اخبار

شیگرو ایشیبا (Shigeru Ishiba)، نخست‌وزیر ژاپن، روز یکشنبه اعلام کرد که پس از کمتر از یک سال فعالیت از سمت خود کناره‌گیری می‌کند. این تصمیم پس از دو شکست انتخاباتی سنگین و تنها یک روز مانده به رأی‌گیری داخلی حزب لیبرال دموکرات (LDP) گرفته شد؛ رأی‌گیری‌ای که می‌توانست او را مجبور به ترک مقام نخست‌وزیری کند.

حزب لیبرال دموکرات که طی هفت دهه گذشته تقریباً همواره قدرت را در اختیار داشته است، در دوران رهبری ایشیبا برای نخستین‌بار پس از ۱۵ سال نتوانست اکثریت کرسی‌های مجلس نمایندگان را حفظ کند. در انتخابات زودهنگام پاییز گذشته، این حزب و شریک ائتلافی‌اش آراء کافی به دست نیاوردند و تعداد کرسی‌هایشان به کمتر از نصف کل مجلس رسید؛ وضعیتی که عملاً توانایی حزب برای کنترل کامل دولت و تصویب قوانین را از بین برد. گزارش کامل بی‌ثباتی سیاسی در ژاپن پس از انتخابات را می‌توانید از این‌جا بخوانید.

در ادامه، در انتخابات مجلس سنا در ژوئیه گذشته نیز حزب شکست خورد و اکثریت را از دست داد. این تحولات، چهارمین اقتصاد بزرگ جهان و متحد کلیدی آمریکا را وارد دوره‌ای از بی‌ثباتی سیاسی کرده است؛ آن هم در شرایطی که تنش‌ها با چین و ناامنی‌های منطقه‌ای رو به افزایش است.. ایشیبا در توضیح علت استعفا گفت:

«اکنون که مذاکرات مربوط به تعرفه‌های آمریکا به نتیجه رسیده، باور دارم این زمان مناسب برای کناره‌گیری است.»

او به توافقی اشاره داشت که هفته گذشته برای کاهش تعرفه‌های اعمال‌شده از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بر خودروها و دیگر صادرات ژاپنی امضا شد.

وی که تا پیش از این بارها درخواست‌ها برای کناره‌گیری را رد کرده بود، تأکید کرد که وظیفه داشت این بحران ملی را پیش از استعفا به سرانجام برساند. ایشیبا ۶۸ ساله اعلام کرد تا زمان انتخاب جانشین جدید، به انجام وظایف خود در قبال مردم ادامه خواهد داد. اکنون زمان آن رسیده که حزب لیبرال دموکرات رهبر تازه‌ای را برگزیده و سپس پارلمان نخست‌وزیر جدید را انتخاب کند.

گلدمن ساکس (Goldman Sachs) هشدار داده است که بازار جهانی نفت از سال آینده یعنی ۲۰۲۶ وارد یک مازاد عرضه بزرگ، یعنی چیزی در حدود ۱.۹ میلیون بشکه در روز خواهد شد. علت اصلی این اتفاق، افزایش تولید اوپک+ و همچنین رشد استخراج در کشورهای آمریکای شمالی و جنوبی عنوان شده است. برای کسب اطلاعات دقیق‌تر می‌توانید خبر کامل تصمیم جنجالی اوپک‌پلاس؛ افزایش ۱۳۷ هزار بشکه‌ای تولید نفت را مطالعه کنید.

بر اساس این پیش‌بینی، قیمت نفت خام برنت ممکن است در سال آینده به حدود ۵۳ تا ۵۶ دلار برسد؛ این در حالی است که هم‌اکنون در سطح بالای ۶۶ دلار معامله می‌شود.

تحلیل‌گران گلدمن می‌گویند اوپک+ پس از سال‌ها محدود کردن عرضه، حالا در حال افزایش تولید است. هرچند احتمال دارد این گروه از ابتدای ۲۰۲۶ سرعت بالا بردن سهمیه‌ها را متوقف کند تا از رشد بیش از حد ذخایر جهانی جلوگیری شود.

