راهنمای جامع سرمایه‌گذاری در نفت؛ چطور و از کجا نفت بخریم؟

سرمایه‌گذاری در نفت چیست؟

خرید چند بشکه نفت به‌تنهایی به معنای سرمایه گذاری در نفت نیست، بلکه شما می‌توانید از مسیرهای متنوعی وارد این بازار شوید؛ از گواهی سپرده نفت گرفته تا خرید سهام شرکت‌های فعال در استخراج نفت یا پالایشگاه‌هایی که نفت خام را تصفیه کرده و به محصولات دیگر تبدیل می‌کنند. در این حالت شما عملا در سود کسب‌وکارهایی شریک می‌شوید که با نفت سروکار دارند و سرمایه‌تان را وارد چرخه تولید نفت می‌کنید.

خرید نفت در بورس؛ آیا امکان‌پذیر است؟

در بورس و بورس انرژی ایران این امکان برای سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی فراهم شده است تا بتوانند به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم در نوسانات قیمت نفت سهیم شوند. سرمایه‌گذاران می‌توانند از طریق گواهی سپرده کالایی نفت خام، صندوق‌های سرمایه‌گذاری کالایی و  شرکت‌های پالایشی و پتروشیمی مرتبط با نفت اقدام به سرمایه‌گذاری کنند و از نوسانات قیمتی ایجادشده در این بازار بهره ببرند. در ادامه، روش سرمایه‌گذاری در هر یک از این ابزارها را بررسی خواهیم کرد.

گواهی سپرده کالایی نفت خام

می‌توان گفت یکی از شفاف‌ترین و پیشرفته‌ترین روش‌ها برای سرمایه‌گذاری در نفت، که معمولا از آنها شرکت‌های مصرف‌کننده نفت استفاده می‌کنند، گواهی سپرده کالایی نفت خام است. در این ابزار، نفت خام فیزیکی به اوراق بهادار تبدیل می‌شود و دارندگان این اوراق، مالک مقدار مشخصی از نفت خام موجود در مخازن شرکت ملی نفت ایران خواهند بود؛ بنابراین این گواهی‌ها به‌طور کامل دارای پشتوانه فیزیکی هستند.

یکی از دلایلی که سرمایه‌گذاری در این گواهی را جذاب می‌کند، نحوه قیمت‌گذاری آن است؛ به این صورت که قیمت پایه گواهی بر اساس قیمت جهانی نفت که به دلار تعیین می‌شود مشخص می‌گردد، اما در زمان تسویه معاملات در بورس انرژی، به‌صورت ریالی و بر مبنای نرخ ارز اعلامی بانک مرکزی انجام می‌شود. به همین دلیل با استفاده از گواهی سپرده نفت خام، شما می‌توانید هم از افزایش قیمت جهانی نفت و هم از رشد نرخ دلار سود کنید و سرمایه خود را افزایش دهید.

همچنین طبق قوانین مالیاتی ایران، سود حاصل از خرید و فروش اوراق گواهی سپرده کالایی در بورس مشمول مالیات نمی‌شود و می‌توان این موضوع را یک مزیت قابل‌توجه نسبت به بسیاری از بازارهایی دانست که مشمول مالیات بر عایدی سرمایه هستند.

لازم است توجه داشته باشید که با کد بورسی سهام امکان خرید مستقیم گواهی سپرده کالایی نفت خام وجود ندارد؛ اما می‌توانید با مراجعه به شرکت‌های سبدگردانی دارای مجوز از سازمان بورس، قرارداد سبدگردانی اختصاصی امضا کنید.

در این حالت، سبدگردان با دریافت کد PRX که در واقع کد فرعی متصل به کد اصلی سبدگردان است و مالکیت آن متعلق به شماست، می‌تواند به نمایندگی از شما اقدام به خرید گواهی سپرده نفت خام کند.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری کالایی

احتمالا در بورس بارها نام صندوق‌های کالایی را شنیده‌اید؛ صندوق‌هایی مانند لوتوس یا عیار که با پشتوانه طلا فعالیت می‌کنند. در کنار این صندوق‌ها، صندوقی با نام سینرژی نیز وجود دارد که سرمایه‌گذاران از طریق آن می‌توانند خرید نفت در بورس را تجربه کرده و از نوساناتی که در قیمت جهانی نفت ایجاد می‌شود استفاده ببرند.

این صندوق به‌صورت تخصصی روی گواهی سپرده نفت خام، فرآورده‌های نفتی و حامل‌های انرژی سرمایه‌گذاری می‌کند، بنابراین می‌توان گفت نوسانات ارزی نیز به‌طور مستقیم بر عملکرد آن تاثیرگذار خواهد بود.

سرمایه‌گذاران می‌توانند صندوق سینرژی را که یک صندوق ETF قابل معامله در بورس است، به‌راحتی با کد بورسی خود و درست مانند خرید و فروش یک سهم عادی معامله کنند. همچنین بازدهی یک‌ساله این صندوق تا تاریخ 19/11/1404 حدود 48 درصد گزارش شده است.

