نمودار رنکو چیست و چه موقع باید از آن استفاده کنیم؟

 خلاصه در یک دقیقه
نمودار رنکو یک روش نمایش قیمت است که با حذف فاکتور زمان و فیلتر کردن نوسانات کوچک، فقط حرکت واقعی بازار را نشان میدهد. این نمودار برای تریدرهایی مناسب است که میخواهند نوسانات شدید، کندل‌های هیجانی و حرکات فیک را حذف کنند و تمرکز بیشتری روی روند اصلی داشته باشند. رنکو به شناسایی ساختار بازار و تصمیم‌گیری بهتر در معاملات می‌تواند بسیار کمک کننده باشد.

نمودار رنکو چیست و چگونه کار می‌کند؟

نمودار رنکو نوعی چارت قیمتی است که تنها براساس حرکت خالص قیمت شکل میگیرد و با مشخص کردن یک حجم حرکتی ثابت توسط تریدر، بخش زیادی از نوسانات بی اهمیت بازار در این نمودار فیلتر میشود. همین موضوع باعث میشود تشخیص جهت اصلی روند برای معامله گران ساده‌تر و واضح‌تر باشد.

مثال
فرض کنید قصد معامله روی انس طلا جهانی را دارید. باتوجه به اینکه این بازار ذاتا نوسانات بسیار شدیدی دارد، تشکیل مداوم کندل های سبز و قرمز ممکن است باعث ایجاد استرس و سردرگمی برای تریدر شود. اینجاست که نمودار رنکو اهمیت زیادی پیدا میکند؛ زیرا به معامله گر کمک میکند دیگر درگیر کندل های پر از سایه و حرکات هیجانی بازار نشود.
در این نمودار تریدر میتواند با تعریف یک حجم حرکتی ثابت، مثلا 2 دلار، فقط آجرهایی را مشاهده کند که قیمت به صورت خالص بیشتر از مقدار تعیین شده حرکت کرده باشد. اگر قیمت نتواند این مسیر را طی کند، آجر جدیدی نیز در نمودار تشکیل نمیشود. به همین دلیل بسیاری از نوساناتی که میتوانند باعث گمراه شدن معامله گران شوند، در نمودار رنکو حذف میشوند.

مهم ترین دلیلی که باعث شکل گیری نمودار رنکو شد نیز همین حذف فاکتور زمان و تمرکز بیشتر روی رفتار واقعی قیمت بود.

نحوه محاسبه و رسم آجرهای رنکو

تریدرها میتوانند در پلتفرم های معاملاتی که نمودار رنکو را ارائه میدهند، ساختار آجرهای رنکو را با دو دیدگاه مختلف تنظیم کنند. به طور کلی دو روش برای تعیین اندازه آجرها وجود دارد؛ روش کلاسیک و روش .ATR در روش کلاسیک، تریدر میتواند براساس تجربه و شناخت خود از مارکت، یک حجم حرکتی ثابت مشخص کند.

مثال
در نماد XAUUSD میتوان اندازه هر آجر را روی 2 دلار، معادل 20 پیپ، تنظیم کرد. اما در روش ATR اندازه آجرها به صورت داینامیک و براساس میانگین نوسانات واقعی بازار تعیین میشود که معمولا این محاسبه را به صورت پیشفرض روی 14 روز گذشته قرار میدهند.

تفاوت نمودار رنکو با کندل استیک‌های ژاپنی

مهم‌ترین تفاوتی که بین نمودار رنکو و کندل‌ استیک ژاپنی وجود دارد، حذف وابستگی به زمان است. قطعا اگر مدتی در بازارهای مالی فعالیت کرده باشید، متوجه شدید که مثلا در نمودار طلا طی سشن لندن و آمریکا صعود‌ها و ریزش‌های شدیدی در بازار شکل میگیرد، اما زمانی که بازار وارد سشن آسیا میشود، شدت نوسانات کاهش پیدا میکند و بازار وارد یک فاز کم‌نوسان و آرام میشود.