با اینکه موجودی نفت خام در کشورهای عضو OECD هنوز پایین‌تر از میانگین پنج‌ساله است، بیشتر کارشناسان و معامله‌گران بازار دیدگاهی منفی نسبت به آینده قیمت‌ها دارند. به اعتقاد گلدمن ساکس، حتی اگر خطر افزایش قیمت هم وجود داشته باشد، فشار کاهش قیمت‌ها بیشتر به چشم می‌آید.

در زمان انتشار این خبر، قیمت نفت برنت حدود ۶۶.۳۱ دلار بود. این افزایش موقت، بیشتر به خاطر احتمال تحریم‌های جدید علیه روسیه اتفاق افتاد و نتوانست نگرانی‌ها درباره عرضه بیشتر نفت از سوی اوپک+ را کم‌رنگ کند.

بانک خلق چین (People’s Bank of China) در ماه اوت برای دهمین ماه متوالی ذخایر طلای خود را افزایش داد و هم‌زمان با کاهش اتکا به دلار آمریکا، ذخایر ارزی خود را متنوع‌تر کرد. بر اساس گزارشات منتشرشده، ذخایر طلای این بانک ۷۴.۰۲ میلیون اونس تراوی ثبت شد که نسبت به ماه قبل ۰.۰۶ میلیون اونس تراوی افزایش یافته است. از نوامبر گذشته، چین تاکنون مجموعاً ۱.۲۲ میلیون اونس تراوی طلا خریداری کرده است.

قیمت طلا در روزهای اخیر با عبور از الگوی پایدار ماه‌های گذشته، به سطوح بی‌سابقه‌ای رسیده است. افزایش این فلز گرانبها تحت تاثیر گمانه‌زنی‌ها درباره کاهش نرخ بهره در آمریکا و انتقادهای دولت ترامپ از فدرال رزرو رخ داده است. ارزش طلا در سال جاری بیش از ۳۰٪ رشد کرده و بالای ۳۵۰۰ دلار به ازای هر اونس قرار گرفته است. طبق پیش‌بینی گلدمن ساکس (Goldman Sachs)، هرگونه تضعیف استقلال فدرال رزرو می‌تواند قیمت طلا را به حدود ۵۰۰۰ دلار به ازای هر اونس برساند.

بر اساس گزارش تازه شورای جهانی طلا (WGC)، با افزایش قیمت طلا، بانک‌های مرکزی خرید طلا را با سرعت کمتری انجام می‌دهند، اما ریسک‌های ژئوپلیتیکی همچنان انگیزه و تمایل آن‌ها برای خرید طلا را حفظ می‌کند.

مرکز مبادله ایران امروز، ۱۷ شهریور ۱۴۰۴، پیش‌فروش سکه طلا را آغاز می‌کند. در این پیش‌فروش، سکه‌های ضرب ۱۳۸۶ با موعد تحویل ۳۰ آذرماه ۱۴۰۴ عرضه خواهند شد. هر فرد بالای ۱۸ سال می‌تواند از یک تا ۱۵ قطعه سکه خریداری کند؛ محدودیت خرید شامل سه سکه تمام، پنج نیم سکه و هفت ربع سکه بهار آزادی است.

ویژگی جدید این دوره، امکان بازخرید و پیش‌فروش مجدد سکه توسط بانک مرکزی است. پیش از این، خریداران تنها در یک جلسه مشخص می‌توانستند اقدام به خرید کنند، اما اکنون با سامانه جدید، امکان پیش‌خرید تا ۱۰ روز کاری قبل از موعد تحویل وجود دارد و قیمت‌ها بر اساس شرایط روز تعیین می‌شوند.