سرمایه‌گذاری غیرمستقیم از طریق شرکت‌های پالایشی و پتروشیمی

می‌توان گفت بهترین سهام نفتی برای خرید در بورس، شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز پالایشی و پتروشیمی هستند که سودآوری آن‌ها به‌طور مستقیم به قیمت نفت و کرک اسپرد وابسته است.

سرمایه‌گذاران می‌توانند با سرمایه‌گذاری در شرکت‌های مرتبط با نفت مانند پالایش نفت اصفهان (شپنا)، پالایش نفت بندرعباس (شبندر)، پالایش نفت تهران (شتران) و پالایش نفت تبریز (شبریز)، از نوساناتی که در قیمت نفت ایجاد می‌شود و به‌مرور روی سودآوری این شرکت‌ها اثر می‌گذارد بهره‌مند شوند.

در بازار سهام جهانی هم شرکت‌هایی مانند ExxonMobil، Chevron، BP، Shell، TotalEnergies و Saudi Aramco حضور دارند که بیشترین میزان تجارت و استخراج نفت بر عهده آن‌ها است. این شرکت‌ها با تنظیم صادرات و واردات نفت و تولید محصولات نفتی باعث ایجاد نوسانات عمیقی در بازار می‌شوند.

البته باید توجه داشته باشیم که به دلیل غیرمستقیم بودن این نوع سرمایه‌گذاری، ممکن است با افزایش قیمت نفت، قیمت سهام این شرکت‌ها بلافاصله واکنش نشان ندهد؛ اما با گذشت زمان و انتشار گزارش‌های صورت‌های مالی، اثر تغییرات قیمت نفت می‌تواند در ارزش سهام آن‌ها مشاهده شود. با این حال، برای استفاده بیشتر از نوسانات قیمت نفت، پیشنهاد می‌کنیم از دو روش قبلی نیز در کنار این روش استفاده شود.

مزایا و معایب سرمایه‌گذاری در نفت

نفت یک کالای بسیار نوسانی است که به شدت به وقایع مختلف ژئوپلیتیک، رویدادهای سیاسی، تغییر فصل و مصرف انرژی در سراسر دنیا واکنش نشان می‌دهد. از این رو، نماد نفت بهترین نماد برای نوسان گیری به حساب می‌آید. در معاملات نفت شفافیت قیمت و نقد شوندگی بسیار بالا است و داده‌های آن توسط EIA، OPEC و CME به صورت لحظه‌ای به روز می‌شود. همچنین، چرخه‌های مختلف و مشخص نفت می‌تواند شرایط سوئینگ تریدینگ را هم برای تریدرها فراهم کند.

از سوی دیگر باید به این نکته توجه داشت که بسیاری از تصمیمات سیاسی و ریسک‌های ژئوپلیتیک در سطوح بالا گرفته می‌شود که دسترسی به داده‌هایشان بسیار سخت است. این موضوع باعث می‌شود تا نوسانات نفت غیر قابل پیش بینی باشد و امکان معامله بر اساس تحلیل تکنیکال یا پرایس اکشن را نداشته باشد. همچنین، ابزارهای مختلف مانند صندوق‌های سرمایه گذاری و CFD ها باعث می‌شوند تا هزینه‌های پنهانی مانند رول اور، اسپرد بالا و کارمزد مدیریت هم به معاملات اضافه شوند.

بهترین زمان ورود و عوامل تأثیرگذار بر قیمت نفت

بهترین زمان ورود به معاملات نفت زمانی است که قیمت در کف یا سقف ساختاری قرار دارد. اگر ذخایر نفتی آمریکا افزایش پیدا نمی‌کند، اوپک سیاست کاهش تولید دارد و شاخص دلار در حال تضعیف است؛ می‌توان با پوزیشن خرید به معاملات نفت وارد شد. البته، تاثیر اخبار را هم نباید در این موضوع دست کم گرفت و تحلیل تکنیکال و تحلیل فاندامنتال را باید در کنار یکدیگر برای ورود در نظر داشت.

قیمت نفت تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله تصمیمات اوپک، ذخایر نفت خام آمریکا،‌ نرخ بهره فدرال رزرو،‌ ارزش دلار، رشد اقتصادی چین، جنگ‌ها،‌ تحریم‌ها، طوفان‌های خلیج مکزیک و سیاست‌های حمایت از انرژی سبز نقش مهمی در جهت دهی قیمت نفت دارند.

هر تریدر نفتی باید بداند که این اطلاعات چگونه و تا چه میزان روی قیمت نفت اثر گذارند. در فارکس فکتوری فارسی می‌توانید تاریخ بسیاری از این رویدادها را از قبل داشته باشید و معاملاتتان را بر اساس آن‌ها تنظیم کنید.

مقایسه بهترین سهام‌های نفتی

در بازار بورس سهام‌های زیادی وجود دارند که به صورت مستقیم و غیر مستقیم با نفت سر و کار دارند و قیمت نفت به شدت روی فعالیتشان اثر می‌گذارد. شرکت‌های استخراج نفت،‌ پتروشیمی‌ها و پالایشگاه‌های نفت از اصلی‌ترین صنایع وابسته به نفت هستند. این شرکت‌ها به دلیل ذخایر عظیم قراردادهای بلند مدت و نقش کلیدی در بازار انرژی به بهترین گزینه‌ها برای سرمایه گذاران داخلی و خارجی تبدیل شده‌اند.

