بازگشت فلسطینی‌ها به خانه‌های ویران‌شده پس از آتش‌بس

بیش از دو سال پس از آغاز جنگ، هزاران فلسطینی ساکن نوار غزه روز جمعه با اعلام آتش‌بس، به سمت خانه‌های ویران‌شده خود بازگشتند. اسرائیل در نخستین مرحله توافق برای پایان دادن به درگیری‌ها، نیروهای خود را از مناطق شهری عقب کشید.

جمعیت بزرگی از مردم با پای پیاده به سمت شمال و شهر غزه، بزرگ‌ترین شهر این منطقه، حرکت کردند. بسیاری از خانه‌ها و محله‌ها نابود شده و تصاویر مناطق جنوبی مانند خان‌یونس شبیه یک ماه خاکستری بود. اهالی با سکوت و غم به میان خرابه‌ها رفتند و تنها چیزی که توانستند از خانه‌های خود بازگردانند، اندکی چوب و وسایل ضروری بود. به گفته مقامات بهداشتی فلسطینی، تیم‌های پزشکی توانستند ۱۰۰ جسد را از مناطق مختلف غزه بازیابی کنند.

با وجود بازگشت مردم، سوالات زیادی درباره دوام آتش‌بس و توافق تبادل زندانیان و گروگان‌ها میان اسرائیل و حماس مطرح است. رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، اعلام کرد که برای اجرای برنامه ۲۰ مرحله‌ای خود برای پایان جنگ، مذاکرات ادامه دارد و امیدوار است آتش‌بس پایدار باشد.

در نخستین مرحله این برنامه، اسرائیل ۲۴ ساعت فرصت داشت تا از مناطق شهری عقب‌نشینی کند، هرچند هنوز بیش از نیمی از نوار غزه تحت کنترل نظامی اسرائیل باقی مانده است. اسرائیل همچنین قصد دارد میزبان سخنرانی ترامپ در پارلمان خود باشد و او در ادامه به مصر سفر کرده و اجلاس بین‌المللی درباره غزه برگزار خواهد کرد.

طرح ترامپ پیش‌بینی تشکیل یک هیئت صلح بین‌المللی برای مدیریت غزه پس از جنگ را دارد که او و تونی بلر، نخست‌وزیر سابق بریتانیا، نقش مهمی در آن خواهند داشت. اما حماس با رد هرگونه سرپرستی خارجی اعلام کرد که اداره غزه یک مسئله داخلی فلسطینی است.

نخست‌وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، تأکید کرد که ارتش کشورش تا زمانی که حماس تسلیحات خود را تحویل ندهد، در غزه حضور خواهد داشت و افزود:

«اگر حماس به‌صورت مسالمت‌آمیز تسلیم شود، کار آسان خواهد بود، و اگر نه، راه دشوار هم هست.»

آتش‌بس و توافق تبادل زندانیان شامل آزادسازی ۲۰ گروگان زنده اسرائیلی توسط حماس و آزادی ۲۵۰ فلسطینی از زندان‌های اسرائیل می‌شود. همچنین انتظار می‌رود صدها کامیون حامل کمک‌های غذایی و پزشکی وارد غزه شوند.

رهبران حماس اعلام کردند که نیروهای امنیتی خود را در مناطقی که ارتش اسرائیل عقب‌نشینی کرده مستقر خواهند کرد، اما هنوز مشخص نیست آیا شبه‌نظامیان به خیابان‌ها بازخواهند گشت یا نه.

در مجموع، این توافق گامی بی‌سابقه برای پایان دادن به جنگ دو ساله و بازگشت مردم به خانه‌هایشان است، اما چالش‌ها و ابهاماتی همچنان باقی است.