند امضایی (Multisig) برای استفاده‌های سازمانی و مدیریت امن دارایی	سو استفاده از ارز زی کش توسط برخی خلافکاران
امنیت کامل به‌علت استفاده از بیس کد بیت کوین

تاریخچه قیمت ارز زی کش

نوسانات قیمت زی کش در نوع خود بی‌نظیر است. این ارز در سال 29 اکتبر 2016 عرضه شد و در همان ابتدا به علت مشکلات عرضه و تعداد پایین کوین ZEC موجود، قیمتی فضایی پیدا کرد. قیمت ارز دیجیتال Zcash در آن زمان تا حدود 4 هزار دلار بالا رفت در حالی که بیت کوین حدود 700 دلار قیمت داشت.با ماین شدن تعداد بیشتری کوین ZEC و همچنین عرضه شدن در صرافی‌های دیگر، قیمت ارز زی کش نیز سقوط کرد.در سال 2018 قیمت زی کش به حدود 800 دلار سقوط کرد و این روند نزولی در سال‌های بعدی نیز ادامه داشت. این روند نزولی ادامه دار شد تا جایی که قیمت ارز دیجیتال زی کش در سال 2020 تا حدود 70 دلار پایین آمد. سال 2020 با کف قیمتی 20 دلار و سقف قیمتی 90 دلار برای زی کش تمام شد.سال‌های 2021 و 2022 قیمت زی کش نوسانات بسیار شدیدتری را تجربه کرد و حتی توانست تا قیمت 366 دلار نیز صعود بکند و در نهایت قیمت زی کش دوباره به همان سطح 30 دلار در انتهای سال 2022 برگشت.قیمت زی کش پس از سال 2022 وارد یک روند رنج شد که تا سال 2025 ادامه داشت. در سال 2025 قیمت زی کش وارد یک روند صعودی شد و تا حدود 700 دلار افزایش پیدا کرد؛ اما مثل قبل نتوانست این سطوح قیمتی را حفظ بکند و در سال 2026 تا حدود 220 دلار پایین آمد. قیمت زی کش در سال 2026 در حال نوسان است و در محدوده 300 تا 400 دلار در حال نوسان است.

پیش بینی قیمت ارز دیجیتال Zcash

اکثر پیش بینی‌های انجام شده برای آینده ارز دیجیتال زی کش در سال‌های گذشته، قیمت زی کش برای سال 2026 را حدود 600 دلار پیش بینی کرده بودند که تا به اینجا قیمت ارز زی کش پایین‌تر از پیش بینی‌ها است.تحلیل تکنیکال ارز زی کش، نشان می‌دهد که قیمت در حال فشردگی در یک تراینگل است که در صورت شکست به سمت بالای این روند، ارز زی کش وارد یک روند صعودی خواهد شد که در صورت همراهی شرایط فاندامنتال و همراهی جامعه و استفاده از این ارز، این ورند صعودی می‌تواند قیمت را به سطوح بالایی برساند.پیش بینی قیمت ارز دیجیتال Zcash برای سال‌های آینده براساس داده‌های قیمتی و روندهای موجود انجام شده‌است و هیچ قطعیتی برای رسیدن قیمت زی کش به این سطوح وجود ندارد.

سال	کمترین قیمت (دلار)	قیمت میانگین (دلار)	بیشترین قیمت (دلار)
2027	764	853	1400
2028	840	940	1000
2029	950	990	1750
2030	1760	1800	1850

آینده زی کش و عوامل موثر بر آن

ارز زی کش با پاسخ به یکی از بنیادی‌ترین نیازهای کاربران یعنی حفظ حریم خصوصی تجاری و امنیت تراکنش‌ها، به یکی از آینده‌دار ترین ارزهای بازار تبدیل شده‌است. آینده زی کش شدیدا وابسته به استقبال کاربران در کنار همراهی دولت‌ها و قانون گذاران است.یکی از مهم‌ترین مشکلات برای آینده ارز ZEC، مخالفت دولت‌ها و قانون‌گذاران برخی کشورها با این ارز و ویژگی مخفی بودن تراکنش‌های آن است. در صورت تصمیم دولت‌ها برای ادامه مخالفت و یا برخورد و محدود کردن این ارز، آینده ارز زی کش می‌تواند بسیار بدتر از پیش بینی‌ها باشد.اما در صورت همراهی نهادهای قانون‌گذاری، روند صعودی ارز زی کش می‌تواند ادامه‌دار باشد و با تشدید نیازهای کاربران، آینده زی کش بسیار درخشان باشد.