فیوچرز چیست؟ مزایا و ریسک های بازار آتی

کاربرد معامله فیوچرز

معاملات فیوچرز تنها یک ابزار پیش بینی قیمت نیست؛ بلکه یکی از ابزارهای چند منظوره بازار مالی به حساب می‌آید. تریدرها با معاملات فیوچرز مدیریت ریسک انجام می‌دهند؛ از نوسانات بازار در دو جهت به سود می‌رسند و از اختلاف قیمت در بین بازارها درآمد کسب می‌کنند. در ادامه بیشتر درباره هر کدام از کاربردها صحبت خواهیم کرد.

هجینگ (کاهش ریسک)

تریدر با استفاده از قراردادهای آتی و پوزیشن‌های خرید و فروش از دارایی واقعی خود محافظت می‌کند که به آن هجینگ گفته می‌شود. برای مثال، ماینرها در حال استخراج بیت کوین هستند؛ اما همزمان نگرانی‌هایی وجود دارد که با پایین آمدن قیمت از سودشان کاسته یا اینکه دیگر استخراج صرفه نداشته باشد. در این حالت، پوزیشن فروش باز می‌کنند تا در صورت پایین آمدن قیمت هم کسب سود کنند و از ضرر و زیان استخراج بکاهند.

نوسان گیری (کسب سود)

بازار ارز دیجیتال فارکس نوسانات مثبت و منفی زیادی دارد و تریدرها علاقه‌ای ندارند که تحت چنین شرایطی مالک دارایی‌ها باشند. به جای خرید دارایی واقعی، در معاملات آتی پوزیشن لانگ یا شورت باز می‌کنند تا از بازار صعودی و نزولی به صورت یکسان به سود برسند. در بازار فیوچرز امکان استفاده از اهرم هم وجود دارد که این سودها را چند برابر می‌کند.

اگر هنوز درباره روش های نوسان گیری ابهاماتی دارید، در راهنمای جامع نوسان گیری چیست به بررسی بهترین راهکار های رسیدن به سود پرداخته ایم.

آربیتراژ (Arbitrage)

آربیتراژ به معنای کسب سود از اختلاف قیمت میان دو بازار است. تریدرها با مشاهده اختلاف قیمت میان بازار اسپات و فیوچرز تصمیم می‌گیرند که یک دارایی را در بازار اسپات بخرند و در بازار فیوچرز بفروشند. این مسئله باعث می‌شود تا به اندازه همان اختلاف سود قطعی دریافت کنند.

برای مثال، فرض کنید در بازار اسپات بیت کوین ۷۰ هزار دلار و در بازار فیوچرز ۷۱ هزار دلار است. با خرید بیت کوین در بازار اسپات و فروش در بازار فیوچرز از این اختلاف قیمت به سود می‌رسید. اگر پوزیشن فروش را نبندید و قیمت پایین‌تر بیاید؛ سود بیشتری هم کسب خواهید کرد.

بهترین بازارها برای معامله فیوچرز

شاید هنگام تحقیق درباره بازار فیوچرز چیست تنها به معاملات ارز دیجیتال رسیده باشید؛ اما خبر خوب این است که در تمامی بازارها امکان معامله فیوچرز وجود دارد. در این بخش قرار است تا بازارهایی با نوسانات بیشتر، نقدینگی بالاتر و قابل اعتمادتر برای معاملات فیوچرز را به شما معرفی کنیم.

ارزهای دیجیتال

بازار کریپتو یا همان ارزهای دیجیتال محبوب‌ترین بازار برای معاملات فیوچرز است. نوسان‌های شدید، نقدینگی بالا و وجود قراردادهای آتی بدون تاریخ انقضا باعث شده تا تریدرها به صورت ۲۴ ساعته در ۷ روز هفته آمده معامله در بازار کریپتو باشند.

