اخبار اقتصاد

در شرایطی که تنش ها در تنگه هرمز بازار جهانی انرژی را وارد یکی از حساس‌ترین مقاطع سال‌های اخیر کرده، بسیاری از تحلیلگران انتظار داشتند قیمت نفت به محدوده ۱۵۰ دلار برسد؛ اما گزارش جدید بلومبرگ نشان می‌دهد چین فعلاً مانع وقوع این سناریو شده است.

طبق این گزارش، واردات نفت چین حدود ۲۵٪ کاهش یافته؛ با این حال ذخایر نفتی این کشور افت محسوسی نداشته است. این موضوع نشان می‌دهد پکن طی سال‌های اخیر با ایجاد ذخایر عظیم استراتژیک، گسترش سریع خودروهای برقی، کاهش مصرف سوخت و حتی افزایش استفاده از زغال‌سنگ، توانسته وابستگی خود به واردات نفت را تا حدی کاهش دهد.

در واقع، کاهش تقاضای چین باعث شده بخشی از شوک کمبود عرضه جهانی خنثی شود و بازار نفت فعلاً تحت کنترل باقی بماند. این در حالی است که هرگونه اختلال در تنگه هرمز می‌تواند صادرات میلیون‌ها بشکه نفت در روز را تهدید کند و بازار را وارد بحران جدی‌تری کند.

با این حال تحلیلگران هشدار می‌دهند اگر جنگ طولانی شود و ذخایر استراتژیک چین به مرور کاهش پیدا کند، بازار ممکن است با موج جدیدی از افزایش قیمت و کمبود عرضه مواجه شود؛ شوکی که می‌تواند بسیار سنگین‌تر از وضعیت فعلی باشد.

به گزارش بلومبرگ بیش از ۴۰ کشور قرار است روز دوشنبه درباره مشارکت نظامی در یک مأموریت اروپایی برای حفاظت از کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز نشست برگزار کنند؛ اقدامی که پس از افزایش تنش‌های منطقه و نگرانی از اختلال در صادرات نفت، اهمیت بیشتری پیدا کرده است. این عملیات که تحت رهبری بریتانیا و فرانسه طراحی شده، احتمالاً شامل اسکورت دریایی کشتی‌ها، گشت های هوایی و … خواهد‌بود.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های نفتی جهان محسوب می‌شود و هرگونه تنش در این منطقه می‌تواند مستقیماً قیمت نفت، هزینه حمل‌ونقل و بازارهای مالی جهانی را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل کشورهای غربی به دنبال ایجاد یک حضور نظامی گسترده برای جلوگیری از هرگونه اختلال در عبور کشتی‌های تجاری هستند.

بانک مرکزی استرالیا نرخ بهره را افزایش داد

رئیس بانک مرکزی استرالیا، میشل بولاک، اعلام کرد افزایش نرخ بهره به مهار فشارهای تورمی کمک خواهد کرد.
پیش از آغاز نشست، معامله‌گران حدود ۸۵٪ احتمال افزایش ۲۵ واحدی نرخ بهره را قیمت‌گذاری کرده بودند و در مجموع حدود ۶۱ واحد پایه افزایش نرخ تا پایان سال در بازار لحاظ شده بود.
بولاک در گفتگو با خبرنگاران گفت: نرخ بهره نقدی اکنون کمی در محدوده انقباضی قرار دارد و این موضوع به بانک اجازه می‌دهد تحولات مربوط به درگیری‌ها و ریسک‌های ژئوپلیتیک را با دقت بیشتری زیر نظر بگیرد. هیئت سیاست‌گذاری اکنون معتقد است که فضای کافی برای مدیریت ریسک‌ها از هر دو سمت (تورم و رشد اقتصادی) در اختیار دارد.
در واکنش به این خبر، جفت ارز AUDUSD در لحظات ابتدایی با رشد محسوسی رو‌به‌رو شد.

در ساعات اولیه بازگشایی بازار در روز دوشنبه، قیمت اونس جهانی طلا با یک گپ ۹۰ دلاری روی قیمت ۵۳۷۰ دلار باز شد. در حال حاضر هم در حوالی محدوده ۵۴۱۵ دلار معامله می‌شود. نگرانی‌ها بابت جنگ منطقه‌ای، بحران انرژی و درگیر شدن کشورهای عربی در جنگ باعث شده تا شکستن سقف های طلا دور از دسترس به نظر نرسد.

