عیار طلا چیست؟ معرفی و بررسی انواع عیار طلا

عیار طلا چیست؟

بسیاری از خریداران ممکن است با دیدن نشان و یا عدد حک شده روی طلا، از خود بپرسند عیار طلا یعنی چه و این عدد می‌تواند چه مفهومی داشته باشد. در پاسخ می‌توان گفت، طلا به‌ طور طبیعی فلزی نرم است و برای افزایش استحکام و دوام آن، معمولا با فلزات دیگری مانند مس یا نقره ترکیب می‌شود. عیار طلا معیاری برای سنجش خلوص فلز طلا در یک قطعه طلا محسوب می‌شود که نشان دهنده مقدار واقعی طلا در آلیاژ نهایی است. این معیار به طور معمول بر اساس مقیاس ۲۴ واحدی بیان می‌شود. به این معنا که طلا با عیار ۲۴، خالص‌ترین حالت ممکن محسوب شده و هرچه عدد عیار کمتر باشد، درصد فلزات ترکیبی مانند نقره، مس یا پالادیوم بیشتر است. تعیین عیار طلا در ارزش گذاری آن نقش مهمی ایفا می‌کند؛ چرا که ترکیب آن با فلزات دیگر می‌تواند سختی و مقاومت طلا را افزایش دهد. در بازار طلا نیز عیارهای رایج مانند ۱۸، ۱۴ و ۲۲ هرکدام کاربردهای متفاوتی دارند و انتخاب آن‌ها به نیاز مصرف ‌کننده و نوع محصول بستگی دارد.

تاثیر عیار طلا بر قیمت آن

عیار را می‌توان یکی از مهم ترین عوامل موثر در ارزش‌گذاری فلز طلا دانست؛ چرا که هرچه عیار طلا بالاتر باشد، به همان نسبت درصد خلوص طلا و قیمت نهایی آن بیشتر خواهد بود. در بازارهای جهانی و داخلی طلای 24 عیار به سبب داشتن بالاترین درصد طلا در آلیاژ، از قیمت بالاتری برخوردار است. عیارهای پایین‌تر مانند ۱۸ یا ۱۴ با دیگر فلزات ترکیب شده و درصد خلوص پایین‌تری دارند. این موضوع به شکل چشم گیری باعث کاهش قیمت طلاهای عیار پایین در مقابل طلای 24 عیار می‌شود. در بازار، قیمت هر گرم طلا بر اساس مقدار طلای خالص موجود در آن محاسبه می‌شود؛ بنابراین دو قطعه طلا با وزن یکسان اما عیار متفاوت، ارزش مالی کاملا متفاوتی خواهند داشت. در ایران اکثر طلاهای زینتی با عیار 18 ساخته و عرضه می‌شوند.

انواع عیار طلا چیست؟

همان‌طور که توضیح داده شد، عیار طلا معیاری جهانی برای سنجش خلوص طلا است که مستقیما بر ارزش، کاربرد و ویژگی‌های فیزیکی آن مؤثر واقع می‌شود. اینکه کدام عیار طلا بهتر است، به هدف و کاربرد مورد نظر شما بستگی دارد؛ چرا که هر عیار ویژگی‌ها و مزایای منحصر به ‌فرد خود را دارد. با توجه به اهمیت این موضوع، در ادامه این بخش به معرفی انواع عیار طلا و بررسی ویژگی‌های هر یک پرداخته‌ایم.

طلای 24 عیار

طلای ۲۴ عیار را می‌توان خالص‌ترین نوع طلا در بازار جهانی دانست که ۹۹.۹ درصد آن را طلای واقعی تشکیل می‌دهد. این عیار به سبب خلوص بالا، عموما در قالب شمش طلا و سکه عرضه شده و برای اهداف مالی کاربرد دارد. طلا با عیار 24 بسیار نرم است و برای ساخت زیورآلات روزمره مناسب نیست، اما به‌ عنوان یک دارایی امن، بیشترین ارزش ذاتی را دارد.