در نمودار کندل‌ استیک ژاپنی، با گذشت هر بازه زمانی یک کندل جدید تشکیل میشود؛ حتی اگر قیمت حرکت خاصی نکرده باشد و بازار عملا درجا زده باشد. اما در نمودار رنکو تا زمانی که قیمت بیشتر از میزان نوسانی که شما تعیین کرده‌اید حرکت نکند، هیچ آجر جدیدی تشکیل نمیشود. همین موضوع باعث میشود دیگر کندل‌های کم‌نوسان و خنثی را نبینید و تنها ساختار اصلی بازار را مشاهده کنید. به همین دلیل بسیاری از استاپ‌ هانت‌ها و حرکات فرسایشی بازار در نمودار رنکو فیلتر میشوند.

نحوه فعال‌سازی نمودار رنکو در تریدینگ‌ ویو و متاتریدر

برای دسترسی به نمودار رنکو میتوانید از دو طریق اقدام کنید؛ استفاده از پلتفرم تریدینگ‌ ویو یا نرم‌افزار متاتریدر. در ادامه سعی میکنیم نحوه فعال‌سازی این نمودار را در هر دو پلتفرم به شما آموزش دهیم.

فعال‌سازی رنکو در تریدینگ‌ ویو

برای دسترسی به نمودار رنکو در پلتفرم تریدینگ‌ ویو، ابتدا وارد بخش چارت شوید. همان‌طور که مشاهده میکنید، به‌صورت پیش‌فرض نمودار کندل‌ استیک ژاپنی روی چارت قرار دارد. برای تغییر نوع نمودار، روی بخش انواع نمودارها که در تصویر زیر با کادر قرمز مشخص شده است کلیک کنید.

پس از کلیک، لیستی از انواع نمودارها به شما نمایش داده میشود. برای فعال‌سازی نمودار رنکو کافی است گزینه Renko را انتخاب کنید تا این نمودار روی چارت شما نمایش داده شود.

همان‌طور که مشاهده میکنید، اکنون به نمودار رنکو دسترسی دارید. البته لازم است بدانید اگر از نسخه رایگان تریدینگ‌ ویو استفاده میکنید، تنها امکان استفاده از تنظیمات ATR 14 را خواهید داشت. برای دسترسی به سایر تنظیمات و امکانات پیشرفته نمودار رنکو، باید نسخه پرمیوم تریدینگ‌ ویو را تهیه کنید.

فعال‌سازی رنکو در متاتریدر

یکی دیگر از پلتفرم‌های معاملاتی که میتوانید از طریق آن به نمودارهای بازارهای مالی دسترسی داشته باشید، متاتریدر است. برخلاف تریدینگ‌ ویو، در متاتریدر امکان فعال‌سازی نمودار رنکو به‌صورت پیش‌فرض وجود ندارد و برای استفاده از آن باید اندیکاتور مخصوص رنکو را نصب کنید. به همین دلیل برای فعال‌سازی این چارت، ابتدا نیاز به دانلود و نصب اندیکاتور رنکو دارید. ما نیز در ادامه فایل دانلود و نحوه نصب آن را در اختیار شما قرار خواهیم داد.

ابتدا دانلود اندیکاتور رنکو انجام دهید تا فایل مورد نیاز روی سیستم شما نمایش داده شود.

پس از دانلود اندیکاتور رنکو برای متاتریدر، نرم‌افزار را اجرا کرده و از منوی File گزینه Open Data Folder را انتخاب کنید. سپس اگر از متاتریدر 4 استفاده میکنید وارد پوشه MQL4 و اگر از متاتریدر 5 استفاده میکنید وارد پوشه MQL5 شوید. در ادامه پوشه Indicators را باز کرده و فایل اندیکاتور دانلود شده را داخل این پوشه کپی کنید.

برای فعال‌سازی اندیکاتور، از منوی View پنجره Navigator را باز کنید.

سپس روی نام اندیکاتوری که به پوشه Indicators اضافه کرده‌اید دوبار کلیک کنید تا روی نمودار اجرا شود.

بعد از باز شدن پنجره تنظیمات، وارد بخش Common شوید و گزینه Allow DLL Imports را فعال کنید. در نهایت روی گزینه OK کلیک کنید تا اندیکاتور اجرا شود.