کالاها (طلا، نفت، گندم و…)

بازار کالاها قدیمی‌ترین بازار به حساب می‌آید که از قراردادهای آتی استفاده می‌کند. قراردادهای آتی استاندارد، قابل اعتماد و مناسب برای شرکت‌ها و تولید کنندگانی است که نیاز به پوشش ریسک دارند. برای مثال، شرکت‌های هواپیمایی برای کنترل هزینه سوخت تصمیم می‌گیرند تا از قراردادهای آتی نفت استفاده کنند تا هزینه‌های کلی را مدیریت کنند.

فارکس (Forex Futures)

بازار فارکس هم دارای قراردادهای آتی است. در این بازار حجم معاملات بسیار بالا است و بانک‌ها، شرکت‌های بین المللی و تریدرهای حرفه‌ای از این قراردادها استفاده می‌کنند تا از نوسانات بازار ضرر و زیان نبینند و به سود هم برسند. برای مثال، شرکت‌های اروپایی با یورو کار می‌کنند؛ اما مشتریان آمریکایی هزینه را با دلار پرداخت خواهند کرد. این نقل و انتقال پول ممکن است چند روز تا چند هفته طول بکشد و ارسال محصول هم بسته به نوع ارسال چندین روز زمان خواهد برد. بنابراین هر دو طرف برای در امان ماندن از نوسانات ارزی از قراردادهای آتی EUR/USD استفاده می‌کنند.

بازار سهام

بازار سهام هم از دیگر بازارهایی است که به شدت مناسب معاملات فیوچرز و قراردادهای آتی است. سهام داران علاقه‌ای به فروش سهام ندارند و از طرف دیگر نمی‌خواهند که با پایین آمدن قیمت سهم هم ضرر کنند. از این رو از قراردادهای آتی استفاده می‌کنند که با کاهش قیمت ضرر ناشی از نگهداری سهام را جبران کنند.

مزایا و معایب معاملات فیوچرز

مزایا و معایب معاملات فیوچرز از جمله مواردی است که باید هنگام بررسی به آن توجه داشت تا بتوان تصمیم گیری دقیق‌تری نسبت به ورود به این بازار گرفت. در این بخش سعی کردیم تا اصلی‌ترین نقاط قوت و ضعف این بازارها را توضیح دهیم که نیاز است تا همه تریدرها نسبت به آن آگاه باشند.

مزایا معاملات فیوچرز

• سود در بازار نزولی: با باز کردن پوزیشن شورت می‌توان از کاهش قیمت‌ها سود گرفت.
• استفاده از اهرم: امکان چند برابر کردن قدرت خرید یا فروش با سرمایه کم.
• نقدینگی بالا: ورود و خروج سریع از معاملات در اکثر صرافی‌ها.
• عدم نیاز به مالکیت دارایی: معاملات تنها روی قیمت آینده دارایی انجام می‌شوند و نیازی به مالکیت روی دارایی نیست.
• امکان معامله ۲۴/۷ در کریپتو: بازار فیوچرز ارز دیجیتال به صورت ۲۴ ساعته در ۷ روز هفته در دسترس کاربران است.

معایب معاملات فیوچرز

• ریسک لیکویید شدن: با حرکت بازار خلاف جهت پوزیشن امکان لیکویید شدن وجود دارد.
• پیچیدگی مفاهیم: معاملات فیوچرز اصطلاحات و مفاهیم پیچیده‌ای دارد که یادگیری را برای تریدرهای مبتدی کمی سخت می‌کند.
• نیاز به مدیریت ریسک: اگر در بازار فیوچرز پلن معاملاتی دقیق، حد سود و ضرر و مدیریت سرمایه نداشته باشید؛ ضرر و زیان بسیاری را متحمل خواهید شد.
• هزینه‌های نگهداری پوزیشن: برای نگهداری پوزیشن‌های معاملاتی در بازار فیوچرز باید هزینه اضافه‌تری به صورت ساعتی پرداخت شود که بخشی از سود را از بین می‌برد.

