معرفی جامع تیک چارت و نحوه فعالسازی در متاتریدر

تیک چارت (Tick Chart) چیست؟

در بازارهای مالی، به کوچک‌ترین واحد تغییر قیمت تیک گفته می‌شود. بسیاری از تریدرها فکر می‌کنند قیمت‌ها به‌صورت خطی در بازار تغییر می‌کنند، اما باید به شما بگوییم که این قیمت‌ها به‌صورت پله‌پله و با هر بار انجام یک معامله جدید قیمت‌گذاری می‌شوند و یک Bid یا Ask جدید ثبت می‌گردد.
پس هر بار که معامله‌ای در بازار انجام می‌شود، یک تیک به وجود می‌آید و این نمودار برخلاف نمودارهای زمانی، گذشت زمان را نشان نمی‌دهد بلکه مشخص می‌کند تعداد تغییرات قیمت چگونه بوده است.

تیک چارت برای کدام تریدرها مناسب است؟

به‌قطع یقین تیک چارت تنها برای تریدرهای اسکالپ مناسب است، البته نه هر اسکالپری؛ بلکه تریدری که حداقل 2 یا 3 سال است معاملات خود را به‌صورت اسکالپ انجام می‌دهد. دلیل آن هم این است که در تیک چارت، معاملات بسیار سریع‌تر و حتی در بازه‌های کمتر از 1 دقیقه اتفاق می‌افتند.
همچنین اسکالپرها می‌توانند به‌راحتی با استفاده از تیک چارت، مومنتوم و شتاب لحظه‌ای بازار را بررسی کنند و اگر در خطوط تیک چارت به‌صورت ناگهانی شیب عمودی ایجاد شود، تریدر می‌تواند متوجه شود که فشار خرید یا فروش در آن لحظه افزایش پیدا کرده است.

تیک چارت چگونه کار می‌کند؟

برای درک بهتر این موضوع، اجازه بدهید با یک مثال توضیح بدهم. فرض کنید در نمودار معمولی و تایم فریم 5 دقیقه قرار دارید؛ هر کندل باید 5 دقیقه زمان بگذرد تا کامل شود. اما تیک چارت این‌گونه نیست و با هر بار ورود نقدینگی نوسان می‌کند.
این نوسانات زمانی اتفاق می‌افتد که تامین‌کنندگان نقدینگی یک قیمت جدید ثبت می‌کنند و همین موضوع باعث تغییر یک تیک شده و نمودار تیک چارت را به جلو حرکت می‌دهد. این نقدینگی‌ها ممکن است حتی در یک ثانیه 50 بار قیمت جدید ثبت کنند که با هر ثبت قیمت، نمودار یک پله جلو می‌رود؛ یعنی تیک چارت در همان یک ثانیه 50 پله حرکت می‌کند.
برعکس این موضوع هم ممکن است رخ دهد؛ مثلا در بازه 10 دقیقه‌ای، نقدینگی بازار بسیار کم باشد و هیچ قیمتی از سمت تامین‌کنندگان نقدینگی ثبت نشود که این حالت باعث می‌شود بازار عملا ثابت یا فریز شود.

چگونگی خواندن تیک چارت

شاید در نگاه اول فقط دو خط با رنگ قرمز و آبی ببینید، اما این خطوط در واقع قیمت خریداران و فروشندگانی را نشان می‌دهند که در همان لحظه در حال معامله هستند. فاصله بین این دو خط می‌تواند دیدگاه بسیار خوبی از وضعیت بازار به ما بدهد.
اگر بخواهیم تشخیص دهیم بازار در حالت نرمال، آرام و با نقدینگی بالا قرار دارد، باید ببینیم این خطوط تقریبا موازی و نزدیک به هم حرکت می‌کنند که این وضعیت معمولا بهترین زمان برای ترید محسوب می‌شود.
اما اگر فاصله خطوط از هم زیاد شود و خط آبی به سمت بالا و خط قرمز به سمت پایین حرکت کند، این موضوع نشانه کمبود نقدینگی و احتمال یک خبر مهم در بازار است. در چنین شرایطی معمولا اسپرد نیز به‌صورت بسیاری افزایش پیدا می‌کند.
همچنین بازارهای کم‌رونق زمانی مشخص می‌شوند که خطوط به‌صورت افقی و صاف حرکت می‌کنند؛ این حالت نشان می‌دهد احتمالاً معامله‌ای در آن لحظه انجام نمی‌شود. حتی زمانی که پله‌ها بسیار آرام حرکت می‌کنند نیز می‌توان نتیجه گرفت بازار در حالت رنج و بی‌تصمیمی قرار دارد.

