اسپیس ایکس چیست؟ آیا ترید سهام SpaceX در ایران ممکن است؟

خلاصه یک دقیقه‌ای مقاله
اسپیس ایکس یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری فضایی جهان است که توسط ایلان ماسک تأسیس شد و با پروژه‌هایی مثل فالکون، دراگون، استارلینک و استارشیپ رشد زیادی را تجربه کرد. سهام این شرکت با نماد SPCX وارد بازار شده و به دلیل تقاضای بالا، جایگاه قدرتمند در صنعت فضا، درآمد بالقوه استارلینک و برند جهانی خود مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفته است.
با این حال، سرمایه‌گذاری در اسپیس ایکس بدون ریسک نیست؛ چون ارزش‌گذاری بالا، نوسانات شدید، محدودیت دسترسی برای ایرانیان و تفاوت میان سهام واقعی، CFD و توکن‌های توکنیزه‌شده می‌تواند تصمیم‌گیری را پیچیده کند. همچنین SpaceX ارز دیجیتال رسمی ندارد و توکن‌های منتسب به آن باید با دقت بررسی شوند.

اسپیس ایکس چیست؟

اسپیس ایکس مخفف عبارت Space Exploration Technologies Corp است که یکی از شرکت‌های بزرگ ایلان ماسک به حساب می‌آید. این شرکت در صنعت هوا و فضا، اینترنت ماهواره‌ای و فناوری‌های مرتبط با فضا فعالیت می‌کند. هدف از راه اندازی شرکت کاهش هزینه پرتاب‌های فضایی، توسعه موشک‌های قابل استفاده مجدد و فراهم کردن زیر ساخت لازم برای سفرهای فضایی – تجاری بود.

امروزه نام اسپیس ایکس را بیشتر با موشک‌های فالکون، فضاپیماهای دراگون، پروژه استارشیپ و شبکه اینترنت ماهواره‌ای استارلینک می‌شناسید.

این شرکت نه تنها در حوزه هوا و فضا ساختار را عوض کرده است؛ بلکه مدل اقتصادی این صنعت را نیز به صورت کامل تغییر داده است. قبل از تاسیس و رشد اسپیس ایکس، پرتاپ ماهواره و ماموریت‌های فضایی به صورت عمده تحت اختیار دولت‌ها و سازمان‌های بزرگ بود.

اسپیس ایکس توانست با کاهش هزینه‌های پرتاپ، بازیگران خصوصی بیشتری را وارد این صنعت کند. از این جهت هم شرکت اسپیس ایکس هم اهمیت بالایی در صنعت هوا و فضا پیدا کرد و هم جایگاه ویژه‌ای میان سرمایه گذاران برای خود ساخت.

تاریخچه اسپیس ایکس

ایلان ماسک اسپیس ایکس را در مارس ۲۰۰۲ با هدف کاهش هزینه‌های فضایی و سکونت در دیگر سیارات تاسیس کرد. موشک فالکون ۱ به عنوان اولین پروژه پس از شکست‌های اولیه، در سال ۲۰۰۸ به مدار زمین رسید. همکاری با ناسا نیز از ۲۰۰۶ آغاز شد و با اثبات توانمندی‌های شرکت، ارزش قراردادها در سال ۲۰۰۸ به ۱.۶ میلیارد دلار برای ۱۲ ماموریت تامین بار افزایش یافت.

پس از موفقیت پروژه فالکون ۱، توسعه فالکون ۹ برای حمل ماهواره، محموله و انسان به مدار زمین آغاز شد. نخستین پرتاپ موشک فالکون ۹ در ژوئن ۲۰۱۰ انجام شد و با موفقیت در مدار کره زمین قرار گرفت. در دسامبر سال ۲۰۱۰، فضا پیمای دراگون هم به مدار زمین رفت و به سلامت به زمین بازگشت.

در سال ۲۰۱۲، فضاپیمای دراگون با اتصال به ایستگاه بین‌المللی و بازگشت موفق، تاریخ‌ساز شد. اسپیس‌ایکس در سال ۲۰۱۵ با فرود موفق موشک فالکون ۹ و قابلیت استفاده مجدد از آن، هزینه‌های پرتاب را کاهش و صنعت فضا را متحول کرد.

از سال ۲۰۲۰، همکاری ناسا و اسپیس‌ایکس در ماموریت‌های سرنشین‌دار آغاز شد و بنکن و هرلی اولین فضانوردانی بودند که از خاک آمریکا با این تجهیزات راهی فضا شدند. همچنین، از سال ۲۰۱۹ پروژه استارلینک برای ارائه اینترنت جهانی کلید خورد.