بازار فیوچرز برای چه کسانی مناسب است؟

بازار فیوچرز به دلیل دو طرفه بودن و استفاده از اهرم پیچیدگی‌های زیادی دارد و به تمامی تریدرها توصیه نمی‌شود. این بازار بیشتر برای افرادی طراحی شده است که توانایی مدیریت ریسک، کنترل احساسات و تحلیل دقیق بازار را دارند. تریدرهای حرفه‌ای ریسک پذیر با استراژی معاملاتی حساب شده و همچنین زمان کافی برای مدیریت پوزیشن‌ها می‌توانند از بازار فیوچرز استفاده کنند.

انواع معاملات فیوچرز

هنگام بررسی انواع معاملات ارز دیجیتال به معاملات فیوچرز می‌رسیم که خودش چند زیر مجموعه جداگانه دارد. این زیر مجموعه‌ها تنها در بازار ارز دیجیتال کاربرد ندارند و در تمامی بازارها استفاده می‌شوند. تریدرها باید انواع معاملات فیوچرز را بشناسند تا بتوانند بهترین نوع را برای خودشان انتخاب کنند.

معاملات فیوچرز با تاریخ انقضا (Expiration Futures)

در معاملات فیوچرز با تاریخ انقضا معمولا تاریخ سررسید مشخص وجود دارد که تریدر می‌تواند پیش از سررسید قرارداد را ببندد یا اجازه دهد که به صورت خودکار تسویه شود. این مدل بیشتر در بازارهای سنتی مانند بورس کالای شیکاگو (CME) استفاده می‌شود.

برای مثال، قراردادهای CME بیت کوین معمولا به صورت ماهانه منقضی می‌شوند. اگر قیمت در زمان سررسید بالاتر از قیمت قرارداد باشد؛ خریدار سود می‌کند و اگر پایین‌تر باشد؛ فروشنده سود خواهد کرد. این نوع قراردادها مناسب افرادی است که برای یک بازه زمانی مشخص برنامه ریزی دارند.

فیوچرز دائمی (Perpetual Futures)

قراردادهای فیوچرز دائمی مشهورترین نوع قراردادها در بازار ارز دیجیتال به حساب می‌آیند. این نوع قراردادها تاریخ انقضایی ندارند و تریدرها می‌توانند تا هر زمان پوزیشن معاملاتی‌شان را باز نگه دارند. در قراردادهای دائمی هزینه‌ای به صورت ساعتی از تریدرها گرفته می‌شود که به آن Funding Rate می‌گویند. این نوع قرارداد به‌دلیل انعطاف‌پذیری بالا، نقدینگی زیاد و امکان معامله ۲۴/۷، استاندارد اصلی معاملات فیوچرز در کریپتو محسوب می‌شود.

انواع روش های تسویه در فیوچرز

تسویه قراردادهای آتی در معاملات فیوچرز به این معناست که قرارداد چگونه و در چه زمانی بسته می‌شود و سود و زیان تریدر چگونه محاسبه و پرداخت خواهد شد. بسته به نوع بازار و نوع دارایی این تسویه‌ها متفاوت است که در ادامه هر کدام را به صورت جداگانه توضیح خواهیم داد.

تسویه نقدی (Cash Settlement)

تسویه نقدی رایج‌ترین نوع تسویه در بازار ارز دیجیتال است. در این نوع تسویه هیچ دارایی واقعی بین خریدار و فروشنده جا به جا نمی‌شود و تنها اختلاف قیمت بین قرارداد و قیمت لحظه‌ای بازار در زمان سررسید محاسبه و به صورت نقدی پرداخت خواهد شد. برای مثال، اگر قرارداد آتی بیت کوین با ۶۰ هزار دلار بسته شده باشد و در زمان سررسید قیمت بیت کوین ۶۵ هزار دلار باشد؛ ۵ هزار دلار سود نقدی به خریدار پرداخت خواهد شد.

تسویه فیزیکی (Physical Settlement)

تسویه فیزیکی بیشتر در بازارهای سنتی کاربرد دارد. در این روش تسویه در زمان سررسید کالای فیزیکی به خریداران تحویل خواهد شد. کشاورزان، تاجران و مدیران صنایع بیشتر از این نوع قراردادها استفاده می‌کنند تا ریسک نوسانات قیمت را از بین ببرند. کالاهایی مانند نفت، گندم، طلا و سایر فلزات صنعتی از پرطرفدارترین کالاهای تسویه فیزیکی هستند.

