عمق بازار چیست؟

عمق بازار چه اطلاعاتی به تریدر می‌دهد؟

عمق بازار در فارکس نشان دهنده سفارش‌های خرید و فروش در قیمت‌های مختلف است که حجم معاملات در لحظه را نشان می‌دهد و این مورد را می‌توانید در اوردربوک مشاهده کنید. دفتر سفارشات نشان می‌دهد که چه حجم سفارشی در کدام قیمت‌ها وجود دارد. همچنین میزان سفارش‌های زیاد در یک منطقه قیمتی خاص می‌تواند نقاط مهم مقاومت و حمایت از قیمت را نیز نشان دهد. همچنین میزان حجم سفارشات خرید و فروش در نزدیکی قیمت جاری، می‌تواند نشان دهد که بازار تمایل دارد به چه سمتی حرکت کند.

عمق بازار فارکس چیست؟

عمق بازار یا همان دفتر سفارش، فهرست کاملی از سفارش‌های خرید و فروش یک جفت ارز است که در قیمت‌های بالاتر و پایین‌تر از قیمت فعلی قرارگرفته‌اند. این ابزار به معامله‌گر نشان می‌دهد که پشت قیمت لحظه‌ای، چه حجمی از عرضه و تقاضا وجود دارد. برای استفاده درست از آن، سه نکته را باید مدنظر قرار داد: اول اینکه سفارش‌ها در کدام قیمت‌ها انباشته شده‌اند، چون این مناطق مانند مناطق واقعی حمایت و مقاومت عمل می‌کنند. دوم اینکه آیا نزدیک قیمت جاری، حجم سفارش‌های خرید بیشتر است یا فروش، که این مسئله می‌تواند جهت حرکت بعدی قیمت را نشان دهد. سوم اینکه مراقب سفارش‌های بزرگ ظاهری باشید که ناگهان حذف می‌شوند؛ این یک ترفند برای فریب بازار است. با درک این موارد، می‌توانید نقاط بهتری برای ورود و خروج پیدا کنید.

تفاوت عمق بازار فارکس با بازار سهام

در حالی که مفهوم عمق بازار در هر دو بازار فارکس و سهام به نمایش دفتر سفارشات شامل سفارشات محدود خرید و فروش در سطوح قیمتی مختلف را نشان می‌دهد، تفاوت‌های زیادی در ساختار و دسترسی به این اطلاعات وجود دارد. بازار سهام ماهیت متمرکز دارد و تمام سفارشات در یک بخش رسمی مانند NYSE یا NASDAQ ثبت و اجرا می‌شوند، بنابراین معامله‌گران می‌توانند از طریق پلتفرم معاملاتی خود به عمق بازار دسترسی شفاف و مستقیم داشته باشد، هرچند بخش قابل توجهی از نقد شوندگی واقعی ممکن است در قالب سفارشات پنهان یا معاملات فرابورس باشند که عموماً دیده نمی‌شوند.

در مقابل، فارکس یک بازار غیرمتمرکز است، همان‌طور که گفتیم به این معنی است که هیچ دفتر سفارش مرکزی و واحدی وجود ندارد که کل حجم معاملات بازار را نشان دهد.

یک تفاوت آشکار در عمق بازار فارکس و سهام وجود دارد. به زبان ساده اگر شما در بازار سهام معامله می‌کنید می‌توانید حساب ویژه‌ای روی اطلاعات حجم بازار باز کنید، اما در فارکس این‌چنین نیست و فقط شما در حال مشاهده عمق بازار یک کارگزاری یا یک تأمین کننده مالی هستید.

اجزای اصلی عمق بازار

اجزای اصلی عمق بازار از دو بخش کلیدی تشکیل شده‌اند که در دفتر سفارش قابل مشاهده است. البته معامله‌گران حرفه‌ای می‌دانند که بسیاری از این سفارشات ممکن است غیرواقعی و فقط برای فریب کاربران باشد و در لحظه‌ای که قیمت بازار به آن‌ها نزدیک می‌شود، فوراً برداشته می‌شوند:

سفارش‌های خرید (Bid Orders)

شامل تمام سفارش‌هایی است که شرکت‌کنندگان بازار آماده‌اند تا در قیمت‌های مشخص، دارایی را بخرند. این سفارش‌ها در سمت تقاضای بازار قرار دارند و هرچه قیمت پایین‌تر باشد، معمولاً حجم سفارش‌های خرید بیشتری انباشته می‌شود. در بازار عمیق، حتی در قیمت‌های نزدیک به قیمت جاری نیز حجم قابل توجهی سفارش خرید وجود دارد.

