چرا فشار ترامپ بر فدرال رزرو حتی پس از کاهش نرخ بهره ادامه دارد؟

با وجود این‌که فدرال رزرو این هفته نرخ بهره را کاهش داد. اما اقدام تهاجمی‌ای که ترامپ به دنبال آن است می‌تواند به‌شدت نتیجه معکوس داشته باشد.

دونالد ترامپ دوباره با زیر پا گذاشتن قانون، تلاش می‌کند لیسا کوک (Lisa Cook)، یکی از اعضای هیئت‌مدیره فدرال رزرو را برکنار کند و استقلال این نهاد را به شکلی بی‌سابقه تضعیف کند. به دیدگاه گاردین او همان‌طور که پیامدهای منفی تعرفه‌های تجاری‌اش را نفهمید، حالا هم متوجه نیست که این حملات به فدرال رزرو چه آسیب‌های جدی‌ای می‌تواند به اقتصاد بزند

در آوریل، ترامپ بارها به فدرال رزرو تاخت، تهدید کرد جروم پاول (Jerome Powell)، رئیس این نهاد را برکنار می‌کند و خواستار کاهش شدید نرخ بهره شد. او پاول را «آدمی احمق» خواند و گفت:

«اخراج پاول باید هرچه زودتر انجام شود!»

اما وقتی بازارهای مالی از ترس این اقدام سقوط کردند، ترامپ عقب‌نشینی کرد. با این حال، همچنان فشار می‌آورد که نرخ بهره به زیر یک درصد برسد تا به اقتصاد کندشده جان بدهد. در حالی که ترامپ انکار می‌کند، واقعیت این است که او اقتصادی قوی را از جو بایدن تحویل گرفت، اما تعرفه‌ها و بی‌ثباتی گسترده‌ای که ایجاد کرد، رشد اقتصادی را به شدت پایین آورد.

شاید ندانید اما استقلال بانک‌های مرکزی در سراسر جهان دقیقاً به این دلیل شکل گرفت که سیاستمداران تمایل دارند برای منافع کوتاه‌مدت نرخ بهره را بیش از حد کاهش دهند؛ کاری که بعدها به تورم شدید منجر می‌شود.

ترامپ گمان می‌کند اگر کنترل فدرال رزرو را در دست بگیرد، فقط اتفاقات خوب رخ خواهد داد؛ مثلاً کاهش نرخ وام مسکن یا صرفه‌جویی در پرداخت بهره بدهی ۳۷.۵ تریلیون دلاری دولت. اما اقتصاددانان هشدار می‌دهند چنین اقدامی می‌تواند فاجعه‌بار باشد. رؤسای پیشین فدرال رزرو نوشته‌اند:

«وقتی بانک‌های مرکزی مجبور شوند کسری بودجه دولت را با نگه داشتن نرخ بهره در سطح بسیار پایین تأمین کنند، نتیجه ناگزیر تورم بالاتر و آسیب اقتصادی است.»

تورم هسته اکنون ۳.۱ درصد است که بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرال رزروست. به همین دلیل پاول با کاهش شدید نرخ‌ها مخالفت می‌کند. اگر ترامپ راه خود را ادامه دهد، احتمالاً نرخ وام‌ها و بازده اوراق افزایش یافته، بازار سهام متزلزل می‌شود و ارزش دلار سقوط خواهد کرد.

تاریخ هم نشان داده که دخالت سیاسی در سیاست‌های پولی پیامدهای سنگینی دارد؛ از فشار وزارت خزانه‌داری هری ترومن پس از جنگ جهانی دوم، تا دخالت ریچارد نیکسون در سال ۱۹۷۲ که نهایتاً به رکود عمیق اوایل دهه ۱۹۸۰ انجامید. نمونه ترکیه و رجب طیب اردوغان هم گویای این خطر است: کاهش دستوری نرخ بهره باعث جهش تورم به ۸۰ درصد شد.

با وجود این، ترامپ تابستان امسال پیشنهاد کاهش نرخ بهره از ۴.۵ به ۱ یا ۱.۵ درصد را داد. پل کروگمن (Paul Krugman) اقتصاددان برنده نوبل نوشت این اقدام می‌تواند آمریکا را به ترکیه‌ای دیگر تبدیل کند.

ترامپ اکنون جنگش علیه استقلال فدرال رزرو را تشدید کرده است. همان‌طور که می‌دانید او استفن میران (Stephen Miran) را به عضویت هیئت مدیره فدرال رزرو منصوب کرد؛ کسی که آشکارا وفاداری‌اش بیشتر به ترامپ است تا به استقلال بانک مرکزی.

ترامپ با تلاش برای برکناری لیسا کوک اولین رئیس‌جمهور آمریکا شد که چنین کاری کرده است؛ اقدامی که ظاهراً خلاف قانون فدرال رزرو ۱۹۱۳ است. دو دادگاه بدوی دستور توقف اخراج را صادر کرده‌اند و ترامپ به دیوان عالی شکایت برده است. اگر قضات به نفع او رأی دهند، هر فرماندار فدرال رزرو باید از ترس اخراج در صورت مخالفت با ترامپ تصمیم بگیرد.

سال‌هاست که روسای‌جمهور و اقتصاددانان از فدرال رزرو خواسته‌اند نرخ‌ها را کاهش دهد، اما هیچ‌گاه استقلال این نهاد به این شکل تهدید نشده است. تبدیل اعضای فدرال رزرو به عروسک‌هایی مطیع رئیس‌جمهور، نسخه‌ای خطرناک برای تورم و نرخ‌های بهره بلندمدت است. ناگفته نماند که ترامپ پیش‌تر نیز با اخراج اریک سیبرت نشان داده که چگونه می‌تواند از قدرت خود برای انتقام‌جویی علیه اعضای فدرال رزرو استفاده کند

سیاست‌های ترامپ، از تعرفه‌های سنگین گرفته تا کاهش مالیات‌های کلان، عامل اصلی کندی رشد، افزایش قیمت‌ها و جهش بدهی دولت‌اند. او به‌جای اصلاح این خطاها، فدرال رزرو را مقصر جلوه می‌دهد و تحت فشار می‌گذارد. این تنها نمونه دیگری از نپذیرفتن مسئولیت اشتباهات و انداختن تقصیرها بر گردن دیگران است.