صرافی غیرمتمرکز (DEX) چیست و چگونه فعالیت می کنند؟
پلتفرم های غیرمتمرکز عضوی از صرافی های ارز دیجیتال هستند که برای معاملات کریپتو تحت کنترل هیچ نهاد یا شخص ثالثی قرار ندارند. در این صرافیها خرید و فروش مستقیما میان کاربران و بر بستر قراردادهای هوشمند به انجام میرسند.
همچنین در این صرافیها قیمتگذاری توکنها با استفاده از الگوریتم و حجم سرمایه در استخرهای نقدینگی انجام میشود. به علاوه برخلاف صرافیهای متمرکز، تمام تراکنشها به جای ذخیره در دیتابیسهای متمرکز، مستقیما بر روی شبکه بلاکچین ثبت و ایمن میشوند.
به طور کلی امنیت صرافیهای غیرمتمرکز به سبب بهرهگیری از فناوری بلاکچین نسبت به صرافیهای متمرکز بالاتر است؛ چراکه تراکنشهای انجام شده بر بستر شبکه بلاکچین غیرقابل دستکاری و تغییر هستند.
برای کسب اطلاعات بیشتر در این باره، مقاله صرافی غیر متمرکز چیست را مطالعه کنید.
معرفی صرافی یونی سواپ
بنیانگذار یونی سواپ کیست؟
بنیانگذار یونی سواپ در وب سایت رسمی این صرافی هیدن آدامز (Hayden Adams) معرفی شده است. آدامز پیش از راهاندازی صرافی یونی سواپ به عنوان تحلیلگر در شرکت Siemens فعالیت داشته است.
وی در سال ۲۰۱۶ و دو سال پیش از شروع فعالیت یونی سواپ در رشته مهندسی از دانشگاه Stony Brook University فارغالتحصیل شد. آدامز ایده اولیه شروع فعالیت صرافی غیرمتمرکز را از ویتالیک بوترین (Vitalik Buterin) بنیانگذار اتریوم (Ethereum) گرفت.

تاریخچه نسخههای مختلف یونی سواپ
یکی از مزیتهای کلیدی صرافی یونی سواپ، توسعه مستمر و عرضه نسخههای جدیدتر از V1 تا V4 در سالهای فعالیت خود بوده است. نسخههای مختلف این صرافی با هدف بهبود ساختار فنی و خدمات بهتر به معامله گران ارائه شدند.
- یونی سواپ V1 نخستین نسخه فعال این صرافی به شمار میرود که در سال 2018 فعالیت خود را آغاز کرد. در این نسخه از مدل constant product market maker (CPMM) استفاده شده است. همچنین در نسخه V1، استخرهای نقدینگی صرافی یونی سواپ ارز دیجیتال اتریوم (ETH) و توکنهای مبتنی بر ERC-20 را پشتیبانی میکردند.
- با ارائه نسخه دوم این صرافی (V2) در سال 2020، برخی از محدودیتهای موجود برطرف شد و کاربران میتوانستند به مبادله مستقیم میان تمامی توکنهای ERC-20 بپردازند. به علاوه قابلیتهای جدیدی همچون فلش سواپ (Flash Swap) و مکانیسمهای پیشرفتهتر قیمتگذاری، به شکل چشمگیری بر افزایش حجم معاملات یونی سواپ موثر بود.
- در نسخه V3 (سال 2021) تمرکز اصلی بر ارائه نقدینگی متمرکز (Concentrated Liquidity) و تعیین کارمزدهای پویا (Flexible Fees) قرار گرفت. طبق اعلام کوین مارکت کپ نسخه سوم این صرافی 46.5% حجم معاملات را در بازار رمزارزها به خود اختصاص داده که در 2022 ارزش آن به 1 تریلیون دلار رسید.
- جدیدترین بهروزرسانی یونی سواپ با هدف کاهش حداکثری کارمزدها و افزایش قابلیت شخصیسازی در نسخه چهارم (V4) عرضه شد. یونی سواپ V4 با حفظ مزایای نسخه V3، امکانات پیشرفتهتری برای معاملهگران فراهم میکند. این نسخه علاوه بر شبکه اصلی اتریوم، روی بلاکچینهای متعددی همچون پالیگان (Polygon)، آربیتروم (Arbitrum) و بیس (Base) نیز در دسترس قرار گرفت و گامی مهم در مسیر گسترش اکوسیستم یونی سواپ محسوب میشود.
اعتبار صرافی یونی سواپ
طبق ادعای یونی سواپ، این صرافی در طی سالها فعالیت خود و ارائه نسخههای متعدد سابقه کلاهبرداری و هک در کارنامه کاری خود نداشته است. در بررسیهای انجام شده تنها یک گزارش از سایت The Block در سال 2022 از هک 8 میلیون دلاری یونی سواپ یافت شده است.
سرقت مذکور ناشی از کلیک کاربران بر روی لینکهای مخرب ارسالی از جانب کلاهبرداران بوده و ارتباطی با عملکرد صرافی یونی سواپ نداشته است.
همچنین برخی از کاربران نیز گزارشهایی مبنی بر سرقت و هک داراییشان در پلتفرمهای مختلف ثبت کردهاند؛ اما شواهدی مبنی بر صحت ادعای خود ارائه ندادند. در حال حاضر یونی سواپ کماکان در جایگاه یکی از بزرگترین صرافی غیرمتمرکز جهان قرار دارد و حجم معاملات انجام شده در این صرافی هر روز در حال ثبت رکوردهای جدیدی است.
با توجه به عملکرد این صرافی در گذشته میتوان گفت یونی سواپ در صدر لیست بهترین صرافی های خارجی است.