آخرین رویا پردازی ایلان ماسک هم مربوط به پروژه استارشیپ است. استارشیپ یک سامانه پرتاب قابل استفاده مجدد است که برای ماموریت‌های بسیار سنگین و حمل محموله‌های بزرگ طراحی شده است. چشم انداز ماموریت‌های استارشیب سفر به ماه و مریخ و ادامه حیات در این دو کره است. این پروژه با چالش‌ها و شکست‌های مختلفی همراه بوده است؛ اما نشان داده است که هیچ چیز برای ایلان ماسک در فضا غیر ممکن نیست و شاید به زودی شاهد راه اندازی حیات بر روی کره دیگری باشیم.

شرکت اسپیس ایکس برای کیست؟

برخلاف باور عمومی، مالکیت اسپیس ایکس میان مدیران، کارکنان و سرمایه‌گذاران تقسیم شده، هرچند ایلان ماسک به عنوان مدیرعامل، مدیر ارشد فناوری و رئیس هیئت‌مدیره، تصمیم‌گیرنده اصلی است و گوئین شاتول (رئیس و مدیر عملیات) و تام مولر از همراهان اولیه او هستند.
تیم اجرایی شامل برت جانسون (مدیر مالی) و اعضای تاثیرگذار هیئت‌مدیره مانند ایرا ارنپرایس و لوک نوسک، نقش کلیدی در توسعه شرکت داشته‌اند.

ارزش بازار اسپیس ایکس

سهام شرکت اسپیس ایکس در معاملات روز جمعه بازار نزدک به صورت عرضه اولیه وارد بازار شد. این شرکت ۵۵۵ میلیون و ۵۶۰ هزار سهم را با قیمت ۱۳۵ دلار برای فروش در بازار قرار داد. در معاملات روز جمعه، قیمت سهام تا ۱۷۶.۵۲ دلار بالا رفت و در پایان روز نهایتا روی قیمت ۱۶۰.۹۵ بسته شد.

این شرکت موفق به جذب سرمایه ۷۵ میلیارد دلاری شد و ارزش گذاری شرکت هم بیش از ۲ تریلیون دلار برآورد شده است.

در عرضه اولیه اسپیس ایکس، مجموع تقاضای سرمایه گذاران خرد به بیش از ۲۵۰ میلیارد دلار رسیده بود؛ اما تنها قرار بود که ۲۰ درصد از سهام شرکت به آن‌ها تخصیص پیدا کند (البته در برخی منابع تا ۳۰ درصد هم ذکر شده).

۵ درصد از سهام شرکت هم با قیمت عرضه اولیه به کارکنان شرکت و افراد منتخب اختصاص داده شده بود. همچنین، ۲۳ نهاد مالی بزرگ مانند گلدمن ساکس، مورگان استنلی و جی پی مورگان هم در این عرضه اولیه بزرگ حضور داشتند.

جدول مشخصات سهام اسپیس ایکس

دلایل رشد قیمت اسپیس ایکس

رشد قیمت سهام اسپیس‌ایکس در روز نخست عرضه بیشتر از آن‌که نتیجه سودآوری فعلی شرکت باشد، نتیجه فشار تقاضا، کمیابی سهم و انتظارات بسیار بالای بازار از آینده اسپیس ایکس بود.

با وجود قیمت گذاری بسیار بالای ۱۳۵ دلاری هر سهم، اما قیمت سهام روی ۱۵۰ دلار باز شد تا نشان دهد که سرمایه گذاران حتی با قیمت‌های بسیار بالاتری هم حاضر به خرید سهام این شرکت هستند.

اگر بخواهیم منطقی به اسپیس ایکس نگاه کنیم؛ دلایل زیر را می‌توان برای امید بسیار زیاد سرمایه گذاران نسبت به آینده شرکت مطرح کرد:

• رهبری در بازار پرتاپ‌های فضایی: اسپیس ایکس یکی از معدود بازیگران بزرگ و تاثیر گذار خصوصی در صنعت هوا و فضا است که هزینه‌ها را بسیار پایین آورده و نقش اساسی در این صنعت دارد.
• درآمد مستمر از استارلینک: برخلاف موشک‌ها و فضاپیماها که درآمدهای پروژه‌ای و قراردادی دارند؛ استارلینک مدل درآمدی اشتراک ماهیانه دارد که درآمد مستمر اسپیس ایکس را تضمین می کند.
• یکپارچگی کامل و کنترل زنجیره تولید تا بهره برداری: اسپیس ایکس تمامی مراحل طراحی، تولید پرتاب و بهره برداری را خود انجام می‌دهد و کمترین وابستگی را به تامین کننده خارجی دارد و از این رو می‌تواند کنترل کاملی روی زنجیره داشته باشد.
• قراردادهای دولتی و مشتری‌های سازمانی: اسپیس ایکس سال‌ها است با ناسا، وزارت دفاع آمریکا و سایر نهادهای دولتی و تجاری همکاری‌های بزرگ دارد.
• رشد درآمد و مقیاس پذیری کسب و کار: در سال‌های اخیر منابع درآمدی اسپیس ایکس گسترش داشتند و از خدمات پرتاپ و توسعه فضایی تا اینترنت ماهواره‌ای، خدمات رسانی و زیر ساخت‌های فناوری توسعه پیدا کرده‌اند.
• برند، مدیریت و سرمایه انسانی:‌ اسپیس ایکس نماد نوآوری، سرعت توسعه و جسارت فنی در صنعت هوا و فضا شده است. ایلان ماسک هم به عنوان چهره اصلی شرکت اثر بسیار زیادی روی رشد آن داشته است.