از صبح روز شنبه (۹ اسفند ۱۴۰۴) با آغاز حملات گسترده آمریکا و اسرائیل به ایران قیمت جهانی طلا و نفت بیش از ۱۰ درصد رشد کرد. در حال حاضر، اونس جهانی طلا روی قیمت ۵۲۷۸ دلار معامله می‌شود و به احتمال زیاد با افزایش تنش‌ها ممکن است که سقف قبلی خود را هم بشکند.

از سوی دیگر، نفت وست تگزاس از امروز صبح با یک جهش ۱۰ درصدی به قیمت ۶۷ دلار رسید؛ اما این نفت برنت بود که تاثیر بیشتری از این ماجرا گرفت و با یک پامپ ۳۰ درصدی به محدوده ۷۵ دلار رسید. این اعداد نشان می‌دهد که نگرانی‌های بسیاری درباره ادامه دار شدن جنگ و افزایش تنش‌ها وجود دارد که باعث می‌شود یکی از شاهراه‌های اصلی انرژی در دنیا قطع یا با مشکل مواجه شود.

گزارش‌های منتشر شده اقتصادی مربوط به سه ماهه پایانی سال ۲۰۲۵ اقتصاد آمریکا بسیار نا امید کننده بوده است و باعث شده تا انتظارها برای کاهش نرخ بهره به شدت افت کند. گزارش رشد تولید ناخالص داخلی (GDP) در سه ماهه پایانی سال تنها ۱.۴ درصد گزارش شده است که نسبت به سه ماهه سوم با رشد قدرتمند ۴.۴ درصدی افت بسیار محسوسی را نمایش می‌دهد.

همچنین، شاخص PCE بدون احتساب مواد غذایی و انرژی در ماه دسامبر به ۳ درصد رسیده است که ۰.۲ درصد نسبت به ماه قبل افزایش را نشان می‌دهد. شاخص کلی هم ۲.۹ درصد گزارش شده است که بسیار بالاتر از سطح انتظارات و هدف ۲ درصدی بانک مرکزی آمریکا دارد. همچنین، تورم ماهانه روی کالاها به صورت متوازن ۰.۴ درصد و در بخش خدمات ۰.۳ درصد رشد را تجربه کرده است.

این داده‌ها نشان می‌دهند که کاهش ۰.۷۵ درصدی نرخ بهره در سه ماهه پایانی ۲۰۲۵ در سال ۲۰۲۶ ادامه نخواهد داشت و امکان افزایش نرخ بهره هم وجود دارد. با افزایش احتمالی نرخ بهره هم شاخص دلار قدرت گرفته و فشار نزولی بر جفت ارزهایی مانند EUR/USD و GBP/USD اعمال خواهد شد. از طرف دیگر، بازار طلا هم در یک محدوده به صورت فرسایشی نوسان می‌کند تا تکلیف اقتصاد آمریکا مشخص شود.

علت کاهش نرخ رشد تولید ناخالص داخلی آمریکا

تعطیلی دولت آمریکا باعث شد تا ۱۷ درصد مخارج دولتی کاهش پیدا کند که مطابق با گزارش‌های رسمی توقف خدمات دولت فدرال به تنهایی ۱ درصد کاهش از رشد GDP را به عهده گرفته است. در این میان، ترامپ اثر تعطیلی دولت را ۲ درصد گزارش کرده است و دموکرات‌ها را مقصر این وضعیت می‌داند. از طرف دیگر، کارشناسان اقتصادی مانند مارتا گیمبل معتقدند که با فاکتور گرفتن ۶ هفته تعطیلی دولت آمریکا، هسته اصلی هزینه کرد مصرف کنندگان و کسب و کارها با رشد ۲.۴ درصدی رو به رو است و وضعیت نسبتا مطلوبی دارد.