امتیاز در سایت های نقد و بررسی
طبق اطلاعات موجود در وب سایت تراست پایلوت (Trustpilot)، یونی سواپ از جانب کاربران امتیاز پایین ۱.۱ را دریافت کرده است. برخی از کاربران یونی سواپ اعلام کردهاند که از امنیت داراییهای خود در یونی سواپ مطمئن نیستند.

بررسی دامنه سایت صرافی یونی سوآپ
وب سایت یونی سواپ هم زمان با شروع فعالیت این صرافی در سال ۲۰۱۸ راهاندازی شده است. این صرافی در سال ۲۰۲۲ بهروزرسانی شده و تا سال 2031 اعتبار دارد. در تصویر زیر میتوانید جزئیات مربوط به دامنه صرافی یونی سواپ را مشاهده کنید.

بررسی امنیت صرافی یونی سواپ
یونی سواپ در وب سایت های بررسی صرافیها به سبب ارائه خدمات ارزنده و حفظ امنیت کاربران، نقدهای مثبتی را دریافت کرده است. به علاوه تمامی کدهای مورد استفاده در این صرافی در وب سایت گیت هاب (GitHub) در اختیار عموم قرار گرفته و توسعه دهندگان به جزئیات آن دسترسی دارند.
یونی سواپ برای ارتقای امنیت داراییها، کیف پول غیر حضانتی در اختیار کاربران قرار داده است. در این کیف پول کنترل کامل دارایی بر عهده کاربران بوده و هیچ فرد یا نهادی امکان اعمال تغییر در داراییها را ندارد. با این وجود کماکان مسئولیت حفاظت از داراییها بر عهده کاربران است و بهتر است نکات زیر رعایت شود:
- عدم ارائه کلیدهای خصوصی و یا عبارت بازیابی ولت به افراد دیگر
- بررسی دقیق جزئیات هر تراکنش
- دقت به صحت ادرس صرافی یونی سواپ
- عدم کلیک بر روی لینک های ناشناس
آیا یونی سواپ برای ایرانیان مناسب است؟
صرافی یونی سواپ در سال ۲۰۲۲ با انتشار اطلاعیهای، فهرستی از کشورهای غیرمجاز برای فعالیت در این صرافی را اعلام کرد. در این فهرست، نام ایران در کنار کشورهایی مانند بلاروس، کوبا، کره شمالی، سوریه، سودان و عراق به چشم میخورد.
با این حال طبق توضیحات وب سایت اینوستوپدیا، به سبب ساختار غیرمتمرکز، صرافی یونی سواپ برای ایرانیان نیز قابل استفاده است. هرچند بهتر است کاربران ایرانی در صورت تمایل به استفاده از خدمات این صرافی با استفاده از VPN آی پی خود را تغییر دهند.