همان‌طور که مشاهده میکنید، پس از اجرای اندیکاتور یک پنجره هیستوگرام در پایین نمودار نمایش داده میشود. عملکرد این اندیکاتور تا حد زیادی مشابه نمودار رنکو است و براساس میزان حرکت قیمتی که در تنظیمات مشخص میکنید، داده‌ها را محاسبه کرده و به شکل میله‌های هیستوگرام نمایش میدهد.

در این اندیکاتور هر مقدار حرکتی که تعیین میکنید به‌عنوان یک باکس در نظر گرفته میشود و نشان میدهد بازار چه میزان حرکت صعودی یا نزولی انجام داده است. به عنوان مثال اگر مقدار 60 پیپ را برای اندازه باکس مشخص کرده باشید، هر زمان قیمت 60 پیپ یا بیشتر حرکت کند، یک باکس صعودی یا نزولی جدید در هیستوگرام تشکیل خواهد شد.

همچنین در بخش Inputs میتوانید اندازه حرکت قیمت یا همان سایز باکس‌ها را متناسب با استراتژی معاملاتی خود تغییر داده و شخصی‌سازی کنید.

کاربرد نمودار رنکو در تحلیل تکنیکال و پرایس اکشن

یکی از مهم‌ترین کاربردهای نمودار رنکو در تحلیل تکنیکال، شناسایی چرخه‌های بازار بدون درگیر شدن با سایه‌ها و حرکات گول‌زننده قیمت است. میتوان گفت یکی از بزرگ‌ترین چالش‌هایی که بسیاری از تریدرها با آن روبه‌رو هستند، تایید یا عدم تایید شکست ساختار بازار یا همان BOS است و اینکه بتوانند کف و سقف‌های معتبری پیدا کنند که واقعا روی رفتار قیمت تاثیرگذار باشند.

در نمودار رنکو احتمال اینکه درگیر شکست‌ها یا نفوذهای فیک شوید بسیار کمتر است و معامله‌گر میتواند با اطمینان بیشتری معاملات خود را انجام دهد. به‌عنوان نمونه تصویر زیر را مشاهده کنید.

در تصویر بالا دو نمودار رنکو و کندل‌ استیک ژاپنی را روی یک نماد و در تایم‌ فریم هفتگی کنار هم قرار دادیم.
در نمودار کندل‌ استیک مشاهده میکنید که نوسانات شدید و شدوهای بلند کندل‌ها میتوانند باعث شوند در تشخیص شکست یا عدم شکست یک سطح دچار شک و تردید شویم و نتوانیم تصمیم درستی بگیریم. اما در تصویر سمت چپ که نمودار رنکو قرار دارد، میبینیم که شکست همان سطوح بسیار واضح‌تر و قابل‌اعتمادتر است. همچنین نوسانات شدید بازار در این نمودار تاثیر کمتری دارند و نمیتوانند معامله‌گر را در تشخیص شکست سطوح دچار اشتباه کنند.

استراتژی‌های معاملاتی با استفاده از چارت رنکو

یکی از استراتژی‌هایی که میتواند در چارت رنکو بسیار کاربردی باشد، استفاده از میانگین متحرک است. دلیل آن هم این است که در نمودار رنکو بسیاری از حرکات رنج و نوسانات فیک بازار حذف میشوند و همین موضوع باعث میشود میانگین متحرک عملکرد بهتری داشته باشد. مخصوصا استفاده از میانگین متحرک ۵۰ روزه روی چارت رنکو میتواند کمک زیادی به معامله‌گران کند.

در تصویر زیر مشاهده میکنید که در تایم‌ فریم روزانه، میانگین متحرک ۵۰ روزه را روی نمودار رنکو قرار دادیم. میبینیم که این میانگین متحرک مانند یک خط روند صعودی عمل میکند و هر بار که قیمت از آن فاصله میگیرد، دوباره سعی میکند به آن نزدیک شود و نسبت به آن واکنش نشان دهد. همچنین اگر این میانگین متحرک به سمت پایین شکسته شود، میتوان گفت که احتمال تغییر ساختار بازار نیز وجود دارد.