از طرف دیگر، بسیاری از کارشناسان اقتصادی معتقدند که اقتصاد آمریکا با عصای هوش مصنوعی در حال رشد است و جنبه‌های دیگر صنایع به حاشیه رفته‌اند. سرمایه گذاری‌های عظیم در حوزه دیتاسنترها و تجهیزات هوش مصنوعی باعث شده تا رشد خیره کننده‌ای را در بازار سهام و افزایش ثروت دهک‌های بالای جامعه شاهد باشیم. در مقابل، طبقه متوسط برای حفظ قدرت خریدشان روی به کارت‌های اعتباری و وام آورده‌اند. نرخ پس انداز خانوارها به ۳.۶ درصد کاهش یافته است که از زمان بحران ۲۰۰۸ بی سابقه بوده است.

خبر لغو تعرفه‌های دولت ترامپ هم باعث شده تا فضای سیاسی آمریکا با تنش بسیاری رو به رو شود. این سیاست‌ها برای حمایت از تولید داخلی آمریکا شکل گرفته بودند؛ اما در عمل هزینه‌های تولید را افزایش دادند و باعث رشد تورم شدند و شرایط استخدام در شرکت‌ها را به شدت سخت کردند. با این وجود ترامپ وعده داده است تا از مسیر دیگری این تعرفه‌ها را بازگرداند.

در ساعات اولیه معاملات روز سه شنبه و همزمان با بازگشایی بازارهای آمریکا پس از تعطیلات روز ریاست جمهوری شرایط معاملاتی به حالت عادی بازگشته است. با این وجود دارایی‌های امن همچنان طرفدار بیشتری دارند و سرمایه گذاران با احتیاط رفتار می‌کنند.

وضعیت دلار و اوراق قرضه آمریکا

پس از تعطیلات طولانی آخر هفته، بازارهای سهام و اوراق قرضه آمریکا به چرخه فعالیت بازگشته‌اند. شاخص دلار آمریکا پس از رشد اندک روز دوشنبه در محدوده ۹۷ در حال تثبیت است. به صورت همزمان، معاملات آتی شاخص‌های سهام آمریکا بین ۰.۳ تا ۰.۷ درصد کمتر از روز گذشته معامله می‌شوند.

نکته قابل توجه دیگر، افت شدید بازدهی اوراق قرضه ۱۰ ساله خزانه داری آمریکا است که با کاهش ۰.۵ درصدی رو به رو شده است. اوراق قرضه با این کاهش به پایین‌ترین سطح خود از اوایل دسامبر در محدوده ۴.۰۲ درصد رسیده‌اند. تریدرها امروز منتظر شاخص تولیدی امپایر استیت (Empire State)  فدرال رزرو، داده‌های اشتغال هفتگی ADP و سخنرانی چند سیاست گذار فدرال رزرو هستند.

بریتانیا: سیگنال‌های ترکیبی و افت پوند

در بریتانیا سیگنال‌های ترکیبی برای افت پوند مخابره شده‌اند. صبح امروز، اداره آمار ملی بریتانیا (ONS) اعلام کرد که نرخ بیکاری در سه ماهه منتهی به دسامبر به ۵.۲ درصد افزایش یافه است. این در حالی است که شاخص تغییرات اشتغال مثبت بوده است و ۵۲ هزار نفر به شاغلین اضافه شده‌اند. خبر مهم‌تر برای بازار کاهش تورم سالانه دستمزدها بود. میانگین درآمدها (بدون پاداش) طبق انتظارات از ۴.۴ درصد به ۴.۲ درصد کاهش یافت. این آمار باعث ایجاد فشار فروش بر پوند و سقوط جفت ارز GBP/USD در بازار اروپا شد.

بازار کالا و سایر ارزها

طلا روز دوشنبه را در محدوده منفی زیر ۵۰۰۰ دلار بست و روز سه شنبه با فشار فروش شدید با ریزش ۱.۵ درصدی رو به رو شد و در محدوده ۴۹۰۰ دلار معامله می‌شود. برای پیش بینی دقیق طلا می‌توانید تحلیل طلا را مطالعه کنید.

برخلاف سایر ارزها، ین ژاپن با بهره گیری از افت بازدهی اوراق قرضه آمریکا تقویت شده است و جفت ارز USD/JPY بر خلاف رشد روز قبل، امروز کمی عقب نشینی کرده است.