ثبت سفارش از ساعت ۱۲ آغاز می‌شود و قیمت سکه تمام ۸۳۲ میلیون ریال، نیم سکه ۴۴۱ میلیون ریال و ربع سکه ۲۵۷ میلیون ریال اعلام شده است. علاقه‌مندان برای شرکت باید از طریق سامانه بازار سکه به آدرس market.ice.ir ثبت‌نام و سفارش خود را ثبت کنند.

در معاملات روز دوشنبه، قیمت طلا همچنان در مسیر صعود باقی ماند و دوباره به مرز تاریخی ۳۶۰۰ دلار در هر اونس نزدیک شد. هر اونس طلا اسپات با ۰.۲ درصد افزایش به ۳۵۹۳.۷۹ دلار رسید، در حالی که در گزارش قبلی اعلام شده بود این فلز گران‌بها تا ۳۵۹۹.۸۹ دلار صعود کرده است. از سوی دیگر، قراردادهای آتی دسامبر با ۰.۵ درصد کاهش در سطح ۳۶۳۴ دلار معامله شدند.

(آپدیت سه‌شنبه 18 شهریور: قیمت هر اونس طلا با ۰.۳ درصد افزایش به ۳۶۵۸ دلار رسید و رکورد روز دوشنبه را شکست.)

ضعف بازار کار آمریکا محرک طلا

تحلیل‌گران دلیل اصلی افزایش قیمت طلا را انتشار داده‌های ضعیف بازار کار آمریکا می‌دانند که احتمال کاهش نرخ بهره فدرال رزرو را تقویت کرده است. نرخ بیکاری آمریکا در ماه اوت به ۴.۳ درصد، بالاترین سطح طی چهار سال اخیر افزایش یافت. این شرایط زمینه را برای کاهش نرخ بهره در نشست پیش‌رو فراهم کرده است. معامله‌گران کاهش ۲۵ واحدی را قطعی می‌دانند، اما احتمال ۸ درصدی برای کاهش ۵۰ واحدی نیز مطرح است.

انتظار سرمایه‌گذاران برای گزارش تورم

سرمایه‌گذاران اکنون منتظر گزارش تورم آمریکا هستند که روز پنج‌شنبه منتشر خواهد شد و می‌تواند مسیر سیاست پولی فدرال رزرو را روشن‌تر کند. از ابتدای سال جاری تاکنون، قیمت طلا حدود ۳۷ درصد رشد کرده است و شما می‌توانید تحلیل طلا را اینجا بخوانید. این رشد عمدتاً ناشی از ضعف دلار، خرید بانک‌های مرکزی، سیاست‌های انبساطی و نگرانی‌های ژئوپولیتیکی بوده است.

کمیسیونر انرژی اتحادیه اروپا، اعلام کرد که این اتحادیه از گفته دونالد ترامپ برای توقف خرید نفت روسیه استقبال می‌کند. این اقدام می‌تواند فشار بر بازار انرژی اروپا را افزایش داده و قیمت نفت و گاز را دچار نوسان کند.

اتحادیه اروپا قصد دارد تا ۱ ژانویه ۲۰۲۸ تمام واردات نفت و گاز روسیه را متوقف کند و وابستگی طولانی‌مدت به انرژی روسیه را کاهش دهد. با این حال، مجارستان و اسلواکی همچنان نفت روسیه دریافت می‌کنند و با توقف آن مخالفت دارند؛ مذاکرات برای حل این مسئله ادامه دارد.

یورگنسن دارد که واشینگتن اتحادیه اروپا را تحت فشار نگذاشته تا جدول زمانی را جلو بیندازد و حمایت آمریکا می‌تواند اطمینان بازار را افزایش دهد. با این وجود، آمریکا پیش‌تر با تهدید تعرفه‌ای علیه روسیه و متحدانش، کشورهایی که نفت روسیه خریداری می‌کنند را تحت فشار گذاشته بود. پیش‌بینی می‌شود وابستگی اروپا به گاز روسیه امسال به حدود ۱۳٪ کاهش یابد، در حالی که قبل از تهاجم ۲۰۲۲ روسیه حدود ۴۵٪ بود.