امکانات و ویژگیهای صرافی یونی سواپ
در ادامه به مهمترین ویژگیهای صرافی یونی سواپ اشاره کردهایم:
سواپ توکن ها (Swap)
سواپ (Swap) در صرافی یونی سواپ فرآیندی است که به کاربران امکان میدهد پس از اتصال کیف پول خود، توکنهای دیجیتال را به صورت مستقیم و غیرمتمرکز مبادله کنند. به منظور سواپ ارزهای دیجیتال در این صرافی معامله گران میتوانند از کیف پول یونی سواپ و یا دیگر ولتهای استاندارد ERC-20 بهره ببرند.
پس از اتصال کیف پول، لازم است توکنهای مبدا و مقصد را از فهرست ارائه شده انتخاب کنید. پس از تایید تراکنش معامله گران میتوانند جزئیات آن را مانند کارمزد و هزینه را مشاهده کنند.

کیف پول ارز دیجیتال
کیف پول اختصاصی ارائه شده در صرافی یونی سواپ از نوع خود حضانتی بوده و با وعده تامین امنیت دارایی به کاربران ارائه شده است. در این کیف پول، کنترل کامل کلیدهای خصوصی در اختیار صاحب حساب قرار دارد؛ بنابراین حتی خود صرافی نیز به دارایی کاربران دسترسی نخواهد داشت.
از طریق این ولت، کاربران میتوانند به سادگی به سواپ ارزهای دیجیتال بپردازند، داراییهای خود را به سایر کیف پولها منتقل کنند و یا به اپلیکیشنهای متنوع در بیش از ۱۴ شبکه بلاکچینی دسترسی داشته باشند.
همچنین امکان مشاهده سریع تاریخچه تراکنشها پس از هر معامله یا سواپ نیز فراهم شده است. طبق اطلاعات درج شده در وب سایت یونی سواپ، کاربران از اپلیکیشن کیف پول این صرافی رضایت داشتهاند و در نظرسنجی، امتیاز ۴.۷ از ۵ را به این ولت اعطا کردهاند. از دیگر ویژگیهای حائز اهمیت ولت یونی سواپ میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- اخطار به کاربران در صورت مواجه شدن با توکنهای پرخطر
- امکان دسترسی به پشتیبانی
- دسترسی دیگر افراد به کدهای این کیف پول و منبع باز (Open Source ) بودن آن
یونی چین (Unichain)
یونیچین (unichain) لایه دوم شبکه بلاکچین اتریوم است که راه حلی برای دسترسی سریع با کارمزد پایینتر به دیفای (DeFi) به شمار میرود. این لایه با استفاده از OP Stack منبع باز ساخته شده که توسط بسیاری دیگر از شبکههای لایه دوم مانند بیس، زورا و… مورد استفاده قرار گرفته است.
به همین سبب یونی چین سازگاری بسیاری با شبکه اتریوم دارد. در این لایه مقیاسپذیری بالایی ارائه شده و تراکنشها بسیار سریعتر به انجام میرسند. در یونی چین، اتریوم به عنوان توکن بومی شناخته شده و مورد استفاده قرار میگیرد.

لیست ارزهای صرافی یونی سواپ
به منظور دسترسی به بخش ارزهای قابل معامله در صرافی یونی سوآپ کاربران میتوانند به بخش اکسپلور (Explore) در وب سایت رسمی و یا اپلیکیشن اختصاصی این صرافی مراجعه کنند. توکنهای موجود در یونی سواپ بر روی شبکههای بلاکچینی مانند اتریوم، بیس، آربیتروم، پالیگان و … پیادهسازی شدهاند. در جدول زیر به برخی از مهمترین توکنهای قابل معامله در صرافی غیرمتمرکز یونی سواپ اشاره کردهایم.
توکن UNI ارز بومی یونی سواپ
یونی (UNI) توکن بومی و حاکمیتی صرافی یونی سوآپ است که نقش محوری در فرآیند تصمیمگیری و توسعه این پروتکل ایفا میکند. دارندگان این توکن با هولد کردن آن، حق مشارکت در رایگیریهای مربوط به تغییرات و جهتگیریهای آینده پلتفرم را به دست میآورند.
هرچه میزان توکنهای نگهداری شده کاربران بیشتر باشد، قدرت رای و تاثیرگذاری کاربر نیز بر تصمیمات مربوط به صرافی افزایش مییابد. همچنین در این صرافی پاداش مشارکت در استخرهای نقدینگی با استفاده از این توکن به کاربران پرداخت میشود.
این توکن برای نخستین بار در تاریخ ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۰ عرضه شد و توزیع اولیه آن از طریق یک ایردراپ صورت گرفت. بر اساس این طرح، کاربرانی که پیشتر در یونی سواپ فعالیت داشته و اقدام به سواپ توکنها یا تامین نقدینگی کرده بودند، بخشی از توکنهای UNI را به عنوان پاداش دریافت کردند.