تسویه ترکیبی (Hybrid Settlement)

در برخی از قراردادهای فیوچرز تسویه به صورت ترکیبی انجام می‌شود. خریداران و فروشندگان با توجه به نیازشان تصمیم می‌گیرند تا بخشی از دارایی را به صورت فیزیکی و بخشی دیگر را به صورت نقدی تسویه کنند. این نوع تسویه‌ها انعطاف پذیری بیشتری به قرارداد می‌دهد و رضایت طرفین را بیشتر جلب خواهد کرد.

مقایسه معاملات فیوچرز با اسپات و مارجین

تریدرها در بازارهای مالی با سه نوع معاملات اسپات، فیوچرز و مارجین سر و کار دارند. هر کدام از این بازارها ساختار، ریسک و کاربرد متفاوتی دارند. برای انتخاب بهترین نوع بازار معاملاتی بهتر است تا به تجربه، هدف و میزان ریسک پذیری تریدر توجه شود. در این بخش قرار است تا هر سه بازار معاملاتی را با یکدیگر مقایسه و ویژگی‌هایشان را بررسی کنیم تا انتخاب آگاهانه‌تری داشته باشید.

معاملات اسپات (Spot Trading)

در معاملات اسپات بازار یک طرفه است. در این نوع معاملات خریداران یک دارایی را می‌خرند و تنها با بالا رفتن قیمت به سود خواهند رسید. خریداران پس از خرید مالک واقعی دارایی هستند و امکان انتقال دارایی به شخص دیگر را دارند. این نوع بازار ساده‌ترین و کم ریسک‌ترین نوع معاملات را به تریدرها پیشنهاد می‌دهد که هیچ اهرم یا امکان لیکویید شدنی در آن وجود ندارد.

معاملات مارجین (Margin Trading)

تریدر در معاملات مارجین بخشی از سرمایه پوزیشن را از صرافی قرض می‌گیرد تا با حجم بیشتری معامله کند. در این روش همچنان مالک دارایی به حساب می‌آید؛ اما ریسک بیشتری نسبت به بازار اسپات تحمل خواهد کرد. استفاده از اهرم معاملاتی باعث می‌شود تا چند برابر حالت عادی سود یا ضرر کند و گاهی به کلی سرمایه‌اش را از دست بدهد.

معاملات فیوچرز (Futures Trading)

تریدر در معاملات فیوچرز مالک دارایی نیست و تنها روی نوسانات قیمت شرط بندی می‌کند. این شرط بندی‌ها با استفاده از اهرم‌های معاملاتی با ریسک بالاتری همراه می‌شوند و به تریدر اجازه می‌دهند تا به صورت دو طرفه از بازار نوسان گیری کند. در این بازار به علت استفاده از اهرم‌های بسیار بالا امکان لیکویید شدن هم افزایش پیدا می‌کند.

استراتژی‌ها در بازار فیوچرز

برای معامله در بازار فیوچرز نیاز است تا استراتژی معاملاتی دقیق و حساب شده‌ای داشته باشید تا بتوانید روند صعودی و نزولی را به خوبی پیش بینی کرده و از دو طرف بازار کسب سود کنید. هر تریدر با توجه به میزان ریسک پذیری، تایم فریم مدنظرش، سبک مدیریت ریسک و سرمایه تصمیم می‌گیرد تا یکی از استراتژی‌های معرفی شده در ادامه را استفاده کند.

اسکالپینگ (Scalping)

استراتژی اسکالپینگ مخصوص تریدرهایی است که در تایم فریم‌های بسیار کوتاه سعی می‌کنند تا از کوچک‌ترین نوسانات به سود برسند. برای این استراتژی میزان سود مهم نیست؛ بلکه تعداد پوزیشن‌های معاملاتی سود ده است که اهمیت دارد. تریدرها با استفاده از استراتژی اسکالپینگ سودهای کوچک را از پوزیشن‌های معاملاتی بسیار زیاد دریافت می‌کنند تا در نهایت به یک سود چند برابری تبدیل شود.