آموزش فعال‌سازی تیک چارت در متاتریدر (MT4 و MT5)

برای فعال‌سازی تیک چارت در متاتریدر تفاوتی ندارد از کدام نسخه MT4 یا MT5 استفاده می‌کنید. کافی است وارد متاتریدر شوید و از منوی View گزینه Market Watch را انتخاب کنید تا نمادهای معاملاتی برای شما نمایش داده شوند.

پس از آن روی نمادی که قصد دارید تیک چارت آن را مشاهده کنید رفته، کلیک راست کرده و گزینه Tick Chart را انتخاب کنید.

می‌بینید که نمودار تیک چارت به ما نمایش داده شد.

استراتژی‌های کاربردی ترید با تیک چارت

باید صادقانه گفت که خط‌کشی و ترسیم الگوهای کلاسیک در تیک چارت کاربرد چندانی ندارد. الگوهایی که در نمودارهای دیگر بر اساس عرضه و تقاضا شکل می‌گیرند، در تیک چارت اعتبار بالایی ندارند و اگر الگویی هم دیده شود، به احتمال زیاد تصادفی است.
دنبال‌کردن الگوها در تیک چارت چیزی جز افزایش ریسک و از دست دادن سرمایه به همراه ندارد.

تنها استراتژی‌هایی که می‌توانند در تیک چارت عملکرد قابل قبولی داشته باشند، تمرکز روی سطوح حمایت و مقاومت، بررسی شکست آن‌ها و تشخیص روندهای بسیار کوتاه‌مدت است.
اگر یک سطح مقاومتی داشته باشیم و قیمت بتواند آن را به سمت بالا بشکند، این موضوع نشانه صعودی بودن تیک چارت است. حتی اگر بعد از شکست، پولبک هم به سطح زده شود اهمیت چندانی ندارد، فقط باید دقت کنید سقف قبلی در کجا قرار داشته تا بتوانید همراه با موج حرکت کنید؛ چراکه روند کلی، هرچند کوچک، صعودی است.

مقایسه تیک چارت با سایر چارت های محبوب

بدون شک اصلی‌ترین رقیب تیک چارت، نمودار کندل‌استیک است که حدود 95 درصد معامله‌گران از آن استفاده می‌کنند.
در کندل‌استیک همه‌چیز وابسته به زمان است؛ یعنی باید منتظر بمانید تا یک کندل مثلا 5 دقیقه‌ای به‌طور کامل بسته شود. حتی اگر در این 5 دقیقه نوسانات شدیدی رخ دهد، ما در نهایت فقط تغییرات همان یک کندل را مشاهده می‌کنیم.
اما در تیک چارت، افزایش حجم معاملات باعث می‌شود نمودار بزرگ‌تر شده و جزئیات بیشتری دیده شود. در مقابل، اگر بازار کم‌حجم باشد، تیک چارت نیز متوقف شده و حرکت خاصی نخواهد داشت.

مزایا و معایب استفاده از تیک چارت

استفاده از تیک چارت مانند هر ابزار معاملاتی دیگر، مزایا و معایب خاص خود را دارد. در ادامه بر اساس تجربه شخصی خودم از کار با تیک چارت، مهم‌ترین آن‌ها را مرور می‌کنیم:

مزایا

• حذف تاثیرگذاری زمان؛
• نمایش اسپرد واقعی بازار؛
• تشخیص سریع مومنتوم و شتاب قیمت؛
• شناسایی شکست‌های جعلی؛
• سیگنال‌دهی سریع برای اسکالپرها.

معایب

• نداشتن تاریخچه قیمتی مناسب؛
• نویز بسیار زیاد؛
• وابستگی شدید به بروکر و دیتای آن؛
• نامناسب برای تحلیل‌های میان‌مدت و بلندمدت.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

در مجموع می‌توان گفت تیک چارت ابزاری کاملا تخصصی و حرفه‌ای است که برخلاف نمودارهای زمانی، تمرکز آن نه روی زمان بلکه روی جریان واقعی معاملات و تغییرات قیمت است. این نوع چارت بیشتر برای اسکالپرهای باتجربه کاربرد دارد؛ تریدرهایی که توانایی تصمیم‌گیری سریع، درک مومنتوم لحظه‌ای و مدیریت ریسک بالا را دارند. تیک چارت می‌تواند دید عمیق‌تری از نقدینگی، اسپرد و فشار خرید و فروش ارائه دهد، اما در عین حال به دلیل نویز زیاد و وابستگی به دیتای بروکر، برای همه مناسب نیست. بنابراین استفاده از تیک چارت زمانی منطقی و موثر خواهد بود که به‌عنوان یک ابزار مکمل در کنار تجربه، استراتژی مشخص و تسلط کامل بر رفتار بازار به کار گرفته شود، نه به‌عنوان یک راه میان‌بر برای سودآوری سریع.