فشار فروش بر یورو همچنان ادامه دارد و جفت ارز EUR/USD به زیر ۱.۱۸۵۰ سقوط کرده است. امروز نگاه تریدرها به انتشار داده‌های شاخص احساسات اقتصادی ZEW آلمان دوخته شده است.

دلار کانادا هم در آستانه انتشار گزارش تورم ماه ژانویه قرار دارد. پیش بینی‌ها ثبات عدد ۲.۴ درصد را اعلام کرده‌اند؛ اما USD/CAD کمی فشار فروش را تجربه می‌کند. جفت ارز NZD/USD در کانال ۰.۶ نوسان می‌کند و تریدرها در انتظار اعلام تصمیمات سیاست پولی بانک مرکزی نیوزیلند در روز چهارشنبه هستند.

دولت ژاپن روز دوشنبه (۱۶ فوریه ۲۰۲۶) رسماً اعلام کرد که اقتصاد این کشور در سه ماهه چهارم سال ۲۰۲۵ با نرخ سالانه ۰.۲ درصد رشد کرده است. اگرچه این رقم بسیار کمتر از پیش‌بینی ۱.۶ درصدی اقتصاد دانان بود؛ اما به ژاپن اجازه داد تا از «رکود فنی» (دو فصل متوالی رشد منفی) جان سالم به در ببرد. این رشد ضعیف پس از انقباض ۰.۷ درصدی در سه ماهه سوم (جولای تا سپتامبر) حاصل شد.

تقابل مصرف داخلی و بحران صادرات

داده‌های مقدماتی تعدیل شده نشان می‌دهد که محرک اصلی رشد در این دوره، مصرف بخش خصوصی بوده که با نرخ سالانه ۰.۴ درصد افزایش یافته است. با این حال، این بهبود داخلی توسط کاهش ۱.۱ درصدی صادرات به کلی خنثی شد. اقتصاد صادرات محور ژاپن در ماه‌های اخیر به شدت تحت تأثیر تعرفه‌های تجاری دولت دونالد ترامپ قرار گرفته که باعث شده کل رشد اقتصادی این کشور در سال ۲۰۲۵ تنها ۱.۱ درصد ثبت شود.

پیروزی «تاکایچی» و تغییر در پارادایم مالی

در بخش سیاسی، پیروزی قاطع سانائه تاکایچی در انتخابات زود هنگام فوریه ۲۰۲۶، مسیر را برای اجرای سیاست‌های مالی تهاجمی هموار کرده است. تاکایچی وعده داده است که برای حمایت از معیشت خانوارها، مالیات بر فروش مواد غذایی را به مدت دو سال تعلیق کند. همچنین دولت او قصد دارد بودجه تکمیلی رکوردشکن ۱۲۲ تریلیون ینی را برای تحریک اقتصاد و جبران هزینه‌های زندگی به جریان بیندازد.

اتحاد استراتژیک با آمریکا و تمرکز بر بخش دفاعی

علیرغم فشارهای تعرفه‌ای، توکیو در حال نهایی کردن یک بسته سرمایه‌گذاری ۵۵۰ میلیارد دلاری با واشنگتن است. تحلیل‌گران استراتژیک، از جمله بروس کرک از گلدمن ساکس، معتقدند بخش دفاعی، اتوماسیون کارخانه‌ها و کشتی سازی کاتالیزورهای اصلی رشد بعدی خواهند بود. انتظار می‌رود در دیدار آتی تاکایچی و ترامپ، همکاری‌های گسترده‌ای برای احیای برتری دریایی آمریکا با کمک تکنولوژی و ظرفیت‌های صنعتی ژاپن اعلام شود.

واکنش بازارها و وضعیت تورم

پس از انتشار این داده‌ها، شاخص نیکی ۲۲۵ (Nikkei) رشد اندک ۰.۱۲ درصدی را تجربه کرد؛ اما ارزش ین ژاپن با ۰.۲۵ درصد کاهش به سطح ۱۵۳.۰۶ در برابر دلار رسید. در همین حال، تورم ژاپن در ماه ژانویه به ۲.۱ درصد کاهش یافت که کمترین میزان از سال ۲۰۲۲ است؛ اما همچنان برای ۴۵مین ماه متوالی بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی باقی مانده که این موضوع فشار را برای مدیریت نرخ بهره حفظ می‌کند.