اخبار اقتصاد

دولت استرالیا از «صندوق بازسازی ملی» مبلغ ۷۵ میلیون دلار را برای سرمایه گذاری در شرکت Alpha HPA برداشته است. این شرکت آلومینای فوق خالص تولید می‌کند که ماده‌ای حیاتی برای تراشه‌های پیشرفته و زنجیره تامین جهانی هوش مصنوعی است. این سرمایه گذاری از طریق خرید سهام شرکت انجام شده و در حال حاضر، دولت مالک ۶.۹ درصد از سهام شرکت است. هدف اصلی، تکمیل مرحله دوم کارخانه گلَدستون و ورود گسترده‌تر استرالیا به زنجیره تأمین نیمه‌هادی‌‌ها است.

Alpha HPA هم‌اکنون مقدار محدودی از این ماده را تولید و به ژاپن و کره جنوبی صادر می‌کند؛ اما با تکمیل مرحله دوم، کارخانه گلَدستون به بزرگ‌ترین مرکز تولید آلومینای فوق‌خالص در جهان تبدیل خواهد شد. این ماده در باتری‌های لیتیومی، داروسازی و به‌ویژه در تراشه‌های AI برای دفع حرارت استفاده می‌شود و شرکت‌هایی مانند NVIDIA و Amazon به آن وابسته‌اند. مدیرعامل شرکت تأکید می‌کند که این پروژه برای نخستین بار استرالیا را به تأمین‌کننده مواد حیاتی برای تراشه‌های پیشرفته تبدیل می‌کند و ظرفیت تولید برای پاسخ‌گویی به تقاضای آسیایی افزایش خواهد یافت.

این پروژه علاوه بر اهمیت صنعتی، اثرات اقتصادی قابل‌توجهی دارد: مرحله اول ۱۳۰ شغل ایجاد کرده و مرحله دوم ۱۲۰ شغل دائمی و ۴۲۰ شغل ساخت‌وساز به همراه خواهد داشت و هدف تولید سالانه ۱۰ هزار تن است. صندوق بازسازی ملی می‌گوید این سرمایه‌گذاری تاب‌آوری زنجیره تأمین استرالیا را تقویت می‌کند. فناوری شرکت با ۱۰۰٪ انرژی تجدیدپذیر کار می‌کند و ۷۰٪ انتشار کربن کمتری دارد. تاکنون مجموعاً بیش از ۶۵۰ میلیون دلار سرمایه از بازار و نهادهای دولتی برای این پروژه جذب شده است.

میزان تاثیر روی اقتصاد استرالیا

این سرمایه گذاری نشان می‌دهد که استرالیا در حال ورود به یک زنجیرهٔ تأمین جهانی با ارزش افزودهٔ بالا است. زنجیره‌ای که شرکت‌هایی مانند NVIDIA، Amazon و تولیدکنندگان آسیایی نیمه‌هادی به آن وابسته‌اند. چنین تحولاتی معمولاً باعث افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران، رشد اشتغال، تقویت صادرات و بالا رفتن چشم‌انداز GDP می‌شود. در نتیجه، دلار استرالیا (AUD) در برابر بسیاری از ارزها واکنش مثبت نشان می‌دهد، به‌ویژه در شرایطی که بازارها به سمت دارایی‌های ریسکی متمایل باشند.

انویدیا با توقف سرمایه گذاری ۱۰۰ میلیارد دلاری در Open AI نشانه‌هایی از تردید نسبت به پایداری مدل کسب و کار این شرکت هوش مصنوعی را نشان داد. این سرمایه گذاری عظیم یک وابستگی بلند مدت را برای انویدیا ایجاد می‌کرد که ریسک‌های عملیاتی، هزینه‌های بی سابقه، آموزش مدل‌های جدید و فشار رقابتی از سوی گوگل و Anthropic باعث شد تا محتاط‌تر عمل کند. اگر Open AI بخواهد که در بازار دوام بیاورد؛ باید به فکر تنوع بخشی در منابع سرمایه باشد.

همچنین، هوانگ، مدیر عامل انویدیا، انتقادهای خصوصی نسبت به کمبود انظباط تجاری Open AI داشته است. او اظهار می‌کند که این شرکت هوش مصنوعی با سرعت بالایی در حال توسعه و هزینه کرد است؛ اما مدل درآمدی پایدار و قابل پیش بینی ارائه نمی‌دهد. این مسئله باعث شده رقبای جدی برای Open AI مانند گوگل و Anthropic به وجود بیاید و دیگر تنها Open AI تنها شرکت هوش مصنوعی پیشرو بازار نباشد.