راهنمای ثبت نام و کار با صرافی یونی سواپ
نحوه کار با صرافی یونی سواپ (DEX) با صرافیهای متمرکز فعال در این حوزه تفاوتهایی دارد. در این پلتفرمها، کاربران نیازی به ثبت نام در صرافی یونی سواپ و ارائه اطلاعات شخصی ندارند؛ بلکه تنها کافی است یک کیف پول غیر حضانتی ایجاد کرده و آن را به صرافی متصل کنند. پس از اتصال کیف پول، امکان انجام معاملات به صورت مستقیم و بدون واسطه فراهم میشود. در ادامه این بخش آموزش صرافی یونی سواپ و نحوه اتصال کیف پول به صرافی را شرح خواهیم داد.
ایجاد کیف پول یونی سواپ
برای ورود به صرافی یونی سواپ به بخش «Wallet» در وب سایت مراجعه کرده و اپلیکیشن اختصاصی کیف پول یونی سواپ را دانلود کنید.

پس از ورود به اپلیکیشن معامله گران با کلیک بر روی گزینه «Create Wallet» میتوانند کیف پول جدیدی در یونی سواپ برای خود ایجاد کنند. در ادامه لازم است معامله گران برای حفظ امنیت کیف پول بسته به نوع سیستمعامل و گوشی همراه خود رمز عبور، تایید چهره و یا اثر انگشت تعریف کنند.

پس از اتمام این بخش کیف پول شما با آدرس اختصاصی خودتان ایجاد شده و اکنون میتوان آن را به صرافی متصل کرد. به این منظور پس از مراجعه به وب سایت و یا اپلیکیشن رسمی، گزینه «Connect» را برگزینید. در این بخش علاوه بر کیف پول اختصاصی یونی سواپ میتوان لیستی از دیگر ولتهای سازگار با این صرافی را مانند تراست ولت، بایننس ولت، متامسک، کوین بیس ولت و … را نیز مشاهده کرد.

آموزش خرید و فروش در یونی سواپ
پس از اتصال کیف پول معامله گران میتوانند با مراجعه به تب «Trade» به بخش سفارشات خرید و یا فروش صرافی مراجعه کنند. در این بخش خریداران باید ابتدا نوع توکن مورد نظر خود را از لیست ارائه شده تعیین کرده و سپس مبلغ خرید خود را وارد کنند.

به منظور فروش دارایی نیز معامله گران پس از مراجعه به بخش «Sell» میتوانند به صورت درصدی نسبت به فروش دارایی خود اقدام کنند. در صورت تمایل تریدرها با انتخاب گزینه «MAX» میتوانند تمام دارایی ارز دیجیتال خود را به فروش برسانند.

روش های کسب درآمد در یونی سواپ
معامله گران پس از ثبت نام و شروع فعالیت در یونی سواپ با شرکت در استخرهای نقدینگی میتوانند پاداش دریافت کنند. این پاداش عموما بر اساس میزان سرمایه دخیل محاسبه شده و به طور مستقیم به کیف پول معامله گران واریز میشود.
استخرهای نقدینگی (Pools)
استخرهای نقدینگی صرافی یونی سواپ در فرایند انجام معاملات نقش بسزایی ایفا میکنند. در این صرافی معامله گران میتوانند بخشی از سرمایه خود را در استخرهای نقدینگی مشارکت دهند. در این حالت برخلاف صرافیهای متمرکز در صورت نبود طرف دوم معامله، فرایند خرید و فروش با استفاده از نقدینگی استخر به انجام میرسد.
این قابلیت سرعت معاملات را تا حد امکان افزایش میدهد و این استخرها به عنوان پشتیبانی برای نقدینگی به شمار میروند. طبق اطلاعاتی که در وب سایت رسمی درج شده، در حال حاضر صرافی یونی سواپ استخرهای نقدینگی زیر را به کاربران ارائه داده است.