طلای 22 عیار

طلای ۲۲ عیار حدود ۹۱.۶ درصد خلوص دارد و یکی از محبوب‌ترین عیارها در کشورهای آسیایی و خاورمیانه به شمار می‌رود. رنگ طلای 22 عیار نزدیک به طلای خالص است؛ اما مقاومت بیشتری نسبت به ۲۴ عیار دارد. به همین دلیل می‌توان از آن برای ساخت طلاهای زینتی استفاده کرد؛ اما استحکام آن نسبت به عیارهای پایین‌، کمتر است.

طلای 21 عیار

طلای ۲۱ عیار با خلوص تقریبی ۸۷.۵ درصد، در کشورهای عربی بسیار پرطرفدار است. این عیار از نظر رنگ و کیفیت ظاهری جذاب است و در عین حال استحکام مناسبی برای ساخت زیورآلات روزمره دارد. لازم به ذکر است در برخی از منابع طلای 21 عیار را با نام طلای کویتی نیز معرفی کرده‌‌اند.

طلای 18 عیار

عیار 18 به معنای خلوص 75 درصدی طلا است که در ایران بالاترین محبوبیت را دارد. این عیار به دلیل استحکام بالا، مقاومت مناسب در برابر خط ‌و خش و قیمت پایین‌تر، بهترین گزینه برای ساخت طلاهای زینتی برای استفاده روزمره است.

طلای 14 عیار

طلای ۱۴ عیار با خلوص ۵۸.۳ درصد، از ترکیب ۱۴ قسمت طلای خالص با ۱۰ قسمت فلزات آلیاژی ساخته شده است. این نسبت، طلای 14 عیار را به یکی از مقاوم‌ترین و سخت‌ترین عیارهای موجود در بازار تبدیل کرده است. در بازار ایران طلای ۱۴ عیار رایج نیست و به همین دلیل نقدشوندگی آن پایین‌تر از عیارهای بالاتر مانند ۱۸ است.

طلای 10 عیار

طلای ۱۰ عیار با حدود ۴۱.۷ درصد خلوص، کمترین میزان طلای واقعی را در میان عیارهای طلا دارد. در این آلیاژ، بیش از نیمی از ترکیب را فلزات غیر طلا تشکیل می‌دهند. رنگ طلای 10 عیار نسبت به عیارهای بالاتر کمرنگ‌تر است، اما از نظر استحکام یکی از بهترین گزینه‌ها محسوب می‌شود.

عیار طلا قدیمی چیست؟

طلای قدیمی، به طلاهایی گفته می‌شود که پیش از استانداردسازی فرایند عیارسنجی مدرن ساخته شده‌اند. این طلاها اغلب فاقد مهر و نشان‌گذاری عیار همانند طلای امروزی هستند. در گذشته، طلاسازان خلوص طلا را با استفاده از روش‌های سنتی مانند سنگ محک و آزمایش اسید تعیین می‌کردند. این روش‌ها در گذشته مانند روش‌های نوین امروزی، دقت لازم را برای تعیین عیار طلا قدیمی نداشتند. به همین دلیل بسیاری از قطعات طلای قدیمی دارای عیارهای غیراستاندارد و پایین هستند. حال نکته‌ای که باید مورد توجه قرار گیرد این است که گذشت زمان بر عیار طلا تاثیری ندارد. پس حتی اگر طلا بسیار قدیمی هم باشد باز ارزش ذاتی آن حفظ خواهد شد؛ اما لازم است با روش‌های معتبر مانند دستگاه XRF عیار آن مشخص شود.

عیار حد طلا چگونه محاسبه می شود؟

محاسبه عیار حد طلا بر اساس یک فرمول ساده و جهانی انجام می‌شود. عیار یک قطعه طلا از طریق تقسیم وزن طلای خالص موجود (Mg) در آن بر وزن کل قطعه (Mm) و سپس ضرب این نسبت در عدد ۲۴ به دست می‌آید. فرمول کلی محاسبه عیار طلا به صورت زیر است:

عدد حاصل از این فرمول عیار طلا (بین ۱ تا )۲۴ را نشان خواهد داد. بر اساس داده‌های زیر می‌توان عیار طلا را مشخص کرد.