اما حتی این اختلاف‌ها و عقب نشینی‌ها هم باعث نشده تا Open AI ذره‌ای سیاست‌هایش را تغییر دهد و باز هم مشتریان پر و پا قرصی مانند آمازون و سافت بانک به دنبال سرمایه گذاری در این شرکت هستند. شرکت آمازون در حال مذاکره برای سرمایه گذاری ۵۰ میلیارد دلاری در فناوری‌های Open AI است. آمازون در تلاش است تا جایگاهش را در رقابت هوش مصنوعی تثبیت و از عقب ماندگی نسبت به مایکروسافت جلوگیری کند.

در روز جمعه ۳۰ ژانویه ۲۰۲۶، ترامپ به صورت رسمی اعلام کرد که کوین وارش (Kevin Warsh) را به عنوان نامزد ریاست فدرال رزرو به سنا معرفی خواهد کرد. معرفی وارش به علت طرفداری از سیاست‌های انقباضی در گذشته و افزایش نگرانی‌ها بابت دخالت سیاسی در تصمیمات فدرال رزرو واکنش شدیدی را در بازارهای مختلف مالی به همراه داشت. اونس جهانی طلا با ریزش بی سابقه ۹۰۰ دلاری در یک روز و نقره با ریزش ۵۰ دلاری اصلاح شدیدی را تجربه کردند. بازار کریپتو و سهام هم از این ریزش جا نماندند و حمام خون گسترده‌ای در تمامی بازارها راه افتاد.

کوین وارش کیست؟

کوین وارش یکی از چهره‌های شناخته شده سیاست گذاری پولی آمریکا است که ترکیبی از تجربه وال استریت و فدرال رزرو را با خود به همراه دارد. کوین وارش کار خود را با مورگان استنلی آغاز کرد و پس از آن به عنوان مشاور اقتصادی جرج بوش در سال ۲۰۰۶ وارد دولت شد. او نقش بسیار اساسی در بحران سال ۲۰۰۸ داشت و به خوبی با سیاست‌های درست و منطقی توانست آمریکا را از بحران بگذارند.

وارش ارتباط نزدیکی با با حلقه‌های سیاسی و مالی محافظه کار دارد و خانواده همسرش از بزرگ‌ترین حامیان مالی ترامپ به حساب می‌آیند. کوین وارش در گذشته به شدت طرفدار نرخ بهره بالاتر برای کنترل تورم بوده است؛ اما در سال‌های اخیر بیشتر درباره کاهش نرخ بهره و حتی تغییر ساختارهای فدرال رزرو صحبت کرده است. او معتقد است که باید بهره وری مثبت هوش مصنوعی را جدی بگیرد و با کوچک سازی ترازنامه فدرال رزرو و کاهش مقررات بانکی، فضای اقتصادی را بازتر کند.

چرا انتخاب وارش باعث ریزش بازارهای مالی شد؟

بازارهای مالی از عدم قطعیت متنفر هستند و وارش تنها یک پیام برای بازار دارد:«عدم قطعیت». وارش در گذشته به شدت طرفدار افزایش نرخ بهره بوده است؛ اما چند سالی است که از سیاست‌های کاهش نرخ بهره حمایت می‌کند. البته باید یادآوری کنیم که در سال ۲۰۲۴، وارش با کاهش نرخ بهره نیم درصدی مخالفت کرد. این مواضع متناقض باعث شده تا بازارهای مالی عدم قطعیت را بیش از پیش احساس کنند و سرمایه‌ها ترجیح دهند که از بازار فرار کنند.

از طرف دیگر، خانواده همسر وارش از حامیان سرسخت و اصلی ترامپ هستند. به نظر می‌رسد که انتخاب وارش حاصل لابی این خانواده با ترامپ بوده است. این مسئله باعث شده تا نگرانی‌ها بابت سیاسی شدن و عدم استقلال فدرال رزرو افزایش پیدا کند. این موضوع هم از دیگر مسائلی است که ریزش بازارهای مالی را در پی داشت.

