اولویت تیک تاک بر مذاکرات تجاری واشنگتن و پکن

مذاکرات دو روزه آمریکا و چین در مادرید روز دوشنبه پایان یافت؛ گفت‌وگوهایی که قرار بود بر موضوعات تجاری مانند تعرفه‌ها و کنترل‌های صادراتی متمرکز باشد، اما تحت‌تأثیر توافق اولیه‌ای درباره اپلیکیشن تیک‌تاک قرار گرفت.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اعلام کرد که بر سر جزئیات فنی به پیشرفت خوبی رسیده‌اند و شرایط تجاری میان دو طرف خصوصی نهایی شده است. او افزود که رؤسای جمهور دو کشور، دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ، قرار است روز جمعه درباره جزئیات این توافق گفت‌وگو کنند. مهلت قانونی برای فروش بخش آمریکایی تیک‌تاک یا تعطیلی آن در ایالات متحده، چهارشنبه همین هفته است.

تعلیق مذاکرات تجاری به دلیل تمرکز بر تیک‌تاک

هیئت آمریکایی به ریاست بسنت و نماینده تجاری جمیسون گریر با معاون نخست‌وزیر چین هه لی‌فنگ و مذاکره‌کننده ارشد تجاری چین دیدار کردند. با این حال، گریر اعلام کرد که مذاکرات درباره مسائل تجاری به زمان دیگری موکول شده و افزود تمرکز اصلی‌شان بر تیک‌تاک بود.

همان‌طور که می‌دانید در ماه‌های گذشته، آینده فعالیت تیک‌تاک در آمریکا نامشخص بود و بسیاری نگران تعطیلی کامل این پلتفرم بودند. دولت آمریکا با استناد به نگرانی‌های امنیت ملی، در آوریل ۲۰۲۴ قانونی تصویب کرد که شرکت مادر تیک‌تاک (بایت‌دِنس) را ملزم می‌کرد بخش آمریکایی این اپ را بفروشد؛ در غیر این صورت، فعالیت آن در خاک آمریکا ممنوع می‌شد.

با اجرایی شدن قانون در ژانویه ۲۰۲۵، تیک‌تاک برای مدتی کوتاه از دسترس خارج شد اما دولت به آن اجازه ادامه فعالیت داد و چند بار مهلت اجرای کامل قانون را به تعویق انداخت؛ مهلت فعلی ۱۷ سپتامبر است.

اکنون تنها چند روز مانده به این مهلت، آمریکا و چین به یک توافق چارچوب درباره تیک‌تاک رسیده‌اند. اسکات بسِنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اعلام کرد شرایط تجاری این توافق نهایی شده و دولت ممکن است مهلت کنونی را ۹۰ روز دیگر تمدید کند. دونالد ترامپ نیز گفت روز جمعه با شی جین‌پینگ درباره مفاد این توافق گفت‌وگو خواهد کرد. جزئیات کامل این توافق طی روزهای آینده منتشر می‌شود.

این چهارمین دور از دیدارهای دوجانبه در چهار ماه گذشته است. دو طرف در ماه مه توافق کرده بودند که بیشتر تعرفه‌های سنگین را به حالت تعلیق درآورند و برخی محدودیت‌های متقابل را کاهش دهند، اما دیدار ماه گذشته لی چنگ‌گانگ در واشنگتن پیشرفت چندانی در پی نداشت. چرایی این موضوع را می‌توانید در خبر هشدار جدی آمریکا به چین و هند بخوانید.

تشدید تنش‌ها با تحقیقات تازه چین علیه صنعت نیمه‌هادی آمریکا

همزمان با مذاکرات، چین دو تحقیق جدید علیه صنعت نیمه‌هادی آمریکا آغاز کرد: یکی درباره دامپینگ تراشه‌های آنالوگ ساخت آمریکا و دیگری درباره اقدامات تبعیض‌آمیز آمریکا علیه صنعت تراشه چین.

همچنین، روز دوشنبه نهاد تنظیم بازار چین اعلام کرد که تحقیقات مقدماتی نشان داده شرکت انویدیا قوانین ضدانحصار چین را نقض کرده و تحقیقات گسترده‌تری درباره این شرکت آمریکایی آغاز خواهد شد. بسنت این اقدام را زمان‌بندی نامناسب خواند. تحلیلگران معتقدند این تحقیقات، بخشی از تاکتیک‌های مذاکره چین برای فشار بر واشنگتن است.

انتقاد چین از درخواست ترامپ برای اعمال تعرفه‌های ثانویه

وزارت بازرگانی چین در بیانیه‌ای درخواست ترامپ از اتحادیه اروپا برای اعمال تعرفه‌های ثانویه تا ۱۰۰ درصد علیه چین به دلیل خرید نفت روسیه را محکوم کرد و آن را نمونه‌ای از زورگویی یکجانبه و اجبار اقتصادی خواند. این وزارتخانه افزود این اقدام نقض جدی توافقات میان ترامپ و شی در تماس تلفنی اوایل سال جاری است و چین هر اقدام لازم را برای دفاع از منافع مشروع خود انجام خواهد داد.

احتمال دیدار ترامپ و شی در ماه‌های آینده

مقامات دو کشور همچنین درباره امکان برگزاری نشست حضوری میان ترامپ و شی جین‌پینگ در اواخر سال جاری گفت‌وگو کردند. به گزارش وال‌استریت ژورنال، پکن طی دو ماه گذشته در تلاش بوده است مقدمات سفر ترامپ به چین را فراهم کند؛ سفری که در صورت انجام، نخستین سفر رسمی او به چین پس از سال ۲۰۱۷ خواهد بود.