عربستان سعودی، بزرگ‌ترین عضو اوپک (OPEC)، خواستار تسریع افزایش تولید نفت در اتحاد اوپک‌پلاس شده است. این اقدام با هدف کاهش کسری بودجه کشور و جبران اثر قیمت پایین نفت انجام می‌شود.

بر اساس گزارش رویترز (Reuters)، تولید نفت اوپک در آگوست به ۲۷.۸۴ میلیون بشکه در روز رسید که نسبت به ماه جولای افزایش داشته است. این رشد عمدتاً ناشی از افزایش تولید امارات متحده عربی و عربستان سعودی بوده است که سهم قابل توجهی در این افزایش داشته است. اتحاد اوپک‌پلاس، که شامل روسیه و سایر کشورهای غیرعضو اوپک می‌شود، به‌طور تدریجی تولید نفت را افزایش می‌دهد تا کسری تولید گذشته جبران شده و نیاز بازار جهانی پوشش دهد.

با این حال، افزایش واقعی تولید اعضای اوپک ۳۱۰ هزار بشکه در روز بود که کمی کمتر از ۴۱۶ هزار بشکه توافق شده در آگوست است. این تفاوت نشان‌دهنده پیچیدگی‌های تخمین و اجرای سهمیه تولید، به ویژه در کشورهایی مانند عراق و امارات است.

افزایش تولید در حالی مطرح می‌شود که وزرای اوپک‌پلاس در روز یکشنبه دیدار خواهند کرد و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال صدور مجوز افزایش بیشتر از حد برنامه‌ریزی شده قبلی قوت گرفته است. فشار عربستان برای افزایش سریع‌تر تولید ناشی از نیاز به تعادل بودجه است، زیرا درآمد کشور به شدت به نفت وابسته است؛  تحلیل کامل بازار نفت را اینجا بخوانید.

آمار تازه فروش خرده‌فروشی بریتانیا نشان می‌دهد که میزان خرید مردم در ژوئیه نسبت به ماه گذشته کاهش جزئی داشته است. شاخص فروش خرده‌فروشی بدون احتساب سوخت از ۰.۶ درصد در ماه قبل به ۰.۵ درصد کاهش یافت که نشانه‌ای از کاهش اندک فعالیت‌های خرده‌فروشی است.

با این حال، این عدد بهتر از پیش‌بینی اقتصاددانان بود که انتظار رشد ۰.۴٪ را داشتند. این خبر می‌تواند در کوتاه‌مدت باعث خوش‌بینی و تقویت سهام شرکت‌های خرده‌فروشی شود.

کاهش جزئی نسبت به ماه قبل ممکن است موجب احتیاط سرمایه‌گذاران در بخش‌هایی شود که به مصرف خانوار وابسته هستند. انتظار می‌رود تأثیر این داده‌ها بر بازار بیشتر کوتاه‌مدت باشد، زیرا سرمایه‌گذاران همچنان روند تقاضای مصرف‌کنندگان را مورد ارزیابی قرار می‌دهند.

بانک آو امریکا (Bank of America) پیش‌بینی کرده است که فدرال رزرو امسال دو بار نرخ بهره را کاهش خواهد داد. این تغییر در برآوردها پس از انتشار گزارش ضعیف اشتغال ماه اوت صورت گرفته است. بر اساس این تحلیل، یک مرحله کاهش نرخ در ماه جاری و دیگری در سپتامبر انجام خواهد شد که مجموعاً حدود ۷۵ واحد پایه کاهش را شامل می‌شود.

در گزارش روز جمعه، این بانک تأکید کرده است که داده‌های ضعیف بازار کار و مواضع اخیر جروم پاول (Jerome Powell) رئیس فدرال رزرو در نشست جکسون هول، دلیل این تغییر رویکرد است.