این شرکت‌ها را می‌توان بر اساس مدل درآمدی، میزان وابستگی به قیمت نفت، سود تقسیمی و تنوع جغرافیایی با یکدیگر مقایسه کرد. برای مثال، شرکت‌هایی مانند Exxon و Chevron بیشتر بر تولید نفت خام تمرکز دارند و در مقابل BP و Shell به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر حرکت کرده‌اند. شرکت‌هایی مانند آرامکو عربستان هم به دلیل هزینه پایین استخراج نفت بیشترین حاشیه سود را دارد.

مقایسه نمادهای نفت در فارکس

در بازار فارکس معمولا دو نماد WTI و Brent بیشترین حجم معامله را دارند. . WTI نفت سبک آمریکا است و بیشتر تحت تأثیر ذخایر آمریکا و سیاست‌های فدرال رزرو قرار دارد. Brent نفت دریای شمال است و معیار قیمت‌گذاری جهانی محسوب می‌شود.

نفت برنت به دلیل کیفیت بالاتر و هزینه حمل و نقل کمتر قیمت بیشتری نسبت به WTI دارد. نوسانات نفت وست تگزاس نوسان بیشتری دارد و برای اسکالپرها جذاب‌تر است. برنت بیشتر تحت تاثیر اوپک و جنگ‌های خاورمیانه است و WTI بیشتر به داده‌های اقتصادی آمریکا واکنش نشان می‌دهد.

استراتژی‌های خرید و معامله نفت

اگر قصد خرید سهام‌های نفتی در بازار بورس را دارید؛ بهترین استراتژي خرید و نگهداری سهام و اضافه کردن سهم در طول زمان است. شرکت‌های پتروشیمی به دلیل افزایش قیمت دلار و وابستگی بودجه کشور به فروش نفت معمولا حاشیه سود بسیار بالایی دارند و در طول زمان با تقسیم سود و افزایش سرمایه سودهای بسیار جذابی را به حساب سرمایه گذاران واریز می‌کنند.

در مقابل، در بازار فارکس به دلیل وجود قراردادهای CFD بهترین گزینه معاملات اسکالپینگ و روزانه است. بیشتر تریدرهای فارکس تنها روی به نوسان گیری از تغییرات قیمت نفت می‌آورند و کمتر وارد پوزیشن‌های بلند مدت مانند سوئینگ می‌شوند.

آموزش نحوه خرید و فروش نفت در فارکس

اما اگر تریدر هستید و با توجه به تنش‌های مرتبط با انرژی و درگیری‌های ایران و آمریکا به دنبال نوسان‌گیری و آشنایی با نحوه خرید و فروش نفت در فارکس هستید، می‌توانید خرید نفت جهانی را نه به‌صورت فیزیکی، بلکه در قالب قراردادهای مابه‌التفاوت CFD در بروکر موردنظر خود انجام دهید.

معمولا بروکرهایی که به ایرانی‌ها خدمات ارائه می‌دهند، امکان معامله نفت را با نمادهای مختلف در اختیار تریدرها قرار می‌دهند؛ نمادهایی مانند:

• BRN؛
• UKBRENT؛
• UKOIL؛
• WTI؛
• USOIL؛
• USCRUDE.

تریدرها با جستجوی این نمادها می‌توانند خرید نفت در بروکر را انجام داده و از نوسانات روزانه‌ای که در بازار جهانی نفت ایجاد می‌شود بهره‌مند شوند.

برای آشنایی و مقایسه امکانات و اعتبار بروکرهای این زمینه از لیست بهترین بروکرها برای ترید نفت دیدن کنید.

توصیه‌های نهایی نویسنده برای سرمایه‌گذاری در نفت

در طول این مقاله با این موضوع که چطور نفت بخریم آشنا شدیم، اما اینکه کدام روش برای ما مناسب‌تر است کاملا به دیدگاه و شرایط شخصی شما بستگی دارد. اگر به دنبال یک سرمایه‌گذاری امن و ساده هستید و می‌خواهید حتی با سرمایه کم، مثلا حدود 500 هزار تومان، از نوسانات نفت استفاده کنید، صندوق‌های سرمایه‌گذاری کالایی مانند سینرژی می‌توانند گزینه مناسبی باشند.

اما اگر در بازارهای مالی فعال هستید و به ترید کردن تسلط دارید، می‌توانید با استفاده از قراردادهای CFD تنها از نوسانات روزانه نفت جهانی استفاده کنید. سایر روش‌هایی که در این مقاله به آن‌ها اشاره شد، بیشتر برای افراد حرفه‌ای که سرمایه کلان‌تری دارند یا صاحب کسب‌وکار و شرکت‌هایی که فعالیت آن‌ها به‌طور مستقیم به قیمت نفت وابسته هستند، مناسب است.