کارمزد معاملات صرافی یونی سواپ
طبق اطلاعات موجود، کارمزد صرافی یونی سواپ برای سواپ توکن های موجود، 0.3% تعیین شده است. کارمزد معاملات به محض کسر از دارایی تریدرها به استخرهای نقدینگی منتقل شده و نقدینگی توکن مورد نظر را بالا میبرد. البته در نظر داشته باشید این کارمزد در نسخه V2 صرافی یونی سواپ اعمال میشود. در نسخه V3 کارمزد پلهای بوده و شامل 0.01%، 0.05%، 0.3% و 1% است. در نسخه چهارم یونی سواپ کارمزدها کاملا منعطف هستند و بین 0 تا 100% متغیرند.
اپلیکیشن صرافی یونی سواپ
کاربران صرافی یونی سواپ برای دسترسی سریع و راحت به خدمات میتوانند از اپلیکیشن اختصاصی این صرافی بهره ببرند. این اپلیکیشن در واقع همان برنامه کیف پول یونی سواپ است که به کاربران قابلیت سواپ توکنها، انتقال ارزهای دیجیتال و … را ارائه میدهد. به منظور دانلود صرافی یونی سواپ برای اندروید و آی او اس میتوانید از لینکهای زیر استفاده کنید:
مزایا و معایب یونی سواپ
در ادامه این بخش به برخی از نکات مثبت و منفی صرافی یونی سواپ اشاره کردهایم:
مزایا صرافی Uniswap
- خرید و فروش ارزهای دیجیتال به صورت غیرمتمرکز
- امنیت بالاتر تراکنشها به سبب استفاده از قراردادهای هوشمند (Smart Contract)
- امکان دریافت پاداش (UNI) در صورت مشارکت در استخرهای نقدینگی
- قابلیت دسترسی همگانی به یونی سواپ به سبب ویژگی غیرمتمرکز بودن
معایب صرافی Uniswap
- این صرافی سازگاری بیشتری با توکن های فعال بر بستر بلاکچین اتریوم دارد
- نیاز به استفاده از ولتهای Self-hosted برای استفاده از خدمات صرافی
یونی سواپ در مقایسه با سایر صرافیهای غیرمتمرکز
علاوه بر یونی سواپ، صرافی پنکیک سواپ (Pancake Swap) یکی دیگر از صرافیهای غیرمتمرکز به شمار میرود که جایگاه خوبی در میان کاربران دارد. به منظور درک بهتر عملکرد یونی سواپ در ادامه برخی از مهمترین ویژگیهای این صرافی را با برترین صرافیهای غیرمتمرکز این حوزه مقایسه خواهیم کرد.
بررسی پشتیبانی در صرافی غیرمتمرکز یونی سواپ
در قسمت چت آنلاین یونی سواپ ربات پشتیبانی پاسخگوی سوالات کاربران است. ربات این صرافی توسط مجموعه Forethought ارائه شده و در درک سوالات عملکرد خوبی از خود نشان میدهد. در صورت تمایل به بهرهگیری از پشتیبانی انسانی معامله گران میتوانند درخواست خود را در همین بخش ثبت کنند. به این منظور کاربران باید نام، آدرس ایمیل و آدرس کیف پول ارز دیجیتال خود را ارائه دهند و سپس مشکل خود را در باکس مربوطه شرح دهند.
پشتیبانی این صرافی در کمتر از دو ساعت از طریق ایمیل پاسخ مورد نظر را ارائه داده و در صورت کمبود اطلاعات درخواست ارائه اطلاعات بیشتر را به کاربران ارسال خواهد کرد. طبق توضیحات ارائه شده پشتیبانی انسانی این صرافی از یکشنبه تا جمعه هر هفته از 9 صبح تا 8 شب (ET) پاسخگوی سوالات کاربران است. در نظر داشته باشید پاسخ بسیاری از سوالات کاربران در بخش «Help Center» ارائه شده است.