بر اساس آمار، نرخ بیکاری آمریکا در اوت ۲۰۲۵ به ۴.۳ درصد رسید که بالاترین سطح از اکتبر ۲۰۲۱ محسوب می‌شود. همچنین تنها ۲۲ هزار شغل جدید ایجاد شد؛ در حالی‌که اقتصاددانان انتظار داشتند ۷۵ هزار فرصت شغلی شکل بگیرد.

این شرایط باعث شده بسیاری از کارشناسان احتمال کاهش نرخ بهره در نشست ماه جاری را جدی بدانند. با این حال، بانک آو امریکا نخستین نهادی است که دو مرحله کاهش را مطرح کرده است. بردلی ساندرز (Bradley Saunders)، اقتصاددان مؤسسه کپیتال اکونومیکس، نیز ضعف بازار کار را نشانه‌ای روشن از ضرورت کاهش نرخ بهره دانست.

انتظار می‌رود فدرال رزرو در نشست سپتامبر ۲۵ واحد پایه نرخ بهره را کاهش دهد. همزمان، گمانه‌زنی‌ها درباره یک کاهش بیشتر در دسامبر ۲۰۲۵ نیز مطرح است. دولت دونالد ترامپ از مدت‌ها پیش خواستار کاهش نرخ‌ها بوده، اما فدرال رزرو همچنان تصمیم‌گیری را وابسته به داده‌های اقتصادی می‌داند. بیشتر بخوانید: اختلاف ترامپ و فدرال رزرو بر سر کاهش نرخ بهره تشدید شد!

این در حالی است که دولت ترامپ بار دیگر انتقادها از جروم پاول (Jerome Powell)، رئیس فدرال رزرو، را شدت بخشیده است. ترامپ در پستی در پلتفرم تروث سوشال نوشت:

«جروم خیلی دیر پاول باید مدت‌ها پیش نرخ‌ها را پایین می‌آورد.»

در این میان یک یادداشت تحلیلی منتشرشده در مارکت‌واچ هشدار می‌دهد که ترامپ درک دقیقی از نرخ‌های بهره و بازار اوراق ندارد؛ با این حال ممکن است به‌زودی کنترل بیشتری بر فدرال رزرو پیدا کند.

به گزارش برت آرندز (Brett Arends)، در حالی که جروم پاول در سال جاری با حفظ سیاست‌های سختگیرانه، موفق شده نرخ‌های بهره بلندمدت را کاهش دهد، ترامپ بارها او را به‌دلیل اقدام دیرهنگام مورد انتقاد قرار داده است. این در حالی است که بازار اوراق قرضه، نه دولت و نه فدرال رزرو، تعیین‌کننده نرخ‌های بلندمدت است.

بر اساس داده‌ها، بازده اوراق ۱۰ ساله خزانه‌داری آمریکا در هفته گذشته به حدود ۴.۰۸ درصد کاهش یافت که پایین‌ترین سطح از زمان آغاز دوره ریاست‌جمهوری ترامپ به‌شمار می‌رود. کارشناسان می‌گویند کاهش نرخ‌های بلندمدت به نفع شرکت‌های وام‌گیرنده و بازار مسکن است.

اما نگرانی اصلی تحلیلگران این است که ترامپ با تغییر ترکیب هیئت‌مدیره فدرال رزرو و انتصاب افراد نزدیک به خود، استقلال این نهاد را تحت فشار قرار دهد. به گفته نویسنده، بازار اوراق خزانه اکنون با ریسک‌های جدی مواجه است و بازنشستگان باید پرتفوی اوراق خود را متنوع‌تر کرده و به اوراق بین‌المللی نیز توجه کنند.

از این رو توصیه می‌شود که سرمایه‌گذاران علاوه بر اوراق داخلی، بخشی از دارایی‌های خود را در اوراق کشورهای توسعه‌یافته و نوظهور، ارزها و حتی دارایی‌هایی مانند طلا و بیت‌کوین نگهداری کنند تا ریسک‌های ناشی از سیاست‌های اقتصادی داخلی و خارجی کاهش یابد.