آیا سهام SpaceX در بازار سهام معامله می‌شود؟

سهام اسپیس ایکس هم اکنون با نماد SPCX در بورس نزدک و بازار سهام آمریکا در دسترس سرمایه گذاران عمومی است. پیش از این، سرمایه گذاری مستقیم در اسپیس ایکس تنها برای سرمایه گذاران خصوصی، صندوق‌های سرمایه گذاری، کارکنان شرکت و بازارهای ثانویه خصوصی ممکن بود.

کاربران باید بین خرید مستقیم سهام واقعی اسپیس ایکس و معامله ابزارهای مشتقه مثل CFD یا توکن‌های منتسب به اسپیس ایکس تفاوت قائل شوند. اگر افراد از طریق کارگزاری‌های معتبر آمریکایی به بازار بورس نزدک دسترسی داشته باشد؛ امکان خرید سهام اسپیس ایکس را به صورت واقعی خریداری کند.

در غیر این صورت، بروکرهای فارکس با ارائه نمادهای CFD تنها اجازه معامله و نوسان گیری را به تریدرها می‌دهند. در حال حاضر، تنها بروکرهای زیر امکان معامله CFD اسپیس ایکس را فراهم کرده‌اند:

• لایت فایننس
• آلپاری
• ونتیج
• مونتا مارکتس
• ThinkMarkets
• Plus500
• Trading 212
• Capital.com
• TMGM
• EBC
• PU Prime

تمام این بروکرها به صورت مستقیم و غیر مستقیم با تریدرهای ایرانی همکاری ندارند؛ بنابراین بهتر است تا فهرستی از بهترین بروکر برای خرید سهام را مطاله کنید و بدانید که کدام بروکر برای این کار مناسب‌تر است.

قیمت سهام اسپیس ایکس

قیمت سهام اسپیس ایکس برای عرضه اولیه ۱۳۵ دلار قیمت گذاری شده بود؛ اما تقاضا به قدری بالا بود که سهم با قیمت ۱۵۰ دلار باز شد و تا ۱۷۶ دلار هم افزایش قیمت پیدا کرد.

در پایان روز عرضه اولیه هم، سهام اسپیس ایکس روی قیمت ۱۶۰ دلار بسته شد تا ۱۹ درصد بالاتر از ارزش گذاری بسته شود و منتظر اولین روز معاملاتی خود در هفته جدید باشد.

اسپیس ایکس امروز (۱۵ ژوئن ۲۰۲۶) قرار است تا اولین روز معاملاتی خود را از ساعت ۱۶ به وقت ایران در بازار بورس آمریکا تجربه کند و چشم تمامی تریدرها به بازگشایی بورس نزدک و نوسانات قیمت سهام این شرکت است. اسپیس ایکس پس از سهام تسلا دومین شرکت تریلیون دلاری ایلان ماسک در بازار بورس آمریکا خواهد بود.

راهنمای خرید سهام اسپیس ایکس برای ایرانیان

کاربران ایرانی به صورت مستقیم به بازار سهام آمریکا و بورس نزدک دسترسی ندارند و تنها بروکر لایت فایننس اعلام کرده است که نماد SPCX را در فهرست سهام خود لیست خواهد کرد تا تریدرها بتوانند به صورت CFD روی نوسانات قیمت این شرکت به سود برسند.

صرافی‌های ارز دیجیتال ایرانی مانند نوبیتکس، بیت پین، تبدیل و ارز پلاس موفق شدند تا سهام توکنایز شده این شرکت را برای خرید و فروش در بازارهای تومانی و تتری برای کاربران ایرانی ارائه دهند.

برای خرید سهام اسپیس ایکس نیاز است تا در یکی از این صرافی‌ها ثبت نام و احراز هویت کرده و پس از شارژ حساب، نماد SPCX یا اسپیس ایکس را جست و جو کرده و به میزان دلخواه خرید خود را انجام دهید.