• عیار ۱۴: ۵۸.۳۳ تا ۶۲.۵ درصد
• عیار ۱۸: ۷۵ تا ۷۹.۱۶ درصد
• عیار ۲۲: ۹۱.۶۶ تا ۹۵.۸۳ درصد
• عیار ۲۴: ۹۹.۹۵ تا ۱۰۰ درصد

چرا دانستن عیار طلا مهم است؟

دانستن عیار طلا در ارزش‌گذاری و تصمیم‌گیری‌های مربوط به سرمایه‌گذاری و خرید زیورآلات نقش مستقیم دارد. با این اوصاف پیش از انتخاب عیار باید کاربرد قطعه خریداری شده تعیین شود. در ادامه این بخش اهمیت دانستن عیار طلا را دقیق‌تر شرح داده‌ایم.

تاثیر عیار طلا در سرمایه گذاری

عیار طلا یکی از مهم‌ترین فاکتورهای تعیین‌ کننده در انتخاب بهترین روش سرمایه‌گذاری طلا به شمار می‌رود و تاثیر مستقیمی بر ارزش، بازدهی و نقدشوندگی دارایی شما دارد. طلای ۲۴ عیار با خلوص ۹۹.۹ درصد، بالاترین ارزش ذاتی را دارد و به همین دلیل برای سرمایه‌گذاری بلندمدت و حفظ ارزش در برابر تورم، گزینه‌ای ایده‌آل محسوب می‌شود. در مقابل، طلای عیار پایین با ترکیب آلیاژی بیشتر، در هنگام فروش ارزش کمتری نسبت به وزن واقعی طلا دریافت می‌کند. سرمایه گذاران باید دقت داشته باشند که عیار طلا به طور مستقیم در فرمول قیمت گذاری آن لحاظ می‌شود. با این اوصاف سرمایه گذارانی که می‌خواهد با خرید طلا ارزش سرمایه خود را حفظ کنند یا بازدهی لازم را دریافت کنند، بهتر است بر روی خرید طلای عیار بالا تمرکز کنند.

تاثیر عیار طلا در ساخت طلای زینتی

عیار طلا در ساخت جواهرات و طلای زینتی نیز نقشی تعیین ‌کننده در کیفیت، رنگ، استحکام و قیمت نهایی محصول ایفا می‌کند. طلای خالص 24 عیار به دلیل نرمی و انعطاف‌پذیری بیش از حد، برای ساخت زیورآلات مناسب نیست.  چرا که دوام و سختی لازم را برای استفاده روزمره ندارد. به همین سبب، طلاسازان حرفه‌ای از طلای 18 عیار (۷۵٪ طلای خالص) یا 22 عیار برای ساخت زیورالات استفاده می‌کنند.

جدول تبدیل عیار طلا

جدول تبدیل عیار طلا ابزاری کاربردی برای مقایسه میزان خلوص طلا در عیارهای مختلف است. این جدول می‌تواند به خریداران در ارزیابی میزان طلا موجود در عیار کمک کند.

تفاوت عیار طلا در نقاط مختلف جهان

عیار طلا یک استاندارد جهانی و ثابت است؛ به این معنا که طلای ۱۸ عیار در ایران، اروپا، آمریکا یا هر نقطه دیگری از جهان، ۷۵ درصد طلای خالص دارد. با این اوصاف تعریف عیار طلا و نسبت آن در آلیاژ تغییر نمی‌کند. با این حال در کشورهای جهان بر اساس فرهنگ و دیگر عوامل موثر، عیار رایج و محبوب بین مردم می‌تواند متفاوت باشد. برای مثال، در هند و کشورهای خاورمیانه مانند امارات و عربستان سعودی، طلای 24 و 22 عیار به دلیل خلوص بالا از محبوبیت بیشتری برخوردارند. در جدول زیر می‌توانید مرسوم ترین عیار طلا در دیگر کشورهای جهان را مشاهده کنید.