استراتژی اسکالپینگ ریسک بسیار بالایی دارد و تریدرها با استفاده از اهرم‌های بالا برای افزایش بازدهی میزان ریسک را بالاتر هم می‌برند. در کل این استراتژی معمولا مناسب تریدرهای حرفه‌ای است که تمرکز و  سرعت عمل بسیار بالایی دارند.

دی تریدینگ (Day Trading)

استراتژی معاملات روزانه یا دی تریدینگ هم از دیگر استراتژی‌های محبوب در بازار فیوچرز است. تریدرها از تایم فریم‌های یک ساعته و چهار ساعته برای تحلیل استفاده می‌کنند و روندهای قیمت را با دقت بالاتری پیش بینی می‌کنند. تعداد پوزیشن‌های معاملاتی در این استراتژی پایین‌تر از اسکالپینگ است؛ اما اعتماد به پوزیشن‌ها در سطح بالاتری قرار دارد.

سوئینگ تریدینگ (Swing Trading)

استراتژی سوئینگ تریدینگ روی روندهای چند روزه تا چند هفته‌ای تمرکز دارد. تریدر در این استراتژی به دنبال روندهای میان مدتی است که با یک حرکت صعودی یا نزولی قوی همراه خواهد شد. در این استراتژی خبری از پوزیشن‌های معاملاتی متعدد نیست و تنها با یک یا دو پوزیشن معاملاتی سود حاصل از بازار گرفته خواهد شد.

سوئینگ تریدینگ بیشتر مناسب افرادی است که زمان کافی برای تحلیل بازار و پایش مداوم اخبار ندارند یا اینکه علاقه‌ای به دنبال کردن نوسانات کوتاه مدت ندارند. این افراد ترجیح می‌دهند که یک بار تحلیل تکنیکال را انجام داده و جهت بازار را به درستی تشخیص دهند و بعد از آن دیگر با خیال راحت به کارهای دیگر رسیدگی کنند.

نحوه استفاده از معاملات فیوچرز

از آن جا که معاملات فیوچرز بیشتر در بازار ارز دیجیتال کاربرد دارد؛ برای شروع باید یک حساب در صرافی‌های معتبر ارز دیجیتال باز کنید. پس از واریز وجه و انتقال به کیف پول فیوچرز نیاز است تا اهرم معاملاتی را انتخاب کنید. در بازار فیوچرز دو اهرم کراس برای درگیر کردن کل موجودی کیف پول در پوزیشن و ایزوله برای درگیر کردن بخشی محدود از کیف پول در پوزیشن وجود دارد.

پس از انتخاب نوع اهرم، میزان اهرم را بر اساس ریسک پذیری مشخص خواهید کرد. تنظیمات پوزیشن مانند حد سود و حد ضرر هم با توجه به مدیریت ریسک و سرمایه تعیین کنید و در نهایت برای پیش بینی افزایش قیمت گزینه لانگ و برای پیش بینی کاهش قیمت گزینه شورت را بزنید.

جمع بندی

معاملات فیوچرز یکی از محبوب‌ترین نوع معاملات در بازار ارز دیجیتال به حساب می‌آیند. این نوع معاملات با پیش بینی قیمت انجام می‌شوند و پای هیچ دارایی واقعی در کار نیست. البته در مراحل تسویه با دو مدل تسویه فیزیکی و نقدی رو به رو هستیم. ویژگی‌هایی مانند عدم مالکیت روی دارایی، اهرم‌های بالا و نقدینگی بسیار زیاد باعث شده تا تریدرها برای کسب سود بیشتر وارد بازار فیوچرز شوند. برای سود بالاتر ریسک‌های بالاتری هم مانند ضررهای چند برابری تا مرز لیکویید شدن و از دست رفتن کل سرمایه هم باید متحمل شد.