آیا مسیر صعودی طلا و نقره با انتخاب وارش به پایان رسید؟

طلا در یک ماه گذشته بیش از ۱۳۰۰ دلار رشد داشت و یکی پس از دیگری سقف‌هایش را شکست. در حال حاضر، پس از ریزش ۹۰۰ دلاری در سطح ۴۸۹۵ معامله می‌شود و بیشتر به نظر می‌رسد که این ریزش یک اصلاح ضروری بوده است تا هیجانات بازار را تخلیه کند. با وجود شکست حمایت ۵۰۰۰ دلاری؛ اما به نظر می‌رسد که هنوز هم مسیر صعودی طلا ادامه داشته باشد. برای اطلاع از روند قیمت طلا می‌توانید به سراغ تحلیل طلا بروید که به صورت تخصصی و حرفه‌ای آینده طلا را پیش بینی می‌کند.

نقره هم پس از صعود از ۷۰ دلار در ابتدای ۲۰۲۶ تا بالای ۱۲۱ دلار، ریزش شدیدی را تجربه کرد و تا ۷۴ دلار کاهش پیدا کرد. در حال حاضر نقره حوالی ۸۵ دلار معامله می‌شود و به نظر می‌رسد که این ریزش هم یک اصلاح اساسی برای نقره بوده است. برای دسترسی به آخرین و دقیق‌ترین پیش بینی‌های قیمت نقره هم می‌توانید تحلیل نقره را دنبال کنید تا آگاهی بیشتری نسبت به نوسانات بازار داشته باشید.

ریزش ۴۰ درصدی نقره در برابر ریزش ۱۵ درصدی طلا در روز گذشته درس بزرگی به تریدرها و سرمایه گذاران فلزات داد. هر چه قدر بازار با سرعت و شدت بیشتری بالاتر برود؛ با همان سرعت هم ریزش خواهد کرد و ثبات چندانی نخواهد داشت. به همین دلیل هم طلا دارایی امن‌تری نسبت به نقره است.

سال ۲۰۲۵ یکی از پر بازده‌ترین سال‌ها برای تمامی فلزات بود. در این سال شاهد رشدهای متوالی فلزاتی مانند طلا، نقره، مس و پلاتین بودیم. سرمایه گذاران بسیاری وارد بازار طلا و نقره شدند یا از طریق فارکس و بورس تلاش کردند تا سرمایه گذاری کوتاه مدت و بلند مدت روی این فلزات داشته باشند. امکان خرید صندوق‌های سرمایه گذاری طلا و نقره و همچنین گواهی سپرده مس در بورس ایران وجود دارد که بهترین راه‌ها برای سرمایه گذاری در فلزات هستند.

با شروع سال ۲۰۲۶، این جهش‌های قیمتی ادامه دارد و شاهد شکست سقف قیمتی طلا در ۵۰۰۰ و نقره در ۱۰۰ دلار بودیم و این روند ادامه دارد؛ اما گلدمن ساکس هشدار داده است که رالی قیمتی به زودی متوقف خواهد شد. تا امروز انتظارات برای کاهش نرخ بهره، ضعف دلار، نگرانی‌ها از کمبود عرضه و تنش‌های سیاسی باعث رشد فلزاتی مانند طلا و نقره شده بود؛ اما تا پایان سال ۲۰۲۶ با داستان دیگری رو به رو هستیم.

چرا گلدمن ساکس درباره ادامه روند رشد فلزات هشدار داده است؟

گلدمن ساکس گزارش‌هایی را در اختیار دارد که نشان می‌دهد تقاضای صنعتی برای فلزاتی مانند نقره و مس افت زیادی پیدا کرده است. سفارش‌های کارخانه‌های مصرف کننده مس در چین از ۱۰ تا ۳۰ درصد کاهش پیدا کرده‌اند. حتی سفارش شبکه برق چین هم به عنوان یکی از بزرگ‌ترین مصرف کنندگان مس کاهش پیدا کرده است.

در بورس لندن هم فلزات گران بها به سقف تاریخی‌شان رسیده‌اند. شاخص LMEX (شش فلز اصلی بورس لندن) امسال ۷ درصد رشد کرده و به سقف سال ۲۰۲۲ نزدیک شده است. قیمت مس در بورس لندن تا ۱۳۲۴۷ دلار بالا رفته است که تنها کمی پایین‌تر از سقف تاریخی‌اش ایستاده. قیمت آلومینیم هم در بورس لندن به بالاترین سطح ۳ ساله رسیده است و در بورس شانگهای سقف‌های جدید تشکیل داده.