خرید سهام اسپیس ایکس از صرافی‌های خارجی

بهترین صرافی های خارجی برای ایرانیان هم تلاش کرده‌اند تا در بازار اسپات و فیوچرز نماد معاملاتی SPCX را لیست کرده و به تریدرهای ایرانی کمک کنند تا روی سهام شرکت اسپیس ایکس سرمایه گذاری کرده یا از آن نوسان بگیرند. در ادامه فهرستی از صرافی‌های خارجی دارای نماد SPCX را لیست کرده‌ایم:

• صرافی ال بانک
• صرافی ایکس تی
• صرافی ویکس
• صرافی کی سی ایکس
• صرافی اوربیت
• صرافی توبیت
• صرافی بیت یونیکس

محدودیت‌ها و ریسک‌های خرید سهام SpaceX

قیمت گذاری بالای اسپیس ایکس برای عرضه اولیه و هیجانات بسیار بالای بازار در روز اول باعث شده تا بسیاری از سرمایه گذاران کمی عقب بنشینند. اگر رشد درآمد استارلینک، موفقیت پروژه استارشیب، قراردادهای دولتی و برنامه‌های هوش مصنوعی مطابق با انتظار پیش نرود؛ شاهد یک ریزش قیمت شدید در سهام اسپیس ایکس خواهیم بود.

آیا SpaceX ارز دیجیتال رسمی دارد؟

اسپیس ایکس به صورت رسمی ارز دیجیتال یا پروژه دیجیتالی را برای خود معرفی نکرده است. توکن‌های معرفی شده در صرافی‌های ایرانی و خارجی سهام توکنایز شده اسپیس ایکس هستند. این توکن‌ها را هر شخص یا نهادی می‌تواند راه اندازی کند و استخر نقدینگی فعال در صرافی‌های غیر متمرکز داشته باشد. این مسئله باعث نمی‌شود تا این توکن‌ها به صورت رسمی از طرف شرکت تایید شده یا اعتبار بالایی داشته باشند.

در نظر داشته باشید
سابقه سهام توکنایز شده دیگر شرکت‌ها و معامله در بازار ارز دیجیتال نشان داده است تا حدی می‌توان به این توکن‌ها اعتماد کرد. برای مثال، سهام انویدیا مدت‌ها است که به صورت توکنایز شده در بازار ارز دیجیتال معامله می‌شود و کاربران از کل جهان از این طریق روی این شرکت سرمایه گذاری می‌کنند.

توکن SpaceX چیست؟ معرفی ارز اسپیس ایکس

توکن SpaceX که با نماد SPCX هم در صرافی‌های ایرانی دیده می‌شود؛ در واقع یک سهام توکنایز شده از سهام اصلی اسپیس ایکس است که تلاش می‌کند تا ارزش یک به یک با سهام را حفظ کند.

البته، ارز اسپیس ایکس دارای بازار جدا از بورس و سهام آمریکا است و ممکن است که اختلاف قیمت هم پیدا کند. از آن جا که در روزهای تعطیل رسمی و آخر هفته بازار سهام بسته و کریتپو باز است؛ ساعات معاملاتی سهام و ارز spacex هم با یکدیگر متفاوت خواهد بود.

مزایا و معایب خرید سهام اسپیس ایکس

خرید سهام اسپیس ایکس جذابیت بسیار زیادی برای سرمایه گذاران دارد؛ چرا که در چندین بازار بزرگ و آینده دار مانند پرتاب‌های فضایی، اینترنت ماهواره‌ای، زیر ساخت‌های ارتباطی و پروژه استارشیب فعالیت می‌کند.

البته نباید این جذابیت زیاد باعث شود تا تصمیم گیری بدون آگاهی برای خرید داشته باشید. در این بخش مزایا و معایب دقیق سرمایه گذاری سهام اسپیس ایکس را آورده‌ایم تا با چشمانی باز برای خرید سهام این شرکت اقدام کنید.

جمع بندی

اسپیس ایکس یکی از مهم‌ترین شرکت‌های فناوری فضایی جهان است که به دلیل جایگاه قدرتمند در صنعت پرتاب‌های فضایی، پروژه استارلینک، توسعه استارشیپ و برند جهانی خود، ارزش بالایی در بازار پیدا کرده است.

با این حال، سرمایه‌گذاری روی سهام یا توکن‌های منتسب به SpaceX بدون ریسک نیست؛ زیرا ارزش‌گذاری بالا، نوسانات شدید پس از عرضه اولیه، محدودیت دسترسی برای کاربران ایرانی و تفاوت میان سهام واقعی، CFD و توکن‌های توکنیزه‌شده می‌تواند تصمیم‌گیری را پیچیده کند.

بنابراین پیش از خرید سهام یا توکن اسپیس ایکس، بهتر است نوع دارایی، اعتبار پلتفرم، ریسک‌های معاملاتی و شرایط دسترسی به‌دقت بررسی شود.