سفارش‌های فروش (Ask Orders)

شامل سفارش‌هایی است که فروشندگان حاضرند دارایی خود را در قیمت‌های مشخص بفروشند. این سمت، عرضه بازار را تشکیل می‌دهد. در یک بازار عمیق، اختلاف قیمت بین بهترین قیمت خرید و بهترین قیمت فروش (اسپرد) کوچک است و بالای سر قیمت جاری نیز حجم مناسبی از سفارش‌های فروش وجود دارد.

علاوه بر این دو بخش اصلی، گاهی «سفارش‌های حدی» و «سفارش‌های بازار» نیز در تحلیل عمق بازار در نظر گرفته می‌شوند. اما آنچه مستقیماً عمق بازار را می‌سازد، همان انباشت سفارش‌های خرید در سطوح پایین‌تر و سفارش‌های فروش در سطوح بالاتر است.

سفارشات خرید

سفارش خرید در بازار فارکس، دستوری است که معامله‌گر برای باز کردن یک پوزیشن خرید (Buy) قرار می‌دهد. یعنی معامله‌گر انتظار دارد که قیمت جفت ارز مدنظرش به سمت بالا حرکت کند. یعنی ارزش ارز پایه در برابر ارز مظنه افزایش پیدا کند.

سفارشات فروش

در مقابل سفارش فروش نیز به دستور پوزیشن (Sell) گفته می‌شود و انتظار این است که جفت ارز مدنظر به سمت پایین حرکت کند. یعنی ارزش ارز پایه در برابر ارز مظنه کاهش یابد.

لیکوئیدیتی و عمق بازار

در بازار فارکس، لیکوئیدیتی به توانایی بازار در اجرای سریع سفارش‌های خرید و فروش با کمترین لغزش (اسلیپیج) گفته می‌شود. عمق بازار هم ساختار سفارشات محدود (Limit Orders) در قیمت‌های مختلف در دفتر سفارش (Order Book) است.

از آنجا که عمق بازار فارکس به شدت زیاد است، بنابراین لیکوئیدیتی فوق‌العاده بالایی دارد؛ یعنی سفارشات بزرگ (مثلاً ۱۰۰ میلیون دلار) معمولاً بدون تغییر محسوس قیمت اجرا می‌شوند. اگر بخواهیم فنی‌تر توضیح دهیم باید بگوییم که اسپرد در جفت‌ارزهای اصلی مثل EUR/USD بسیار کم (کمتر از یک پیپ) و عمق قیمتی (Market Depth) در دفتر سفارش بالاست؛ یعنی تعداد بسیار زیادی سفارش در فاصله قیمتی نزدیک، وجود دارد که جلوی نوسانات ناگهانی قیمت را می‌گیرد. اما مثلاً در جفت‌ارزهای ناشناخته یک معامله‌گر سطح متوسط با حجم سرمایه کم هم می‌تواند قیمت را جابجا کند.

اسپرد

همان‌طور که احتمالاً می‌دانید اسپرد، فاصله قیمتی بین قیمت پیشنهاد خرید و قیمت پیشنهاد فروش است که بخشی از درآمد کارگزاری‌ها نیز محسوب می‌شود. هرچقدر حجم بازار بیشتر باشد شما با اسپرد کمتری روبه‌رو خواهید شد. پس اسپرد رابطه مستقیم با عمق بازار دارد که به شکل زیر قابل توضیح است:

عمق بازار پایین = اسپرد بالا

• وقتی عمق بازار کم باشد (تعداد سفارش‌های خرید و فروش محدود است)، نقد شوندگی کم می‌شود.
• کارگزاری‌ها برای جبران ریسک نقد شوندگی پایین، اسپرد را بالا می‌برند
• این وضعیت عموماً در جفت ارزهای ناشناخته یا در ساعاتی دیده می‌شود که سشن معاملاتی آسیا است.

عمق بازار بالا = اسپرد پایین

• جفت ارزهای اصلی مانند EUR/USD، GBP/USD، USD/JPY عمق بازار بسیار بالایی دارند
• سفارش‌های متعدد در سطوح قیمتی مختلف، حجم را افزایش می‌دهند و اسپرد کاهش پیدا می‌کند
• در این شرایط کارگزاری‌ها می‌توانند اسپردها را به شدت کاهش دهند.