پیش بینی‌ها برای بازار فلزات در سال ۲۰۲۶

تنش‌های سیاسی و سایه جنگ سوخت اصلی رشد طلا در سال‌های اخیر بوده‌اند و به نظر نمی‌رسد که به زودی هم برطرف شوند. برای دنبال کردن قیمت طلا می‌توانید صفحه تحلیل طلا را بررسی کنید.

قیمت نقره هم رشد بسیار فوق العاده‌ای در سال گذشته داشته و به نظر نمی‌رسد که به این زودی‌ها قصدی برای توقف داشته باشد. در صورت نیاز به اطلاعات برای سرمایه گذاری در نقره می‌توانید به صفحه تحلیل نقره مراجعه کنید.

هشدار گلدمن ساکس بیشتر درباره قیمت مس بوده است که به سقف‌های تاریخی بسیار نزدیک شده است و از طرف دیگر نشانه‌هایی از افت تقاضا در بازار به وجود آمده است. اگر خریدار سهام فملی یا گواهی سپرده مس در بورس هستید یا اینکه در بازار فارکس روی نماد مس معامله می‌کنید؛ بهتر است که تحلیل مس را هم دنبال کنید.

پس از سه ماه متوالی کاهش نرخ بهره به نظر می‌رسد که در اولین ماه ۲۰۲۶ شاهد ثابت ماندن نرخ بهره باشیم. مقامات ارشد بانک مرکزی آمریکا اعلام کرده‌اند سیاست پولی در بهترین موقعیت قرار دارد و نیازی به تغییر اساسی نیست. این یک پیام روشن به بازار است:

بانک مرکزی نمی‌خواهد تعهدی درباره مسیر آینده بدهد و تصمیمات را کاملاً داده‌محور پیش خواهد برد.

فدرال رزرو با توجه به داده‌های بازار کار و تورم تصمیم گرفته است تا یک «وفقه نسبتا طولانی» برای تغییر سیاست‌ها ایجاد کند.

چگونه داده‌های اقتصادی از کاهش مجدد نرخ بهره جلوگیری کردند؟

نرخ بیکاری اولین داده اقتصادی است که بر روی نرخ بهره اثر گذاشته است. پس از رشد نرخ بهره از ۴.۱ درصد تا ۴.۵ درصد در ۶ ماهه پایانی سال ۲۰۲۵، نرخ بهره در سه ماه متوالی کاهش یافت تا بازار کار جان تازه‌ای بگیرد و نرخ بیکاری کاهش پیدا کند. این کاهش در ماه دسامبر اتفاق افتاد و پیش بینی‌ها نشان می‌دهد که برای ماه‌های بعد هم ثبات نسبی وجود دارد. درخواست‌های بیمه بیکاری در پایین‌ترین سطح قرار دارد و نشانه‌ای از موج گسترده اخراج در بازار کار هم دیده نمی‌شود.

تورم سالانه هم در آخرین گزارش‌ها ۲.۷ درصد اعلام شده است. این رقم بالاتر از هدف ۲ درصدی و حتی بالاتر از سال‌های پیش است. این موضوع باعث شده تا فدرال رزرو برای کاهش نرخ بهره احتیاط بیشتری به خرج دهد. تحلیلگران بزرگ اقتصادی اعتقاد دارند که سیاست پولی اکنون «نزدیک به نرخ خنثی» است. از اینجا به بعد هر گونه کاهش یا افزایش نرخ بهره باید وابسته به داده‌های اقتصادی باشد.

پیش بینی‌ها برای سال ۲۰۲۶

اکثر اقتصاددانان آمریکایی اعتقاد دارند که در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ باید شاهد یک کاهش ۵۰ واحدی برای نرخ بهره باشیم. پیش بینی نرخ تورم ۲.۴ درصدی و نرخ بیکاری ۴.۵ درصدی  تا پایان سال ۲۰۲۶ باعث شده تا فدرال رزرو عجله‌ای برای کاهش نرخ بهره نداشته باشد و تنها زمانی اقدام کند که داده‌ها ریسک رکود یا ضعف اقتصادی را نشان دهند.