مزایا و معایب استفاده از نمودار رنکو برای تریدرها

در بازارهای مالی هر ابزاری که مورد استفاده قرار میگیرد، مزایا و معایب خاص خود را نیز دارد و تریدرهایی که قصد استفاده از آن ابزار را دارند، باید حتما با نقاط قوت و ضعف آن آشنا باشند تا بتوانند تصمیمات معاملاتی بهتری بگیرند. نمودار رنکو نیز از این موضوع مستثنی نیست و ما در ادامه سعی میکنیم مهم‌ترین مزایا و معایب نمودار رنکو را باتوجه‌به تجربه‌ای که از استفاده آن به دست آوردیم، بررسی کنیم.

مزایای استفاده از نمودار رنکو

• کاهش چشمگیر استرس روانی: با حذف کندل‌های هیجانی و نوسانات شدید، ترس از دست رفتن سرمایه کمتر میشود و معامله‌گر میتواند با آرامش ذهنی و تمرکز بیشتری تصمیم‌گیری کند.
• کاهش خطای دید در تحلیل: شناسایی سطوح عرضه و تقاضا در نمودار رنکو معمولا واضح‌تر انجام میشود و معامله‌گر کمتر دچار خطاهای چشمی و فریب حرکات فیک بازار میشود.

معایب و نقاط ضعف نمودار رنکو

• تاخیر در سیگنال‌دهی: تریدرها معمولا کمی دیرتر از معامله‌گران چارت‌های شمعی سیگنال ورود یا خروج دریافت میکنند، زیرا تشکیل آجرهای جدید نیازمند حرکت مشخصی از قیمت است.
• نامناسب بودن برای اسکالپ: به دلیل تاخیر ذاتی در تایید آجرها، ممکن است زمانی وارد معامله شوید که بخش بزرگی از حرکت اولیه بازار انجام شده باشد و فرصت مناسب برای معاملات سریع از دست برود.

نمودار رنکو برای چه سبک از معامله‌گرانی مناسب‌تر است؟

اگر شما از آن دسته تریدرهایی هستید که تحمل نوسانات شدید بازار را ندارید و با دیدن بالا و پایین شدن سریع قیمت دچار استرس میشوید و ممکن است تصمیمات غیرمنطقی بگیرید، نمودار رنکو میتواند یکی از بهترین انتخاب‌ها برای شما باشد.

در این نمودار بخش زیادی از نوسانات و حرکات هیجانی بازار فیلتر می‌شود و همین موضوع به معامله‌گر کمک میکند تا با آرامش بیشتری رفتار قیمت را تحلیل کند و بدون درگیر شدن با هیجانات لحظه‌ای، تصمیمات معاملاتی منطقی‌تری بگیرد.

آنچه در این درس یاد گرفتیم

در نهایت میتوان گفت نمودار رنکو یکی از کاربردی‌ترین نمودارها برای معامله‌گرانی است که میخواهند بدون درگیر شدن با نوسانات هیجانی و حرکات فیک بازار، ساختار واقعی قیمت را مشاهده کنند. حذف فاکتور زمان، فیلتر شدن شدوها و واضح‌تر شدن روندها باعث میشود تریدر بتواند با آرامش و تمرکز بیشتری تحلیل انجام دهد و تصمیمات منطقی‌تری بگیرد.

البته نباید فراموش کرد که نمودار رنکو نیز مانند هر ابزار دیگری در کنار مزایای خود، محدودیت‌هایی مثل تاخیر در سیگنال‌دهی دارد و بهتر است معامله‌گران باتوجه‌به سبک معاملاتی و شخصیت روانی خود تصمیم بگیرند که آیا این نوع نمودار میتواند برای آن‌ها مناسب باشد یا خیر.

این درس آخرین درس از بخش کندل و نمودار در آکادمی ایران ریبیت بوده و اکنون شما با دانش تحلیل تکنیکال، کندل و الگوهای کندلی، نمودار و انواع آن، به سراغ یادگیری اندیکاتورها خواهید رفت. در ادامه‌ی دروس آکادمی با اندیکاتور و انواع آن آشنا خواهیم شد و می‌آموزیم که چگونه با استفاده از اندیکاتورها، یک استراتژی معاملاتی تدوین کنیم؟