همچنین کشورهای نقاط مختلف جهان در حداقل عیار مجاز برای عرضه به بازار و سیستم نشان‌گذاری آن‌ها نیز تفاوت‌هایی دارند. به عنوان مثال، در کشورهای اروپایی قوانین سخت‌گیرانه‌ای برای نشانه‌گذاری و کنترل کیفیت عیار طلا وجود دارد. جواهرات در این کشورها به طور معمول با مهر رسمی و استاندارد به خریداران عرضه می‌شوند. در اروپا برای نشانه‌گذاری عیار از سیستم Millesimal Fineness  استفاده می‌شود. در این سیستم، عیار 18 طلا با عدد ۷۵۰ نشان داده می‌شود.

اگر طلا دست دوم باشد تاثیری در عیار آن دارد؟

یکی از سوالاتی که ممکن است در روند سرمایه گذاری برای خریداران پیش بیاید این است که آیا دست دوم بودن طلا می‌تواند باعث کاهش عیار یا خلوص آن ‌شود؟ پاسخ کوتاه به این سوال خیر است؛ چرا که عیار طلا یک خاصیت ذاتی و تغییرناپذیر است. عیار طلا در طول زمان و حتی با استفاده روزمره نیز دچار تغییر نمی‌شود. در طلای دست دوم ظاهر، وزن (به دلیل احتمال سایش)، و ارزش هنری آن ممکن است تغییر کند نه درصد خلوص طلا در آلیاژ. به همین دلیل است که طلافروشان، قیمت طلای دست دوم را بر اساس همان عیار اصلی و وزن نهایی بدون اجرت ساخت محاسبه می‌کنند.

برای آشنایی بیشتر با مزایا و معایب سرمایه گذاری طلای دست دوم، مطالعه طلای بدون اجرت چیست به شما پیشنهاد می شود.

تشخیص عیار طلا

تشخیص دقیق عیار طلا یکی از مهارت‌های کلیدی در خرید، فروش و سرمایه‌گذاری طلا است که بدون دانش مناسب، می‌تواند منجر به ضررهای مالی قابل‌توجهی شود. عیار طلا در واقع بیانگر درصد خلوص طلای خالص در یک آلیاژ است و روش‌های متعددی برای سنجش آن وجود دارد. لازم به ذکر است که تشخیص عیار طلا از روی رنگ، یکی از شایع‌ترین اشتباهات سرمایه گذاران هنگام خرید طلا است. رنگ طلا نه به خلوص، بلکه به نوع فلزات آلیاژی استفاده ‌شده بستگی دارد. در ادامه این بخش به برخی از روش‌های تشخیص عیار طلا اشاره کرده‌ایم:

• بررسی حک عیار طلا
• آزمایش اسید نیتریک
• استفاده از دستگاه طیف ‌سنج (XRF)
• آزمایش چگالی

عیار طلا در اونس جهانی طلا

در بازارهای جهانی، قیمت اونس طلا بر اساس طلای خالص ۲۴ عیار با خلوص 99.9 درصد تعیین می‌شود. طلای 999 بالاترین عیار موجود در بازار است؛ به همین دلیل به آن Fine Gold یا طلای ناب نیز گفته می‌شود. این استاندارد جهانی توسط نهادهایی مانند LBMA (انجمن بازار شمش لندن) تعریف شده و تمام معاملات بین‌المللی طلا نیز بر همین مبنا انجام می‌شوند. قیمت اونس جهانی طلا دقیقا معادل ارزش یک اونس تروی (معادل ۳۱.۱۰۳ گرم) از طلای ۲۴ عیار خالص است. به صورت کلی نحوه تبدیل قیمت اونس جهانی به قیمت طلای عیارهای پایین‌تر، در عمل برای سرمایه‌گذاران و خریداران داخلی اهمیت زیادی دارد. برای محاسبه ارزش واقعی طلای ۱۸ عیار بر اساس قیمت اونس، باید قیمت جهانی را در ضریب خلوص آن یعنی ۰.۷۵ ضرب کرد؛ چرا که این طلا تنها ۷۵ درصد طلای خالص دارد.