شکاف‌های موجود در کمیته سیاست گذاری FOMC

اختلاف نظرهای بسیاری در کمیته سیاست گذاری FOMC وجود دارد که باعث شده تا تصمیم گیری‌های فدرال رزرو هر روز پیچیده‌تر شود و بازارها با بحران عدم قطعیت رو به رو شوند. گروهی از سیاست گذاران اعتقاد دارند باید کاهش نرخ بهره‌ها متوقف شود تا زمانی که تورم حداقل به هدف ۲ درصدی برسد. در مقابل، عده دیگری اعتقاد دارند باید با کاهش نرخ بهره بیشتر از بازار کار حمایت کرد.

فشارهای سیاسی بی سابقه بر فدرال رزرو

فدرال رزرو در هفته‌های اخیر با بحران سیاسی و حقوقی بزرگی رو به رو شده است:

تحقیقات جنایی علیه جروم پاول

وزارت دادگستری آمریکا تحقیقات گسترده‌ای را علیه شهادت جروم پاول در خصوص پروژه ۲.۵ میلیارد دلاری ساختمان جدید فدرال رزرو آغاز کرده  است. این اتفاق در طول تاریخ آمریکا بی سابقه است و تاکنون هیچ یک از روسای قبلی تحت تحقیقات جنایی قرار نگرفته‌اند.

پاول اعتقاد دارد که این تحقیقات تنبیه فدرال رزرو برای مقاومت در برابر کاهش نرخ بهره است. این موضوع باعث شده تا تنش‌ها میان کاخ سفید و بانک مرکزی بالا بگیرد و اعتماد بازارها به استقلال سیاست‌های پولی  کاهش پیدا کند.

تلاش ترامپ برای برکناری لیزا کوک

لیزا کوک عضو هیئت مدیره فدرال رزرو است و ترامپ در تلاش است تا او را برکنار کند. این تلاش‌ها در طول تاریخ بی سابقه است و در طول یک قرن فعالیت فدرال رزرو هیچ رئیس جمهوری تا این حد در امور بانک مرکزی دخالت نکرده است.

هر چند امکان برکناری لیزا کوک بسیار پایین است؛ اما نگرانی‌هایی مبنی بر دخالت سیاسی در ساختار مدیریتی فدرال رزرو مطرح شده است. اعتماد عمومی به استقلال تصمیم گیری‌های این نهاد هم در حال کاهش است و یک سابقه خطرناک در آینده حتما مورد سو استفاده قرار خواهد گرفت.

فشارهای آشکار ترامپ برای کاهش نرخ بهره

ترامپ در ماه‌های اخیر بارها فدرال رزرو و شخص جروم پاول را به باد انتقاد گرفته که نرخ بهره را سریعا کاهش نمی‌دهند. کار به جایی رسیده است که ترامپ اعلام کرده که رئیس جدیدی برای فدرال رزرو معرفی خواهد کرد. این فشارهای بی سابقه باعث شده تا نوسانات در بازار سهام و فارکس شدت پیدا کند و به اعتبار فدرال رزرو در کنترل تورم و اشتغال زیر سوال برود.

شاخص‌های S&P 500 و داوجونز روز چهارشنبه رکوردهای تاریخی جدیدی ثبت کردند. همزمان، چراغ سبز واشینگتن برای تداوم جریان نفت ونزوئلا، قیمت جهانی نفت را نزولی کرد اما باعث جهش سهام پالایشگاهی شد.

در معاملات جاری، شاخص S&P 500 به قله‌ای جدید رسید و داوجونز پیش از عقب‌نشینی موقت، مرز ۴۹,۶۰۰ واحد را لمس کرد. قیمت نفت (WTI) به دلیل وعده ترامپ مبنی بر انتقال ۵۰ میلیون بشکه نفت از ونزوئلا، به محدوده ۵۶ دلار سقوط کرد؛ موضوعی که سهام پالایشگاه‌هایی نظیر والرو انرژی را ۴٪ بالا برد.

در حوزه بین‌الملل، سیگنال‌های دولت ترامپ برای تصاحب گرینلند و کنترل کانال پاناما، ریسک‌های ژئوپلیتیک را به اوج رسانده است. همزمان در بخش تکنولوژی، انویدیا از تقاضای فوق‌العاده چین برای تراشه‌های H200 خبر داد. با وجود رونق بخش خدمات، کاهش فرصت‌های شغلی در گزارش JOLTS نشان‌دهنده فروکش کردن تب بازار کار آمریکا است.